MeraPahad Community Of Uttarakhand Lovers

*
  • Home
  • Apna Uttarakhand
  • MeraPahad

Welcome, Guest. Please login or register.
Did you miss your activation email?

Login with username, password and session length

  • Home
  • Help
  • Search
  • Calendar
  • Login
  • Register

जानिये अनुसूया मंदिर चमोली के बारे में।            Debate-Should Gairsain Be Permanent Capital of Uttarakhand            How to use MeraPahad Forum            Listen Pahadi Songs Online           

  • MeraPahad Community Of Uttarakhand Lovers »
  • Uttarakhand »
  • Utttarakhand Language & Literature - उत्तराखण्ड की भाषायें एवं साहित्य (Moderators: dinesh bijalwan, Saket Bahuguna) »
  • गिरीश चन्द्र तिवारी "गिर्दा" और उनकी कविताये: GIRDA & HIS POEMS

!!

Registration

Please Register To View All Content (Photos, Videos, Audio Files)

collapse

Recent Topics

Poems Written by Shailendra Joshi- शैलेन्द्र जोशी की कविताये by एम.एस. मेहता /M S Mehta
[Yesterday at 09:37:47 PM]


उत्तराखंड पर कविताये : POEMS ON UTTARAKHAND ~!!! by एम.एस. मेहता /M S Mehta
[Yesterday at 07:05:39 PM]


Articles By Bhisma Kukreti - श्री भीष्म कुकरेती जी के लेख by bhishma kukreti
[Yesterday at 07:02:27 PM]


History of Uttarakhand, Kumaon & Garhwal-उत्तराखंड का इतिहास (कुमाऊ & गढ़वाल) by bhishma kukreti
[Yesterday at 07:00:59 PM]


UKD: Regional Party - उत्तराखंड क्रांति दल: उत्तराखंड की क्षेत्रीय पार्टी by एम.एस. मेहता /M S Mehta
[Yesterday at 06:59:20 PM]


Poems by Rajendra Singh Kunwar-युवा कवि राजेन्द्र सिह कुवर 'फरियादी' की कविताएं by एम.एस. मेहता /M S Mehta
[Yesterday at 06:56:30 PM]


Hemkund Sahib - सिक्खों की आस्था का केन्द्र हेमकुण्ड साहिब by विनोद सिंह गढ़िया
[Yesterday at 01:00:37 PM]


Jagar: Calling Of God - जागर: देवताओं का पवित्र आह्वान by bhishma kukreti
[May 20, 2013, 08:09:41 PM]


REMARKABLE ACHIEVEMENTS BY UTTARAKHANDI - उत्तराखंड के लोगो की उपलब्धिया by एम.एस. मेहता /M S Mehta
[May 20, 2013, 12:23:27 PM]


Currupt System in Uttarakhand - ये कैसा भ्रष्टाचार है उत्तराखण्ड में? by krantiveer
[May 20, 2013, 11:48:45 AM]

Poll

  • Do you agree with that UK's Govt is giving preference to Ex-services in Job than State Agitarors ?
  • Dot yes
  • 7 (36%)
  • Dot No
  • 6 (31%)
  • Dot Can't say
  • 6 (31%)
  • Total Members Voted: 19
  • View Topic

Hot Topics

  • topic Chopta Tungnath Mini Switzerland of Uttarakhand-चोपता तुंगनाथ उत्तराखंड
  • topic TRANSLATION OF KUMAONI-GARWALI LANGUAGE - कुमाउनी गड़वाली भाषा का अनुवाद
  • topic Photographs of Maa Bhagwati Puja 2011 at Pothing Bageshwar
  • topic Heroes Of Wars From Uttarakhand - देश की रक्षा में शहीद उत्तराखंड रणबाकुरे
  • topic Girda Ke Baad Girda Kee Yaad - गिर्दा के बाद गिर्दा की याद
  • topic Goril Devta famous Jagar in Uttarakhand-गोरिल देवता का प्रसिद्ध जागर
  • topic Harela Festival Of Uttarakhand - हरेला(हरयाव)
  • topic Chakrata Hill Station Uttarakhand,चकराता उत्तराखंड
  • topic Chatti in Uttarakhand at Different Places-उत्तराखंड में चट्टी
  • topic Some Exclusive Photos of Haldwani-कैमरे के नजर से हल्द्वानी, उत्तराखंड
  • topic Cricket Updates - क्रिकेट अद्यतन स्थिति
  • topic Nanda Devi Fair, Saneti Bageshwar- प्रसिद्ध नंदा देवी मेला नाकुरी, बागेश्वर
  • topic Jaiguni Bugyal in Bageshwar Pindari way- जैगुनी बुग्याल बागेश्वर जिले में
  • topic Uttarakhand Photo Gallery - मेरा उत्तराखण्ड: कैमरे की नजर से
  • topic Madho Singh Bhandari - A Warrior Hero - माधो सिंह भंडारी - एक बीर योद्धा
  • topic RACHANA DIWAS 2010, 6 June Almora
  • topic Rajula Malushahi Immortal Love Story - राजुला मालूशाही: अमर प्रेम गाथा
  • topic Relief work for Natural calamity Victim in Tehri by Merapahad -11 Oct 10
  • topic बेदनी बुग्याल, उत्तराखंड Bedani Bugyal Uttarakhand
  • topic Danda Nagraj Temple Dedicated to Lord Sri Krishna-डांडा नागराज मंदिर
  • topic Dwarahat-cultural and spiritual Place- सांस्कृतिक एवं पर्यटन नगरी द्वाराहाट
  • topic Live Chat with Uttarakhand Music Icon Narendra Singh Negi Ji -2:30 pm, 23 Oct 09
  • topic "Tile Dharu Bola": Connecting Line - उत्तराखंडी गानों का सूत्र: "तिले धारु बोला"
  • topic Aipan: Uttarakhand Art - ऐपण
  • topic Heart Touching Songs - हृदयस्पर्शी एवं सामाजिक मुद्दों पर आधारित उत्तराखण्डी गीत
  • topic Exclusive Photos of Tehri Dam, Uttarakhand-टिहरी गढ़वाल और डाम की कुछ तस्वीरें
  • topic Mahabharat & Ramayan - उत्तराखंड में महाभारत एव रामायण से जुड़े स्थान एव तथ्य
  • topic Kitchen Gardens In Uttarakhand - उत्तराखंड मै क्यारी भाड़ी
  • topic Critical Review of Garhwali Satirical and Humrous Literature'- गढवाली हास्य व्यं
  • topic Confluence of Rivers in Uttarkahand - उत्तराखंड में पवित्र नदियों का संगम
  • topic Mahasu Temple (Hanol) Uttarakhand - महासू मंदिर हनोल (उत्तराखंड)
  • topic Garhwali Riddle- Do you have answer - गढ़वाली आण है आपके उत्तर ?
  • topic रूपकुंड (कंकाल झील) की सुन्दर तस्वीरें,Photo Gallery Roopkund Uttrakhand
  • topic Uttarayani Fair Bagehswar in Photos-फोटो उत्तरायनी मेला बागेश्वर
  • topic Superhit Garhwali Kumauni Films - सुपर हीट गढ़वाली और कुमाउनी फिल्में
  • topic Mera Pahad Team With Celebrities - मेरापहाड़ टीम सेलेब्रिटी के साथ
  • topic Politics In Uttarkhand - उत्तराखंड की राजनीति
  • topic Quize Related to Uttarakhand Music / Film- लोक संगीत /फिल्मो के प्रश्नोंउत्तरी
  • topic Rami Baurani - रामी बौराणी: त्याग व समर्पण की प्रतिमूर्ति पहाङ की नारी
  • topic Vaayurath Festival: कुमाऊँ का एक मात्र आसारी वायुरथ महोत्सव: सुई बिशंग, लोहाघाट
  • Send this topic
  • Print
Pages: [1] 2 3 4 5 6

Author Topic: गिरीश चन्द्र तिवारी "गिर्दा" और उनकी कविताये: GIRDA & HIS POEMS  (Read 20690 times)

0 Members and 1 Guest are viewing this topic.

पंकज सिंह महर

  • +91-9412005856
  • Core Team
  • Hero Member
  • *******
  • Posts: 7,547
  • Karma: 81
  • Gender: Male
  • जय भारत! जय उत्तराखण्ड!!
    • MERA PAHAD / मेरा पहाड़
गिरीश चन्द्र तिवारी "गिर्दा" और उनकी कविताये: GIRDA & HIS POEMS
« on: May 18, 2009, 03:51:58 PM »
साथियो,
      आप लोग अवगत ही हैं कि उत्तराखण्ड के जनकवि श्री गिरीश चन्द्र तिवारी "गिर्दा" एक ऎसे कवि हैं, जिन्होंने अपनी युवावस्था से ही उत्तराखण्ड की पीड़ा को अपनी कविताओं में उकेरना प्रारम्भ कर दिया था। १९७४ का वन बचाओ आन्दोलन हो या १९८४ का नशा नहीं रोजगार दो आन्दोलन या १९९४ का निर्णायक उत्तराखण्ड राज्य प्राप्ति आन्दोलन, सभी में गिर्दा ने अपनी कविताओं के माध्यम से जनजागरण का कार्य किया है।


 
Girish Tewari "Girda"
 
      गिर्दा अपनी कविताओं से जनसमस्याओं और इसके समाधान के लिये बने शासन-प्रशासन के तंत्र पर तीखे तंज भी कसते रहते हैं, उत्तराखण्ड की कोई भी समस्या हो, कोई भी आन्दोलन हो, कोई भी पीड़ा हो, गिर्दा अपनी कविता के माध्यम से सब जगह उपस्थित रहते हैं। वृद्धावस्था भी उनकी कलम नहीं रोक पाई वे अब भी उत्तराखण्ड की हर समस्या और हालात को आज भी अपनी कविताओं के माध्यम से निरन्तर उठा रहे हैं।
     इस टोपिक में हम उनकी कविताओं और उनके व्यक्तित्व पर एक नजर डालेंगे।

Girda Exclusive Interview.

www.merapahadforum.com Famous Poet Girda Interview taken by Hema Uniyal

« Last Edit: August 28, 2011, 10:11:46 AM by एम.एस. मेहता /M S Mehta »
Logged
आंखों के आगे वनश्री के खुलते पट न्यारे-२ हैं,
छोटे-छोटे खेत और आडू सेबों के बगीचे, देवदार वन,
जो नभ तक अपना छवि जाल पसारे हैं,
मुझको तो हिम से भरे अपने पहाड़ ही प्यारे हैं.

पंकज सिंह महर

  • +91-9412005856
  • Core Team
  • Hero Member
  • *******
  • Posts: 7,547
  • Karma: 81
  • Gender: Male
  • जय भारत! जय उत्तराखण्ड!!
    • MERA PAHAD / मेरा पहाड़
Re: गिरीश चन्द्र तिवारी "गिर्दा" और उनकी कविताये: GIRDA & HIS POEMS
« Reply #1 on: May 18, 2009, 03:52:53 PM »
उत्तराखण्ड के जन-सरोकारों से जुडा,  शायद ही कोई मुद्दा हो जो गिर्दा की कलम से अछूता रहा हो. सरकारी व्यवस्था से उपजे गुस्से को तथा उत्तराखण्ड में हुए जनान्दोलनों को लेकर लिखे गये उनके गीतों में पीङा है, आह्वान है तथा उज्वल भविष्य की आस है. जहाँ भी जनसंघर्ष था गिर्दा उन सभी जगहों पर कवि-गायक-नायक के रूप में अनिवार्य रूप से विद्यमान रहे.

गिरीश चन्द्र तिवाङी 'गिर्दा' का जन्म 1945 में ज्योली हवालबाग में श्री हंसादत्त तिवाङी तथा श्रीमती जीवन्ती तिवाङी के घर पर हुआ. छठे दशक में पीलीभीत जिले में पीडब्ल्यूडी में नौकरी के दौरान गिर्दा का सम्पर्क कवि सम्मेलनों के माध्यम से अनेक हस्तियों से हुआ. 28 नवम्बर 1967 को वह गीत एवं नाट्य प्रभाग से जुडे. 1977 में भारतेन्दु हरिशचन्द्र का "अन्धायुग" नाटक निर्देशित किया. गिर्दा द्वारा लिखा एक नाटक "नगाङे खामोश हैं" काफी चर्चित है. 1978 में गिर्दा की सामाजिक कविताओं पर आधारित कविताओं को "पहाङ" ने "हमारी कविता के आंखर" नाम से प्रकाशित किया.

1999 में दुर्गेश पन्त के साथ गिर्दा ने "शिखरों के स्वर” नामक कविता संग्रह संपादित किया.

पिछले वर्ष उत्तराखण्डी प्रवासियों के संगठन UANA द्वारा गिर्दा,शेखर पाठक जी तथा नरेन्द्र सिंह नेगी जी को अपने 10वें वार्षिक समारोह में विशेष अतिथि के तौर पर अमेरिका बुला कर सम्मानित किया गया.

प्रसिद्ध वीरगाथा गायक झुसिया दमाई पर गिर्दा ने 400 पन्नों का एक शोध किया. उनके अनुसार तीजन बाई की पण्डवानी तथा झुसिया दमाई की वीरगाथाओं में काफी समानताएं हैं.

"नशा नही रोजगार दो आन्दोलन" के दौरान "जन एकता कूच करो, मुक्ति चाहते हो तो आओ संघर्ष में कूद पडो"  गाकर आम जनता से आन्दोलन में भागीदारी का आह्वान किया.

मजदूर-किसानों के हक दिलाने के लिए इस तबके के लोगों में जोश भरने का काम उनके इस गीत ने किया.

हम ओङ-बारूङि, ल्वार-कुल्ली-कभाङि, जधीन यो दुनी थैं हिसाब ल्यूंलो.
एक हांगो नै मांगू, एक ठांगो नै मांगूं, पूरो खाता-खतौनी को हिसाब ल्यूंलो

इसी दौरान जनता के बीच आशा का संचार करता गिर्दा का यह गीत आया जो आने वाले कई पीढियों तक आन्दोलन गीत बन कर गाया जाता रहेगा

जैंता एक दिन त आलो ये दुनी में
चाहे हम ने ल्या सकूं, चाहे तुम नि ल्या सको
जैंता क्वै न क्वै त ल्यालो, ये दुनी में
जैंता एक दिन त आलो ये दुनी में……


मूल आलेख- श्री हेम पन्त
Logged
आंखों के आगे वनश्री के खुलते पट न्यारे-२ हैं,
छोटे-छोटे खेत और आडू सेबों के बगीचे, देवदार वन,
जो नभ तक अपना छवि जाल पसारे हैं,
मुझको तो हिम से भरे अपने पहाड़ ही प्यारे हैं.

पंकज सिंह महर

  • +91-9412005856
  • Core Team
  • Hero Member
  • *******
  • Posts: 7,547
  • Karma: 81
  • Gender: Male
  • जय भारत! जय उत्तराखण्ड!!
    • MERA PAHAD / मेरा पहाड़
Re: गिरीश चन्द्र तिवारी "गिर्दा" और उनकी कविताये: GIRDA & HIS POEMS
« Reply #2 on: May 18, 2009, 03:54:28 PM »
जनकवि श्री गिरीश तिवारी "गिर्दा" का बागरस्यौक गीत

सरजू-गुमती संगम में गंगजली उठूँलो-उत्तराखण्ड ल्हयूँलो 'भुलु'उत्तराखण्ड ल्हयूँलो
उतरैणिक कौतीक हिटो वै फैसला करुँलो-उत्तराखण्ड ल्हयूंलो 'बैणी' उत्तराखण्ड ल्हयूंलो
बडी महिमा बास्यरै की के दिनूँ सबूतऐलघातै उतरैणि आब यो अलख जगूँलो-उत्तराखण्ड ल्हयूँलो 'भुलु'उत्तराखण्ड ल्हयूँलो धन -मयेडी छाति उनरी,धन त्यारा उँ लाल, बलिदानै की जोत जगै ढोलि गै जो उज्याल खटीमा,मंसुरि,मुजफ्फर कैं हम के भुली जुँलो-उत्तराखण्ड ल्हयूँलो 'चेली'उत्तराखण्ड ल्हयूँलो
कस हो लो उत्तराखण्ड,कास हमारा नेता, कास ह्वाला पधान गौं का,कसि होली ब्यस्था
जडि़-कंजडि़ उखेलि भली कैं , पुरि बहस करुँलो-उत्तराखण्ड ल्हयूँलो वि कैं मनकसो बैंणूलोबैंणी फाँसी उमर नि माजैलि दिलिपना कढ़ाई
रम,रैफल, ल्येफ्ट-रैट कसि हुँछौ बतूँलो-उत्तराखण्ड ल्हयूँलो 'ज्वानो' उत्तराखण्ड ल्हयूँलो
मैंसन हूँ घर-कुडि़ हौ,भैंसल हूँ खाल, गोरु-बाछन हूँ गोचर ही,चाड़-प्वाथन हूँ डाल
धूर-जगल फूल फलो यस मुलुक बैंणूलो-उत्तराखण्ड ल्हयूँलो 'परु'उत्तराखण्ड ल्हयूँलो
पांणिक जागि पांणि एजौ,बल्फ मे उज्याल, दुख बिमारी में मिली जो दवाई-अस्पताल सबनै हूँ बराबरी हौ उसनै है बतूँलो-उत्तराखण्ड ल्हयूँलो विकैं मनकस बणलो
सांच न मराल् झुरी-झुरी जाँ झुट नि डौंरी पाला, सि, लाकश़ बजरी चोर जौं नि फाँरी पाला
जैदिन जौल यस नी है जो हम लडते रुंलो उत्तराखण्ड ल्हयूँलो विकैं मनकस बणलो
लुछालुछ कछेरि मे नि हौ, ब्लौकन में लूट, मरी भैंसा का कान काटि खाँणकि न हौ छूट
कुकरी-गासैकि नियम नि हौ यस पनत कँरुलो-उत्तराखण्ड ल्हयूँलो विकैं मनकस बणलो
जात-पात नान्-ठुल को नी होलो सवाल, सबै उत्तराखण्डी भया हिमाला का लाल
ये धरती सबै की छू सबै यती रुँलो-उत्तराखण्ड ल्हयूँलो विकैं मनकस बणलो
Logged
आंखों के आगे वनश्री के खुलते पट न्यारे-२ हैं,
छोटे-छोटे खेत और आडू सेबों के बगीचे, देवदार वन,
जो नभ तक अपना छवि जाल पसारे हैं,
मुझको तो हिम से भरे अपने पहाड़ ही प्यारे हैं.

पंकज सिंह महर

  • +91-9412005856
  • Core Team
  • Hero Member
  • *******
  • Posts: 7,547
  • Karma: 81
  • Gender: Male
  • जय भारत! जय उत्तराखण्ड!!
    • MERA PAHAD / मेरा पहाड़
Re: गिरीश चन्द्र तिवारी "गिर्दा" और उनकी कविताये: GIRDA & HIS POEMS
« Reply #3 on: May 18, 2009, 03:55:38 PM »
गैरसैंण के बारे में गिर्दा के छन्द
२४ सितम्बर, २००० को गिर्दा ने गैरसैंण रैली में यह छ्न्द कहे थे, जो सच भी हुये


कस होलो उत्तराखण्ड, कां होली राजधानी,
राग-बागी यों आजि करला आपुणि मनमानी,
यो बतौक खुली-खुलास गैरसैंण करुंलो।
हम लड़्ते रयां भुली, हम लड़्ते रुंल॥

टेम्पुरेरी-परमानैन्टैकी बात यों करला,
दून-नैनीताल कौला, आपुंण सुख देखला,
गैरसैंण का कौल-करार पैली कर ल्हूयला।
हम लड़्ते रयां भुली, हम लड़्ते रुंल॥

वां बै चुई घुमाल यनरी माफिया-सरताज,
दून बै-नैनताल बै चलौल उनरै राज,
फिरि पैली है बांकि उनरा फन्द में फंस जूंला।
हम लड़्ते रयां भुली, हम लड़्ते रुंल॥

’गैरसैणाक’ नाम पर फूं-फूं करनेर,
हमरै कानि में चडि हमने घुत्ति देखूनेर,
हमलै यनरि गद्दि-गुद्दि रघोड़ि यैं धरुला।
हम लड़्ते रयां भुली, हम लड़्ते रुंल॥
Logged
आंखों के आगे वनश्री के खुलते पट न्यारे-२ हैं,
छोटे-छोटे खेत और आडू सेबों के बगीचे, देवदार वन,
जो नभ तक अपना छवि जाल पसारे हैं,
मुझको तो हिम से भरे अपने पहाड़ ही प्यारे हैं.

पंकज सिंह महर

  • +91-9412005856
  • Core Team
  • Hero Member
  • *******
  • Posts: 7,547
  • Karma: 81
  • Gender: Male
  • जय भारत! जय उत्तराखण्ड!!
    • MERA PAHAD / मेरा पहाड़
Re: गिरीश चन्द्र तिवारी "गिर्दा" और उनकी कविताये: GIRDA & HIS POEMS
« Reply #4 on: May 18, 2009, 03:56:49 PM »
आज हिमाल तुमन के धत्यूंछौ, जागौ-जागौ हो म्यरा लाल,

हिमालय को बचाने का आह्वान करती गिरीश तिवारी "गिर्दा" की मर्मस्पर्शी कविता


आज हिमाल तुमन के धत्यूंछौ, जागौ-जागौ हो म्यरा लाल,
नी करण दियौ हमरी निलामी, नी करण दियौ हमरो हलाल।
विचारनै की छां यां रौजै फ़ानी छौ, घुर घ्वां हुनै रुंछौ यां रात्तै-ब्याल,
दै की जै हानि भै यो हमरो समाज, भलिकै नी फानला भानै फुटि जाल।
बात यो आजै कि न्हेति पुराणि छौ, छांणि ल्हियो इतिहास लै यै बताल,
हमलै जनन कैं कानी में बैठायो, वों हमरै फिरी बणि जानी काल।
अजि जांलै कै के हक दे उनले, खालि छोड़्नी रांडा स्यालै जै टोक्याल,
ओड़, बारुणी हम कुल्ली कभाणिनाका, सांचि बताओ धैं कैले पुछि हाल।
लुप-लुप किड़ पड़ी यो व्यवस्था कैं, ज्यून धरणै की भें यौ सब चाल,
हमारा नामे की तो भेली उखेलौधें, तैका भितर स्यांणक जिबाड़ लै हवाल।
भोट मांगणी च्वाख चुपड़ा जतुक छन, रात-स्यात सबनैकि जेड़िया भै खाल,
उनरै सुकरम यौ पिड़ै रैई आज, आजि जांणि अघिल कां जांलै पिड़ाल।
ढुंग बेच्यो-माट बेच्यो, बेचि खै बज्याणी, लिस खोपि-खोपि मेरी उधेड़ी दी खाल,
न्यौलि, चांचरी, झवाड़, छपेली बेच्या मेरा, बेचि दी अरणो घाणी, ठण्डो पाणि, ठण्डी बयाल।
Logged
आंखों के आगे वनश्री के खुलते पट न्यारे-२ हैं,
छोटे-छोटे खेत और आडू सेबों के बगीचे, देवदार वन,
जो नभ तक अपना छवि जाल पसारे हैं,
मुझको तो हिम से भरे अपने पहाड़ ही प्यारे हैं.

पंकज सिंह महर

  • +91-9412005856
  • Core Team
  • Hero Member
  • *******
  • Posts: 7,547
  • Karma: 81
  • Gender: Male
  • जय भारत! जय उत्तराखण्ड!!
    • MERA PAHAD / मेरा पहाड़
Re: गिरीश चन्द्र तिवारी "गिर्दा" और उनकी कविताये: GIRDA & HIS POEMS
« Reply #5 on: May 18, 2009, 03:58:09 PM »
उत्तराखण्ड के अमर शहीदों को प्रसिद्द जनकवि गिरीश तिवारी "गिर्दा" की श्रद्दांजलि

थातिकै नौ ल्हिन्यू हम बलिदानीन को, धन मयेड़ी त्यरा उं बांका लाल।
धन उनरी छाती, झेलि गै जो गोली, मरी बेर ल्वै कैं जो करी गै निहाल॥
पर यौं बलि नी जाणी चैनिन बिरथा, न्है गयी तो नाति-प्वाथन कैं पिड़ाल।
तर्पण करणी तो भौते हुंनी, पर अर्पण ज्यान करनी कुछै लाल॥
याद धरो अगास बै नी हुलरौ क्वे, थै रण, रणकैंणी अघिल बड़ाल।
भूड़ फानी उंण सितुल नी हुनो, जो जालो भूड़ में वीं फानी पाल।।
आज हिमाल तुमन के धत्यूछौ, जागो-जागो हो म्यरा लाल....!


हिन्दी भावार्थ-

नामयहीं पर लेते हैं उन अमर शहीदों का साथी, कर प्राण निछावर हुये धन्य जो मां के रण-बांकुरे लाल।
हैं धन्य जो कि सीना ताने हंस-हंस कर झेल गये गोली, हैं धन्य चढ़ाकर बलि कर गये लहू को जो निहाल॥
इसलिए ध्यान यह रहे कि बलि बेकार ना जाये उन सबकी, यदि चला गया बलिदान व्यर्थ युगों-युगों पड़ेगा पहचान।
तर्पण करने वाले तो अपने मिल जायेंगे बहुत, मगर अर्पित कर दें जो प्राण, कठिन हैं ऎसे अपने मिल पाना॥
ये याद रहे आकाश नहीं टपकता है रणवीर कभी, ये याद रहे पाताल फोड़ नहीं प्रकट हुआ रणधीर कभी।
ये धरती है, धरती में रण ही रण को राह दिखाता है, जो समर भूमि में उतरेगा, वही रणवीर कहाता है॥
इसलिए, हिमालय जगा रहा है तुम्हें कि जागो-जागो मेरे लाल........!
Logged
आंखों के आगे वनश्री के खुलते पट न्यारे-२ हैं,
छोटे-छोटे खेत और आडू सेबों के बगीचे, देवदार वन,
जो नभ तक अपना छवि जाल पसारे हैं,
मुझको तो हिम से भरे अपने पहाड़ ही प्यारे हैं.

पंकज सिंह महर

  • +91-9412005856
  • Core Team
  • Hero Member
  • *******
  • Posts: 7,547
  • Karma: 81
  • Gender: Male
  • जय भारत! जय उत्तराखण्ड!!
    • MERA PAHAD / मेरा पहाड़
Re: गिरीश चन्द्र तिवारी "गिर्दा" और उनकी कविताये: GIRDA & HIS POEMS
« Reply #6 on: May 18, 2009, 04:00:25 PM »
एक बानगी यह भी

1-देश की हालत अट्टा-बट्टा,
रुस अमेरिका का सट्टा,
हम-तुम साला उल्लू पट्ठा,
अपने हिस्से घाटा-वाटा,
और मुनाफा बिडला-टाटा,
लोकतंत्र का देख तमाशा
आओ खेलें कट्टम-कट्टा।


2-देश में
लोकतंत्र बरकरार है,
आपको
अपना तानाशाह चुनने का
झकमार कर
अधिकार है।
Logged
आंखों के आगे वनश्री के खुलते पट न्यारे-२ हैं,
छोटे-छोटे खेत और आडू सेबों के बगीचे, देवदार वन,
जो नभ तक अपना छवि जाल पसारे हैं,
मुझको तो हिम से भरे अपने पहाड़ ही प्यारे हैं.

पंकज सिंह महर

  • +91-9412005856
  • Core Team
  • Hero Member
  • *******
  • Posts: 7,547
  • Karma: 81
  • Gender: Male
  • जय भारत! जय उत्तराखण्ड!!
    • MERA PAHAD / मेरा पहाड़
Re: गिरीश चन्द्र तिवारी "गिर्दा" और उनकी कवित&#
« Reply #7 on: May 18, 2009, 04:02:53 PM »
नैनीताल में रह रहे वरिष्ट कुमांऊंनी कवि गिरीश तिवारी "गिर्दा" किसी भी हलचल पर चुटकी लेने से नही चूकते. फिर भला लोकसभा चुनावों की रेलमपेल कैसे उनकी कलम से छूट जायेगी. कुमांऊनी बोली की तर्ज पर गिर्दा की एक चुनावी कविता

जाने क्या-क्या स्वांग दिखाने वाली है-भल,
फिर चुनाव की ऋतु आने वाली है-भल,
घर-घर में तूफान आने वाली है-भल,
हर दल में मैं-मैं का दलदल गहराया।
यह मैं-मैं ही कोहराम मचाने वाला है भल।
सौ बीमारों को एक अनार दिखला-दिखला,
हो सके जहां तक मतकाने वाली है-भल,
संसद में नोटों का करतब दिखला चुके,
अब रैली में थैली आने वाली है भल,
हां इस ग्लोबल मंदी के नाजुक मौसम में,
कुछ को तो रोजगार देने वाली है-भल,
लगता है अपने बल पर चलने वाली,
कोई सरकार नहीं आने वाली है-भल,
मिली-जुली सरकारों का फिर स्वांग रचा,
कब तक जाने ठग खाने वाली है-भल,
पर सबको ही नाच नचाने वाली है-भल,
जाने क्या-क्या स्वांग दिखाने वाली है-भल,
फिर चुनाव की ऋतु आने वाली है भल॥

Logged
आंखों के आगे वनश्री के खुलते पट न्यारे-२ हैं,
छोटे-छोटे खेत और आडू सेबों के बगीचे, देवदार वन,
जो नभ तक अपना छवि जाल पसारे हैं,
मुझको तो हिम से भरे अपने पहाड़ ही प्यारे हैं.

पंकज सिंह महर

  • +91-9412005856
  • Core Team
  • Hero Member
  • *******
  • Posts: 7,547
  • Karma: 81
  • Gender: Male
  • जय भारत! जय उत्तराखण्ड!!
    • MERA PAHAD / मेरा पहाड़
Re: गिरीश चन्द्र तिवारी "गिर्दा" और उनकी कवित&#
« Reply #8 on: May 18, 2009, 04:04:14 PM »
क्या करें?


हालाते सरकार ऎसी हो पड़ी तो क्या करें?
हो गई लाजिम जलानी झोपड़ी तो क्या करें?
हादसा बस यों कि बच्चों में उछाली कंकरी,
वो पलट के गोलाबारी हो गई तो क्या करें?
गोलियां कोई निशाना बांध कर दागी थी क्या?
खुद निशाने पै पड़ी आ खोपड़ी तो क्या करें?
खाम-खां ही ताड़ तिल का कर दिया करते हैं लोग,
वो पुलिस है, उससे हत्या हो पड़ी तो क्या करें?
कांड पर संसद तलक ने शोक प्रकट कर दिया,
जनता अपनी लाश बाबत रो पड़ी तो क्या करें?
आप इतनी बात लेकर बेवजह नाशाद हैं,
रेजगारी जेब की थी, खो पड़ी तो क्या करें?
आप जैसी दूरदृष्टि, आप जैसे हौंसले,
देश की आत्मा गर सो पड़ी तो क्या करें?


यह कविता उत्तराखण्ड के जनकवि श्री गिरीश चन्द्र तिवारी "गिर्दा" ने दिनांक आठ अक्टूबर, १९८३ को नैनीताल में हुई पुलिस फायरिंग के बाद लिखी थी।     
Logged
आंखों के आगे वनश्री के खुलते पट न्यारे-२ हैं,
छोटे-छोटे खेत और आडू सेबों के बगीचे, देवदार वन,
जो नभ तक अपना छवि जाल पसारे हैं,
मुझको तो हिम से भरे अपने पहाड़ ही प्यारे हैं.

पंकज सिंह महर

  • +91-9412005856
  • Core Team
  • Hero Member
  • *******
  • Posts: 7,547
  • Karma: 81
  • Gender: Male
  • जय भारत! जय उत्तराखण्ड!!
    • MERA PAHAD / मेरा पहाड़
Re: गिरीश चन्द्र तिवारी "गिर्दा" और उनकी कवित&#
« Reply #9 on: May 18, 2009, 04:06:17 PM »
जनकवि गिरीश चन्द्र तिवाड़ी "गिर्दा" की नज़र में लोकसभा चुनाव

चुनावी रंगे की रंगतै न्यारी,
मेरि बारी! मेरी बारी!! मेरि बारी!!!
दिल्ली बै छुटि गे पिचकारी,
अब पधान गिरी की छू हमरी बारी,
चुनावी रंगे की रंगतै न्यारी।
मथुरा की लठमार होलि के देखन्छा,
घर-घर मची रै लठमारी,
मेरि बारी! मेरि बारी!! मेरि बारी!!!
आफी बण नैग, आफी बड़ा पैग,
आफी बड़ा ख्वार में छापरि धरी,
आब पधानगिरी छू हमरि बारि।
बिन बाज बाजियै नाचि गै नौताड़,
खई पड़ी छोड़नी किलक्यारी,
आब पधानगिरी की छू हमरि बारी।
रैली थैली, नोट-भोटनैकि,
मची रै छो मारामारी,
मेरि बारी! मेरि बारी!! मेरि बारी!!!
पांच साल तक कान-आंगुल खित,
करनै रै हूं हु,हुमणै चारी,
मेरि बारी! मेरि बारी!! मेरि बारी!!!
काटि में उताणा का लै काम नि ऎ जो,
भोट मांगण हुणी भै ठाड़ी,
मेरि बारी! मेरि बारी!! मेरि बारी!!!
पाणि है पताल, ऎल नौणि है चुपाड़,
मसिणी कताई बोल-बोल प्यारी,
चुनाव रंगे की रंगतै न्यारी।
जो पुजौं दिल्ली, जो फुकौं चुल्ली,
जैंकि चलैंछ किटकन दारी,
चुनाव रंगे की रंगते न्यारी,
मेरि बारी! मेरि बारी!! मेरि बारी!!!
चुनाव रंगे की रंगते न्यारी।
Logged
आंखों के आगे वनश्री के खुलते पट न्यारे-२ हैं,
छोटे-छोटे खेत और आडू सेबों के बगीचे, देवदार वन,
जो नभ तक अपना छवि जाल पसारे हैं,
मुझको तो हिम से भरे अपने पहाड़ ही प्यारे हैं.

पंकज सिंह महर

  • +91-9412005856
  • Core Team
  • Hero Member
  • *******
  • Posts: 7,547
  • Karma: 81
  • Gender: Male
  • जय भारत! जय उत्तराखण्ड!!
    • MERA PAHAD / मेरा पहाड़
Re: गिरीश चन्द्र तिवारी "गिर्दा" और उनकी कवित&#
« Reply #10 on: May 18, 2009, 04:07:02 PM »
गिर्दा का चुनावी रंग

यह रंग चुनावी रंग ठेरा, इस ओर चला, उस ओर चला,
तुम पर भी चढ़ा, हम पर भी चढ़ा, जिस पर भी चढ़ा, घनघोर चढ़ा,
गालों पर चढ़ा, बालों पर चढ़ा, मूछों में चढ़ा, दाढ़ी में चढ़ा,
आंखों में चढ़ा, सांसों में चढ़ा, धमनी में चढ़ा, नाड़ी में चढ़ा,
हाथों में चढ़ा, पांवों में चढ़ा, घुटनों में चढ़ा, जोड़ों में चढ़ा,
खुजली में चढ़ा, खांसी में चढ़ा, फुंसी में चढ़ा, फोड़ों में चढ़ा,
आसन में चढ़ा, शासन में चढ़ा, भाषण में उदघाटन में चढ़ा,
न्यासों में-शिलान्यासों में चढ़ा, यशगान-गीत-कीर्तन में चढ़ा,
उल्फत में चढ़ा, हुज्जत में चढ़ा, फोकट में चढ़ा, कीमत में चढ़ा,
मंदिर में चढ़ा, मस्जिद में चढ़ा, पूजा में चढ़ा, मन्नत में चढ़ा,
पुडि़या में चढ़ा, गुड़िया में चढा़, पव्वे में चढ़ा, बोतल में चढ़ा,
कुल्हड़ में चढ़ा, हुल्लड़ में चढ़ा, कुल देखो तो टोटल में चढ़ा,
चहुं ओर चढ़ा, घनघोर चढा, झकझोर चढ़ा, पुरजोर चढ़ा,
यह रंग चुनावी रंग ठैरा, इस ओर चढ़ा, उस ओर चढ़ा॥
Logged
आंखों के आगे वनश्री के खुलते पट न्यारे-२ हैं,
छोटे-छोटे खेत और आडू सेबों के बगीचे, देवदार वन,
जो नभ तक अपना छवि जाल पसारे हैं,
मुझको तो हिम से भरे अपने पहाड़ ही प्यारे हैं.

पंकज सिंह महर

  • +91-9412005856
  • Core Team
  • Hero Member
  • *******
  • Posts: 7,547
  • Karma: 81
  • Gender: Male
  • जय भारत! जय उत्तराखण्ड!!
    • MERA PAHAD / मेरा पहाड़
Re: गिरीश चन्द्र तिवारी "गिर्दा" और उनकी कवित&#
« Reply #11 on: May 18, 2009, 04:07:50 PM »
उत्तराखण्ड के जनकवि श्री गिरीश चन्द्र तिवाड़ी "गिर्दा" की नजर में ये चुनाव-

                        १- लोकतंत्र का महाकुंभ


लोकतंत्र का महाकुंभ कहते हैं इसको प्यारे,
जिसकी डुबकी सफल भई, फिर उसके वारे-न्यारे,
खड़े देखिये बड़े-बड़े दिग्गज हैं गंग किनारे,
जिसकी लहर चली उसको पहुंचा दे दिल्ली द्वारे,
अबकी पार लगेगी नय्या किसकी गंगा जाने,
पिण्डालू हैं एक खाड़ के सब जाने-पहचाने।


                        २- ये चुनाव की नौटंकी

ये चुनाव की नौटंकी है, अजब-गजब का खेला,
इसमें कौन पराया, अपना कौन, कौन गुरु का चेला,
इसमें जाने कौन कहां पर, किसकी पूंछ उठा दे,
इसमें जाने कौन कहां पर मार किसे जूतिया दे,
इसमें जाने कौन कहां पर, किससे हाथ मिला ले,
इसमें जाने कौन कहां पर, किसको बाप बना ले,
इसमें अपना कौन, पराया कौन, गुरु को चेला,
ये चुनाव की नौटंकी तो अजब-गजब का खेला॥

Logged
आंखों के आगे वनश्री के खुलते पट न्यारे-२ हैं,
छोटे-छोटे खेत और आडू सेबों के बगीचे, देवदार वन,
जो नभ तक अपना छवि जाल पसारे हैं,
मुझको तो हिम से भरे अपने पहाड़ ही प्यारे हैं.

पंकज सिंह महर

  • +91-9412005856
  • Core Team
  • Hero Member
  • *******
  • Posts: 7,547
  • Karma: 81
  • Gender: Male
  • जय भारत! जय उत्तराखण्ड!!
    • MERA PAHAD / मेरा पहाड़
Re: गिरीश चन्द्र तिवारी "गिर्दा" और उनकी कविताये: GIRDA & HIS POEMS
« Reply #12 on: May 19, 2009, 10:59:08 AM »
गिरीश तिवारी "गिर्दा" के अनेक कविता संग्रह प्रकाशित हुये हैं, जिसमें से एक "उत्तराखण्ड काव्य" भी है।


Long poem related generally with social movements of Uttarakhand and specially with the Uttarakhand state movement.


Language: Hindi
Year: 2002
Pages: 96
Status: Print Copy Available
Price: Rs 80.00


www.pahar.org
Logged
आंखों के आगे वनश्री के खुलते पट न्यारे-२ हैं,
छोटे-छोटे खेत और आडू सेबों के बगीचे, देवदार वन,
जो नभ तक अपना छवि जाल पसारे हैं,
मुझको तो हिम से भरे अपने पहाड़ ही प्यारे हैं.

पंकज सिंह महर

  • +91-9412005856
  • Core Team
  • Hero Member
  • *******
  • Posts: 7,547
  • Karma: 81
  • Gender: Male
  • जय भारत! जय उत्तराखण्ड!!
    • MERA PAHAD / मेरा पहाड़
Re: गिरीश चन्द्र तिवारी "गिर्दा" और उनकी कविताये: GIRDA & HIS POEMS
« Reply #13 on: May 19, 2009, 11:10:17 AM »
"तुम पूछ रहे हो आठ साल, उत्तराखण्ड के हाल-चाल?"

(उत्तराखण्ड राज्य बनने की आठवीं वर्षगांठ पर जनकवि गिरीश तिवारी "गिर्दा" की एक कविता)


कैसे कह दूं, इन सालों में,
कुछ भी नहीं घटा कुछ नहीं हुआ,
दो बार नाम बदला-अदला,
दो-दो सरकारें बदल गई
और चार मुख्यमंत्री झेले।
"राजधानी" अब तक लटकी है,
कुछ पता नहीं "दीक्षित" का पर,
मानसिक सुई थी जहां रुकी,
गढ़-कुमूं-पहाड़ी-मैदानी, इत्यादि-आदि,
वो सुई वहीं पर अटकी है।
वो बाहर से जो हैं सो पर,
भीतरी घाव गहराते हैं,
आंखों से लहू रुलाते हैं।
वह गन्ने के खेतों वाली,
आंखें जब उठाती हैं,
भीतर तक दहला जातीं हैं।
सच पूछो- उन भोली-भाली,
आंखों का सपना बिखर गया।
यह राज्य बेचारा "दिल्ली-देहरा एक्सप्रेस"
बनकर ठहर गया है।
जिसमें बैठे अधिकांश माफिया,
हैं या उनके प्यादे हैं,
बाहर से सब चिकने-चुपड़े,
भीतर नापाक इरादे हैं,
जो कल तक आंखें चुराते थे,
वो बने फिरे शहजादे हैं।
थोड़ी भी गैरत होती तो,
शर्म से उनको गढ़ जाना था,
बेशर्म वही इतराते हैं।
सच पूछो तो उत्तराखण्ड का,
सपना चकनाचूर हुआ,
यह लेन-देन, बिक्री-खरीद का,
गहराता नासूर हुआ।
दिल-धमनी, मन-मस्तिष्क बिके,
जंगल-जल कत्लेआम हुआ,
जो पहले छिट-पुट होता था,
वो सब अब खुलेआम हुआ।

पर बेशर्मों से कहना क्या?
लेकिन "चुप्पी" भी ठीक नहीं,
कोई तो तोड़ेगा यह ’चुप्पी’
इसलिये तुम्हारे माध्यम से,
धर दिये सामने सही हाल,
उत्तराखण्ड के आठ साल.....!
Logged
आंखों के आगे वनश्री के खुलते पट न्यारे-२ हैं,
छोटे-छोटे खेत और आडू सेबों के बगीचे, देवदार वन,
जो नभ तक अपना छवि जाल पसारे हैं,
मुझको तो हिम से भरे अपने पहाड़ ही प्यारे हैं.

पंकज सिंह महर

  • +91-9412005856
  • Core Team
  • Hero Member
  • *******
  • Posts: 7,547
  • Karma: 81
  • Gender: Male
  • जय भारत! जय उत्तराखण्ड!!
    • MERA PAHAD / मेरा पहाड़
Re: गिरीश चन्द्र तिवारी "गिर्दा" और उनकी कविताये: GIRDA & HIS POEMS
« Reply #14 on: May 19, 2009, 11:26:16 AM »
वर्ष २००८ में उत्तराखण्ड की नदियों के संरक्षण के लिये "नदी बचाओ आन्दोलन" चलाया गया। इस अभियान में भी गिर्दा ने अपनी दमदार और निर्णायक भूमिका अदा की, इस आन्दोलन को धार दी गिर्दा के गीतों ने। इस आन्दोलन के सदस्य गिर्दा की कविताओं को गुनगुनाते हुये प्रदर्शन करते रहे-

(प्रस्तुत गीत का सूत्र और शीर्षक प्रसिद्ध खड़ी होली "इस व्योपारी को प्यास लगी है" से जुड़ा है)

एक तरफ बर्बाद बस्तियां, एक तरफ हो तुम,
एक तर्फ डूबती किश्तियां-एक तरफ हो तुम,
एक तरफ हैं सूखी नदियां-एक तरफ हो तुम,
एक तरफ है प्यासी दुनियां-एक तरफ हो तुम।
अजी वाह! क्या बात तुम्हारी,
तुम तो पानी के व्योपारी,
खेल तुम्हारा, तुम्हीं खिलाड़ी,
बिछी हुई है बिसात तुम्हारी।

सारा पानी चूस रहे हो,
नदी-समुन्दर लूट रहे हो,
गंगा-यमुना की छाती पर,
कंकड़-पत्थर कूट रहे हो,
उफऽऽ! तुम्हारी ये खुदगर्जी,
चलेगी कब तक ये मनमर्जी?
जिस दिन डोलेगी ये धरती,
सर से निकलेगी सब मस्ती,
महल-चौबारे बह जायेंगे,
खाली रौखड़ रह जायेंगे,
बूंद-बूंद को तरसोगे जब-बोल व्योपारी-तब क्या होगा?
दिली-देहरादून में बैठे-योजनाकारी तब क्या होगा?
आज भले ही मौज उड़ा लो,
नदियों को प्यासा तड़पा लो,
गंगा को कीचड़ कर डालो,
लेकिन डोलेगी जब धरती-बोल व्योपारी-तब क्या होगा?
वर्ल्ड बैंक के टोकनधारी-तब क्या होगा?
ओऽऽ योजनाकारी-तब क्या होगा?
नकद-उधारी-तब क्या होगा?
एक तरफ हैं सूखी नदियां-एक तरफ हो तुम।
एक तरफ है प्यासी दुनिया-एक तरफ हो तुम॥
Logged
आंखों के आगे वनश्री के खुलते पट न्यारे-२ हैं,
छोटे-छोटे खेत और आडू सेबों के बगीचे, देवदार वन,
जो नभ तक अपना छवि जाल पसारे हैं,
मुझको तो हिम से भरे अपने पहाड़ ही प्यारे हैं.

  • Send this topic
  • Print
Pages: [1] 2 3 4 5 6
  • MeraPahad Community Of Uttarakhand Lovers »
  • Uttarakhand »
  • Utttarakhand Language & Literature - उत्तराखण्ड की भाषायें एवं साहित्य (Moderators: dinesh bijalwan, Saket Bahuguna) »
  • गिरीश चन्द्र तिवारी "गिर्दा" और उनकी कविताये: GIRDA & HIS POEMS
 

Related Topics

  Subject / Started by Replies Last post
"Tile Dharu Bola": Connecting Line - उत्तराखंडी गानों का सूत्र: "तिले धारु बोला"

Started by एम.एस. मेहता /M S Mehta « 1 2 ... 6 7 » Music of Uttarakhand - उत्तराखण्ड का लोक संगीत

96 Replies
18398 Views
Last post September 22, 2012, 03:01:54 PM
by एम.एस. मेहता /M S Mehta
Movie "Yaad Teri Aige" - "याद तेरी ऐगे" फिल्म

Started by Anubhav / अनुभव उपाध्याय « 1 2 3 4 » Films of Uttarakhand - उत्तराखण्ड की फिल्में

45 Replies
8088 Views
Last post August 23, 2009, 07:55:14 PM
by Devbhoomi,Uttarakhand
उत्तराखंड पर कविताये : POEMS ON UTTARAKHAND ~!!!

Started by dinesh bijalwan « 1 2 ... 41 42 » Utttarakhand Language & Literature - उत्तराखण्ड की भाषायें एवं साहित्य

625 Replies
50800 Views
Last post Yesterday at 07:05:39 PM
by एम.एस. मेहता /M S Mehta
trailer of "pahari filam" releasing soon.

Started by dramanainital Films of Uttarakhand - उत्तराखण्ड की फिल्में

11 Replies
1633 Views
Last post April 27, 2010, 09:22:54 AM
by dramanainital
"आत्मीयता के रंग गिरदा के संग" एवं "अन्तर्मन" का विमोचन, book release by Girda

Started by हेम पन्त Functions by Uttarakhandi Organizations - उत्तराखण्डी संस्थायें तथा उनकी गतिविधियां

8 Replies
1980 Views
Last post June 05, 2010, 10:34:26 AM
by हेम पन्त
Chandra Singh Garhwali : वीर चन्द्र सिंह "गढ़वाली"

Started by पंकज सिंह महर « 1 2 3 » Personalities of Uttarakhand - उत्तराखण्ड की महान/प्रसिद्ध विभूतियां

33 Replies
10665 Views
Last post December 25, 2012, 09:45:51 PM
by एम.एस. मेहता /M S Mehta
जनकवि स्व.गिरीश तिवाड़ी 'गिर्दा' की पहली पुण्यतिथि 22 Aug 2011, New Delhi

Started by एम.एस. मेहता /M S Mehta Functions by Uttarakhandi Organizations - उत्तराखण्डी संस्थायें तथा उनकी गतिविधियां

14 Replies
2127 Views
Last post August 31, 2011, 01:05:26 PM
by एम.एस. मेहता /M S Mehta
Kumaoni Poems By Hem Chand Joshi-कुमाउनी कविताये हेम चन्द्र जोशी

Started by hemchjoshi@gmail.com Utttarakhand Language & Literature - उत्तराखण्ड की भाषायें एवं साहित्य

4 Replies
1640 Views
Last post January 10, 2012, 05:54:03 AM
by bhishma kukreti
Girda Ke Baad Girda Kee Yaad - गिर्दा के बाद गिर्दा की याद

Started by Hisalu « 1 2 3 » Functions by Uttarakhandi Organizations - उत्तराखण्डी संस्थायें तथा उनकी गतिविधियां

40 Replies
3978 Views
Last post March 22, 2012, 03:43:33 AM
by Manish Mehta
Poems By Vikam Negi 'Boond"- विक्रम नेगी "बूंद" की कवितायें तथा लेख

Started by पंकज सिंह महर « 1 2 » Articles By Esteemed Guests of Uttarakhand - विशेष आमंत्रित अतिथियों के लेख

20 Replies
901 Views
Last post March 05, 2013, 10:15:27 PM
by एम.एस. मेहता /M S Mehta