• Welcome to MeraPahad Community Of Uttarakhand Lovers.
 

TRANSLATION OF KUMAONI-GARWALI LANGUAGE - कुमाऊंनी गढ़वाली भाषा का अनुवाद

Started by एम.एस. मेहता /M S Mehta 9910532720, September 26, 2008, 01:30:31 PM

Bhishma Kukreti

Kumaoni Grammar,Garhwali Grammar,Uttarakhandi Grammar,Nepali Grammar ,Grammar of Himalayan Languages-Part-56


                                       कुमाउंनी , गढ़वाली एवं नेपाली भाषा-व्याकरण का तुलनात्मक अध्ययन भाग -56



                                         सम्पादन : भीष्म कुकरेती

                              Edited by Bhishm Kukreti


                   हिंदी, कुमाउंनी और गढ़वाली भाषाओँ में   वाक्य भेद



१-हिंदी - तुम पुस्तक पढ़ रहे थे

कुमाउंनी -तुम किताब पड़णौ छिया 

गढ़वाली - तू किताब पढ़णु छौ /छयो 

तुम किताब पढ़णा छ्या

२- हिंदी - मै फल खा रहा था    .

कुमाउंनी -मै फल खाणौ छियुं 

गढ़वाली - मि फल  खाणु   छौ 

३- हिंदी - मैं पढ़ने जा रहा हूं

कुमाउंनी - मै पड़णहूं जाणयूँ

गढ़वाली -मी पढ़णो जाणु छौं

४- हिंदी -  तुम घर  जा रहे  हो 

कुमाउंनी -तुम घर जाणौ छा 

गढ़वाली -तू घौर /ड़्यार जाणु छे /तुम ड़्यार जाणा छ्न्वां

५- हिंदी - वह बाजार   जा रहा है

कुमाउंनी - ऊ बजार जाणौ छ 

गढ़वाली -वु बजार जाणु च

६- हिंदी - वे मनुष्य पढ़ रहे हैं

कुमाउंनी -ऊँ मैश पड़णाईं 

गढ़वाली - वो/वु मनिख पढ़ना छन



सन्दर्भ-


1- अबंधु बहुगुणा , १९६० , गढ़वाली व्याकरण की रूप रेखा, गढ़वाल साहित्य मंडल , दिल्ली ( Structure of Garhwali Grammar)

२- बाल कृष्ण बाल , स्ट्रक्चर ऑफ़ नेपाली ग्रैमर , मदन पुरूस्कार, पुस्तकालय , नेपाल (Structure of Nepali Grammar)

३- डा. भवानी दत्त उप्रेती , १९७६, कुमाउंनी भाषा अध्ययन, कुमाउंनी समिति, इलाहाबाद (Study of Kumauni Language Grammar)

४- रजनी कुकरेती, २०१०, गढ़वाली भाषा का व्याकरण, विनसर पब्लिशिंग कं. देहरादून ( Grammar of Garhwali Language)

५- कन्हयालाल डंड़रियाल , गढ़वाली शब्दकोश, २०११-२०१२ , शैलवाणी साप्ताहिक, कोटद्वार, में लम्बी लेखमाला (Garhwali- Hindi Dcitionary)

६- अरविन्द पुरोहित , बीना बेंजवाल , २००७, गढ़वाली -हिंदी शब्दकोश , विनसर प्रकाशन, देहरादून (Garhwali hindi Dictionary )

७- श्री एम्'एस. मेहता (मेरा पहाड़ ) से बातचीत

८- श्रीमती हीरा देवी नयाल (पालूड़ी, बेलधार , अल्मोड़ा) , मुंबई से कुमाउंनी शब्दों के बारे में बातचीत

९- श्रीमती शकुंतला देवी , अछ्ब, पन्द्र-बीस क्षेत्र, , नेपाल, नेपाली भाषा सम्बन्धित पूछताछ

१० - भूपति ढकाल , १९८७ , नेपाली व्याकरण को संक्षिप्त दिग्दर्शन , रत्न पुस्तक , भण्डार, नेपाल (Briefs on Nepali Grammar)

११- कृष्ण प्रसाद पराजुली , १९८४, राम्रो रचना , मीठो नेपाली, सहयोगी प्रेस, नेपाल (Nepali Grammar)

१२- चन्द्र मोहन रतूड़ी , गढ़वाली कवितावली ( सं. तारा दत्त गैरोला, प्र. विश्वम्बर दत्त चंदोला) , १९३४, १९८९

13- Notes of Dr Achla Nand Jakhmola on Grammar book by Dr Bhavani Datt Upreti

Kumaoni Grammar,Garhwali Grammar,Uttarakhandi Grammar,Nepali Grammar ,Grammar of Himalayan Languages to be continued .....

Bhishma Kukreti

Kumaoni Grammar,Garhwali Grammar,Uttarakhandi Grammar,Nepali Grammar ,Grammar of Himalayan Languages-Part-57


                            कुमाउंनी , गढ़वाली एवं नेपाली भाषा-व्याकरण का तुलनात्मक अध्ययन भाग -57



                                                                          सम्पादन : भीष्म कुकरेती

                                                                       Edited by Bhishm कुकरेती


                                          हिंदी, कुमाउंनी और गढ़वाली भाषाओँ में वाक्य भेद



७- हिंदी - हम लोग प्रार्थना कार रहे हैं

कुमाउंनी -हम पराथना करणयाँ 

गढ़वाली- हम परार्थना करणा छंवां 

८-हिंदी - तुम लोग क्या कर रहे हो?
कुमाउंनी -तुम के करणौ छा ?

गढ़वाली- तुम क्या करणा छंवां ?

९-हिंदी - कुछ व्यक्ति गाना गा रहे थे
कुमाउंनी -क्वे जणी गीत गाणई

गढ़वाली-कुछ लोक गीत गाणा छया / कुछ लोक गाणा गाणा छया

१०-हिंदी - मै जाता हूं . वह जाता है
कुमाउंनी -मै जां . ऊ जां

गढ़वाली- मि जाणु छौं . वु जाणु छ/ वु जाणु च / वु जाणु छौ (विछ्ला ढाञगु  में - मि जाणु ह )

११-हिंदी - तुम जाते हो . वे जाते  हैं .
कुमाउंनी -तुम जांछा. ऊ जानी 

गढ़वाली- तुम जाणा छंवां (आदर सूचक) , तू जाणि छे (प्रेम सूचक ) . वु/वो  जाणा छन 

१२- हिंदी - वह जाती है
कुमाउंनी -ऊ जैञ 

गढ़वाली- वा जाणि च /छ

१३-हिंदी - वे स्त्रियाँ जाती हैं
कुमाउंनी -ऊन श्यैणी जानी

गढ़वाली- वु /वो जनानी जाणा छन

१४-हिंदी - लड़की घर से आई है
कुमाउंनी - चेली घर बे ऐ

गढ़वाली- नौनि /लौडि ड्यार बिटेन ऐ

१५-हिंदी - लडकियाँ पढनी गयी हैं
कुमाउंनी -चेलीं पड़णहूँ गेईं   

गढ़वाली-नौनि /लौडि पड़ना जयां छन








सन्दर्भ-


1- अबंधु बहुगुणा , १९६० , गढ़वाली व्याकरण की रूप रेखा, गढ़वाल साहित्य मंडल , दिल्ली ( Structure of Garhwali Grammar)

२- बाल कृष्ण बाल , स्ट्रक्चर ऑफ़ नेपाली ग्रैमर , मदन पुरूस्कार, पुस्तकालय , नेपाल (Structure of Nepali Grammar)

३- डा. भवानी दत्त उप्रेती , १९७६, कुमाउंनी भाषा अध्ययन, कुमाउंनी समिति, इलाहाबाद (Study of Kumauni Language Grammar)

४- रजनी कुकरेती, २०१०, गढ़वाली भाषा का व्याकरण, विनसर पब्लिशिंग कं. देहरादून ( Grammar of Garhwali Language)

५- कन्हयालाल डंड़रियाल , गढ़वाली शब्दकोश, २०११-२०१२ , शैलवाणी साप्ताहिक, कोटद्वार, में लम्बी लेखमाला (Garhwali- Hindi Dcitionary)

६- अरविन्द पुरोहित , बीना बेंजवाल , २००७, गढ़वाली -हिंदी शब्दकोश , विनसर प्रकाशन, देहरादून (Garhwali hindi Dictionary )

७- श्री एम्'एस. मेहता (मेरा पहाड़ ) से बातचीत

८- श्रीमती हीरा देवी नयाल (पालूड़ी, बेलधार , अल्मोड़ा) , मुंबई से कुमाउंनी शब्दों के बारे में बातचीत

९- श्रीमती शकुंतला देवी , अछ्ब, पन्द्र-बीस क्षेत्र, , नेपाल, नेपाली भाषा सम्बन्धित पूछताछ

१० - भूपति ढकाल , १९८७ , नेपाली व्याकरण को संक्षिप्त दिग्दर्शन , रत्न पुस्तक , भण्डार, नेपाल (Briefs on Nepali Grammar)

११- कृष्ण प्रसाद पराजुली , १९८४, राम्रो रचना , मीठो नेपाली, सहयोगी प्रेस, नेपाल (Nepali Grammar)

१२- चन्द्र मोहन रतूड़ी , गढ़वाली कवितावली ( सं. तारा दत्त गैरोला, प्र. विश्वम्बर दत्त चंदोला) , १९३४, १९८९

13- Notes of Dr Achla Nand Jakhmola on Grammar book by Dr Bhavani Datt Upreti

Kumaoni Grammar,Garhwali Grammar,Uttarakhandi Grammar,Nepali Grammar ,Grammar of Himalayan Languages to be continued .....

Bhishma Kukreti

Kumaoni Grammar,Garhwali Grammar,Uttarakhandi Grammar,Nepali Grammar ,Grammar of Himalayan Languages-Part-58


                                    कुमाउंनी , गढ़वाली एवं नेपाली भाषा-व्याकरण का तुलनात्मक अध्ययन भाग -58



                                    सम्पादन : भीष्म कुकरेती

                               Edited by Bhishm कुकरेती



                        हिंदी, कुमाउंनी और गढ़वाली भाषाओँ में वाक्य भेद -३

१६- हिंदी- छात्रा गा रही थी

कुमाउंनी - चेली गाणै छि

गढ़वाली- नौनि /लौडि गाणि च /छ

१७-हिंदी- छात्राएं पढ़ रही थीं
कुमाउंनी - चेलीं पड़णौ  छीं

गढ़वाली- नौनि पड़णा छन

१८-हिंदी- लडकी ने खाना खाया

कुमाउंनी - चेलिल खाणु खा

गढ़वाली- नौनि न खाणा खाइ/ खै //नौनि ल खाणा खै   

१९-हिंदी- लडकियों ने पानी पीया
कुमाउंनी - चेलीनैल पाणि पी 

गढ़वाली- नौन्युं /लौडियूँ न पाणि पे  //नौन्युं /लौडियूँ ल पाणि पे

२०- हिंदी- वहां एक आदमी है
कुमाउंनी - वां एक मैश  छु

गढ़वाली- उख एक मनिख च /छ

२१-हिंदी- घर पर दो व्यक्ति हैं
कुमाउंनी - घर द्वि मैश छन

गढ़वाली- घरम/ड्यारम द्वि ' झण /मनिख/आदिम ' छन

-----

सूचना - गढ़वाली में मैश पति को कहा जाता है  . 


सन्दर्भ-


1- अबंधु बहुगुणा , १९६० , गढ़वाली व्याकरण की रूप रेखा, गढ़वाल साहित्य मंडल , दिल्ली ( Structure of Garhwali Grammar)

२- बाल कृष्ण बाल , स्ट्रक्चर ऑफ़ नेपाली ग्रैमर , मदन पुरूस्कार, पुस्तकालय , नेपाल (Structure of Nepali Grammar)

३- डा. भवानी दत्त उप्रेती , १९७६, कुमाउंनी भाषा अध्ययन, कुमाउंनी समिति, इलाहाबाद (Study of Kumauni Language Grammar)

४- रजनी कुकरेती, २०१०, गढ़वाली भाषा का व्याकरण, विनसर पब्लिशिंग कं. देहरादून ( Grammar of Garhwali Language)

५- कन्हयालाल डंड़रियाल , गढ़वाली शब्दकोश, २०११-२०१२ , शैलवाणी साप्ताहिक, कोटद्वार, में लम्बी लेखमाला (Garhwali- Hindi Dcitionary)

६- अरविन्द पुरोहित , बीना बेंजवाल , २००७, गढ़वाली -हिंदी शब्दकोश , विनसर प्रकाशन, देहरादून (Garhwali hindi Dictionary )

७- श्री एम्'एस. मेहता (मेरा पहाड़ ) से बातचीत

८- श्रीमती हीरा देवी नयाल (पालूड़ी, बेलधार , अल्मोड़ा) , मुंबई से कुमाउंनी शब्दों के बारे में बातचीत

९- श्रीमती शकुंतला देवी , अछ्ब, पन्द्र-बीस क्षेत्र, , नेपाल, नेपाली भाषा सम्बन्धित पूछताछ

१० - भूपति ढकाल , १९८७ , नेपाली व्याकरण को संक्षिप्त दिग्दर्शन , रत्न पुस्तक , भण्डार, नेपाल (Briefs on Nepali Grammar)

११- कृष्ण प्रसाद पराजुली , १९८४, राम्रो रचना , मीठो नेपाली, सहयोगी प्रेस, नेपाल (Nepali Grammar)

१२- चन्द्र मोहन रतूड़ी , गढ़वाली कवितावली ( सं. तारा दत्त गैरोला, प्र. विश्वम्बर दत्त चंदोला) , १९३४, १९८९

13- Notes of Dr Achla Nand Jakhmola on Grammar book by Dr Bhavani Datt Upreti

Kumaoni Grammar,Garhwali Grammar,Uttarakhandi Grammar,Nepali Grammar ,Grammar of Himalayan Languages to be continued .....



Bhishma Kukreti

Kumaoni Grammar,Garhwali Grammar,Uttarakhandi Grammar,Nepali Grammar ,Grammar of Himalayan Languages-Part-59


                      कुमाउंनी , गढ़वाली एवं नेपाली भाषा-व्याकरण का तुलनात्मक अध्ययन भाग -59


                                                     सम्पादन : भीष्म कुकरेती

                             Edited by Bhishm Kukreti




                                          हिंदी, कुमाउंनी और गढ़वाली भाषाओँ में वाक्य भेद -4         


२२-हिंदी- घर पर चार व्यक्ति हैं

कुमाउंनी -घर चार मैश छन

गढ़वाली - घरम चार मनिख /आदिम/झण  छन


२३-हिंदी-घर पर तीन स्त्रियाँ हैं

कुमाउंनी -घर में तीन  श्यैणी छन 

गढ़वाली - घरम तीन जनानी छन 


२४-हिंदी-स्कूल में एक अध्यापिका हैं

कुमाउंनी -इस्कूल में एक मास्टरनि छु

गढ़वाली - इस्कूलम एक मास्टनि  च


२५-हिंदी- दूकान में केवल एक वस्तु है

कुमाउंनी -दुकान में एक्कै चीज छु

गढ़वाली - दुकानम एकी चीज च 


२६-हिंदी-होटल में खाने की चीजें हैं

कुमाउंनी - होटल में खाणी चीज छन

गढ़वाली - होटलम खाणै चीज छन


२७-हिंदी-काम कि वस्तुएं कहाँ थीं?

कुमाउंनी -कामैं चीज काँ छीं ?

गढ़वाली - कामै चीज कख छ्या ?


२८-हिंदी-वह कलम अच्छी थी

कुमाउंनी - ऊ कलम भलि छि 

गढ़वाली - वा कलम भलि छे


२९-हिंदी-स्याही अच्छी  नही थी

कुमाउंनी - श्यैइ  भलि नि छि

गढ़वाली - स्यै/स्याई  ठीक नि छे 


३०-हिंदी-उसका काम अच्छा है

कुमाउंनी - वीक काम भलु छु

गढ़वाली - वैक काम भलु च


३१-हिंदी-वे मनुष्य क्या करेंगे ?

कुमाउंनी -ऊ मैश के कराल ?

गढ़वाली - ऊ आदिम क्या कारल ?


३२-हिंदी-छात्र कब खेलेंगे ?

कुमाउंनी -च्याल कभत खेलाल ? 

गढ़वाली- पढंदेर/पढ़नेर  कब ख्यालल

  अथवा

नौन्याळ /लौड़ कब ख्यालल ?   


३३- हिंदी-तुम पढने जाओगे

कुमाउंनी -तुम पड़ण हूँ जाला

गढ़वाली - तुम पड़णो जैल्या / तू पड़णो  जैल 




सन्दर्भ-


1- अबंधु बहुगुणा , १९६० , गढ़वाली व्याकरण की रूप रेखा, गढ़वाल साहित्य मंडल , दिल्ली ( Structure of Garhwali Grammar)

२- बाल कृष्ण बाल , स्ट्रक्चर ऑफ़ नेपाली ग्रैमर , मदन पुरूस्कार, पुस्तकालय , नेपाल (Structure of Nepali Grammar)

३- डा. भवानी दत्त उप्रेती , १९७६, कुमाउंनी भाषा अध्ययन, कुमाउंनी समिति, इलाहाबाद (Study of Kumauni Language Grammar)

४- रजनी कुकरेती, २०१०, गढ़वाली भाषा का व्याकरण, विनसर पब्लिशिंग कं. देहरादून ( Grammar of Garhwali Language)

५- कन्हयालाल डंड़रियाल , गढ़वाली शब्दकोश, २०११-२०१२ , शैलवाणी साप्ताहिक, कोटद्वार, में लम्बी लेखमाला (Garhwali- Hindi Dcitionary)

६- अरविन्द पुरोहित , बीना बेंजवाल , २००७, गढ़वाली -हिंदी शब्दकोश , विनसर प्रकाशन, देहरादून (Garhwali hindi Dictionary )

७- श्री एम्'एस. मेहता (मेरा पहाड़ ) से बातचीत

८- श्रीमती हीरा देवी नयाल (पालूड़ी, बेलधार , अल्मोड़ा) , मुंबई से कुमाउंनी शब्दों के बारे में बातचीत

९- श्रीमती शकुंतला देवी , अछ्ब, पन्द्र-बीस क्षेत्र, , नेपाल, नेपाली भाषा सम्बन्धित पूछताछ

१० - भूपति ढकाल , १९८७ , नेपाली व्याकरण को संक्षिप्त दिग्दर्शन , रत्न पुस्तक , भण्डार, नेपाल (Briefs on Nepali Grammar)

११- कृष्ण प्रसाद पराजुली , १९८४, राम्रो रचना , मीठो नेपाली, सहयोगी प्रेस, नेपाल (Nepali Grammar)

१२- चन्द्र मोहन रतूड़ी , गढ़वाली कवितावली ( सं. तारा दत्त गैरोला, प्र. विश्वम्बर दत्त चंदोला) , १९३४, १९८९

13- Notes of Dr Achla Nand Jakhmola on Grammar book by Dr Bhavani Datt Upreti

Kumaoni Grammar,Garhwali Grammar,Uttarakhandi Grammar,Nepali Grammar ,Grammar of Himalayan Languages to be continued .....

Bhishma Kukreti

Kumaoni Grammar,Garhwali Grammar,Uttarakhandi Grammar,Nepali Grammar ,Grammar of Himalayan Languages-Part-60


                                          कुमाउंनी , गढ़वाली एवं नेपाली भाषा-व्याकरण का तुलनात्मक अध्ययन भाग -60

                               

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                             

                                                          Edited by Bhishm Kukreti



                                               हिंदी, कुमाउंनी और गढ़वाली भाषाओँ में वाक्य भेद -5         

३४-हिंदी - मैन पत्र लिखूंगा

कुमाउंनी -मैन चिट्ठी लेखुंल

गढ़वाली- मि चिट्ठी लिखुल/मि पाती लिखुल 

35- हिंदी - लडकियाँ खाना खाएंगी
कुमाउंनी- चेलीन खाणू खालिन

गढ़वाली- लौड़ी/नौनी खाणा  खालि

36- हिंदी - लड़की खाना बनाएगी 
कुमाउंनी- चेली खाण बड़ालि

गढ़वाली- नौनि /लौडि  रुस्वै/खाणा  बणालि

37-हिंदी - वस्तु कहाँ मिलेगी ?
कुमाउंनी - उ चीज काँ मिललि

गढ़वाली- वा चीज कख मीललि

38-हिंदी - वे क्या कार रहे होंगे ?
कुमाउंनी- उ  के करणौ हुनाल ?

गढ़वाली- उ/ वू/वो क्या करणा ह्वाला /होला

39-हिंदी - वह गाना गा रही होगी
कुमाउंनी- ऊ गाणै  हुनेलि


गढ़वाली- वा गाणि ह्वेलि

40-हिंदी - वह पढ़ रहा होगा
कुमाउंनी- ऊ पड़णौ हुनौल

गढ़वाली- ऊ पड़णो ह्वाल/होलु 

41-हिंदी - मै चल रहा होउंगा 
कुमाउंनी- मैं हिटणौ हुनेलूँ 

गढ़वाली- मि हिटणु  होलु

42-हिंदी - कलम मेज पर होगी
कुमाउंनी- कलम मेज में हुनेलि

गढ़वाली- कलम मेज मा ह्वेलि

43-हिंदी - तुम्हे अवश्य पढ़ना था 
कुमाउंनी- तुमुल जरुर पड़ण छि

गढ़वाली- तुमन जरुर पड़ण छौ /तीन जरुर पड़ण छौ

44-हिंदी - मुझे वहां जाणा था
कुमाउंनी- मकैं  वां जाण छि

गढ़वाली- मीन  ऊख जाण छौं

45-हिंदी - उसे फल खाना था
कुमाउंनी- वील फल खाण छि

गढ़वाली- वैन /वींन फल खाण छौ



सन्दर्भ-


1- अबंधु बहुगुणा , १९६० , गढ़वाली व्याकरण की रूप रेखा, गढ़वाल साहित्य मंडल , दिल्ली ( Structure of Garhwali Grammar)

२- बाल कृष्ण बाल , स्ट्रक्चर ऑफ़ नेपाली ग्रैमर , मदन पुरूस्कार, पुस्तकालय , नेपाल (Structure of Nepali Grammar)

३- डा. भवानी दत्त उप्रेती , १९७६, कुमाउंनी भाषा अध्ययन, कुमाउंनी समिति, इलाहाबाद (Study of Kumauni Language Grammar)

४- रजनी कुकरेती, २०१०, गढ़वाली भाषा का व्याकरण, विनसर पब्लिशिंग कं. देहरादून ( Grammar of Garhwali Language)

५- कन्हयालाल डंड़रियाल , गढ़वाली शब्दकोश, २०११-२०१२ , शैलवाणी साप्ताहिक, कोटद्वार, में लम्बी लेखमाला (Garhwali- Hindi Dcitionary)

६- अरविन्द पुरोहित , बीना बेंजवाल , २००७, गढ़वाली -हिंदी शब्दकोश , विनसर प्रकाशन, देहरादून (Garhwali Hindi Dictionary )

७- श्री एम्'एस. मेहता (मेरा पहाड़ ) से बातचीत

८- श्रीमती हीरा देवी नयाल (पालूड़ी, बेलधार , अल्मोड़ा) , मुंबई से कुमाउंनी शब्दों के बारे में बातचीत

९- श्रीमती शकुंतला देवी , अछ्ब, पन्द्र-बीस क्षेत्र, , नेपाल, नेपाली भाषा सम्बन्धित पूछताछ

१० - भूपति ढकाल , १९८७ , नेपाली व्याकरण को संक्षिप्त दिग्दर्शन , रत्न पुस्तक , भण्डार, नेपाल (Briefs on Nepali Grammar)

११- कृष्ण प्रसाद पराजुली , १९८४, राम्रो रचना , मीठो नेपाली, सहयोगी प्रेस, नेपाल (Nepali Grammar)

१२- चन्द्र मोहन रतूड़ी , गढ़वाली कवितावली ( सं. तारा दत्त गैरोला, प्र. विश्वम्बर दत्त चंदोला) , १९३४, १९८९

13- Notes of Dr Achla Nand Jakhmola on Grammar book by Dr Bhavani Datt Upreti

Kumaoni Grammar,Garhwali Grammar,Uttarakhandi Grammar,Nepali Grammar ,Grammar of Himalayan Languages to be continued .....


Bhishma Kukreti

 Kumaoni Grammar,Garhwali Grammar,Uttarakhandi Grammar,Nepali Grammar ,Grammar of Himalayan Languages-Part-61


                                         कुमाउंनी , गढ़वाली एवं नेपाली भाषा-व्याकरण का तुलनात्मक अध्ययन भाग -61



                                                               Edited by Bhishm Kukreti

                                              हिंदी, कुमाउंनी और गढ़वाली भाषाओँ में वाक्य भेद -6

४६- हिंदी- उन्हें काम करना था

कुमाउंनी -उनन कैं  काम करण छि

गढ़वाली -   वूंन  काम करण छौ     


४७-हिंदी- राम को घर जाना था

कुमाउंनी -राम कैं  घर जाण छि

गढ़वाली -  रामन ड़्यार /घर जाण छौ


४८-हिंदी- घर पर भाई है

कुमाउंनी - घर में भै छु

गढ़वाली - ड़्यारम भै च /छ  //घरम भै च


४९-हिंदी- मेज पर पुस्तकें हैं

कुमाउंनी -मेज में किताब छन

गढ़वाली -मेज मा किताब छन


५०-हिंदी- कक्षा में लड़के हैं

कुमाउंनी -दर्ज में छयाल छन

गढ़वाली - दर्जा मा नौन छन


५१-हिंदी- रसोई में मा है

कुमाउंनी -रस्या में इज छु

गढ़वाली -रूस्वड़ मा ब्व़े च


५२-हिंदी- कुंएं पर लडकियाँ हैं

कुमाउंनी -नौल्तिर चेली छन

गढ़वाली -नौलिम नौनी /लौडि छन


५३-हिंदी- मेरे पास अच्छी कलम थी

कुमाउंनी -मेर पा भलि कलम छि

गढ़वाली -मीम भलि/बड़या  कलम छे


५४-हिंदी- वह चतुर लडका था

कुमाउंनी -ऊ हुश्यार लौड़ छि

गढ़वाली -ऊ हुस्यार लौड़ /नौनु छौ/थौ


५५-हिंदी- लडकी कि एक बहिन थी

कुमाउंनी -चेलिकि एक बैणि छि 

गढ़वाली -लौडिक /नौनिक  क एक बैणि छे.


सन्दर्भ-


1- अबंधु बहुगुणा , १९६० , गढ़वाली व्याकरण की रूप रेखा, गढ़वाल साहित्य मंडल , दिल्ली ( Structure of Garhwali Grammar)

२- बाल कृष्ण बाल , स्ट्रक्चर ऑफ़ नेपाली ग्रैमर , मदन पुरूस्कार, पुस्तकालय , नेपाल (Structure of Nepali Grammar)

३- डा. भवानी दत्त उप्रेती , १९७६, कुमाउंनी भाषा अध्ययन, कुमाउंनी समिति, इलाहाबाद (Study of Kumauni Language Grammar)

४- रजनी कुकरेती, २०१०, गढ़वाली भाषा का व्याकरण, विनसर पब्लिशिंग कं. देहरादून ( Grammar of Garhwali Language)

५- कन्हयालाल डंड़रियाल , गढ़वाली शब्दकोश, २०११-२०१२ , शैलवाणी साप्ताहिक, कोटद्वार, में लम्बी लेखमाला (Garhwali- Hindi Dcitionary)

६- अरविन्द पुरोहित , बीना बेंजवाल , २००७, गढ़वाली -हिंदी शब्दकोश , विनसर प्रकाशन, देहरादून (Garhwali Hindi Dictionary )

७- श्री एम्'एस. मेहता (मेरा पहाड़ ) से बातचीत

८- श्रीमती हीरा देवी नयाल (पालूड़ी, बेलधार , अल्मोड़ा) , मुंबई से कुमाउंनी शब्दों के बारे में बातचीत

९- श्रीमती शकुंतला देवी , अछ्ब, पन्द्र-बीस क्षेत्र, , नेपाल, नेपाली भाषा सम्बन्धित पूछताछ

१० - भूपति ढकाल , १९८७ , नेपाली व्याकरण को संक्षिप्त दिग्दर्शन , रत्न पुस्तक , भण्डार, नेपाल (Briefs on Nepali Grammar)

११- कृष्ण प्रसाद पराजुली , १९८४, राम्रो रचना , मीठो नेपाली, सहयोगी प्रेस, नेपाल (Nepali Grammar)

१२- चन्द्र मोहन रतूड़ी , गढ़वाली कवितावली ( सं. तारा दत्त गैरोला, प्र. विश्वम्बर दत्त चंदोला) , १९३४, १९८९

13- Notes of Dr Achla Nand Jakhmola on Grammar book by Dr Bhavani Datt Upreti

Kumaoni Grammar,Garhwali Grammar,Uttarakhandi Grammar,Nepali Grammar ,Grammar of Himalayan Languages to be continued .....


Bhishma Kukreti

Kumaoni Grammar,Garhwali Grammar,Uttarakhandi Grammar,Nepali Grammar ,Grammar of Himalayan Languages-Part-62


                                       कुमाउंनी , गढ़वाली एवं नेपाली भाषा-व्याकरण का तुलनात्मक अध्ययन भाग -62





                                                         Edited by Bhishm Kukreti



                                    हिंदी, कुमाउंनी और गढ़वाली भाषाओँ में वाक्य भेद -7



५६- हिंदी -उनके पास की मकान थे

कुमाउंनी - उनार पा भौत घर छिं

गढवाली -  ऊंम भौत  कूड़ छया 


५७-हिंदी - राम के पास काल एक पुस्तक होगी

कुमाउंनी - रामाक पा भोव एक किताब होलि

गढवाली -   रामम भोळ एक किताब ह्वेलि   


५८-हिंदी -मेरे पास कल कई कागज होंगे

कुमाउंनी - म्यार  पा भोव भौत कागज ह्वाल

गढवाली -    मीम भो ळ भौत कागज़ ह्वाल


५९- हिंदी - वह बहुत बुरा लडका है

कुमाउंनी - ऊ भौत नक लौड़  छु 

गढवाली - ऊ भौत नखुर लौड़/नौनु  च 


६०-हिंदी -लडका आया. लडकी आई

कुमाउंनी - च्योल आ. चेलि ऐ

गढवाली - लौड़ ऐ  . लौड़ी ऐ   


६१-हिंदी -लडके आये . लडकियाँ आईं

कुमाउंनी - च्याल आईं. चेलीं ऐईं   

गढवाली - लौड़ ऐन. लौड़ी ऐन 


६२- हिंदी -पुस्तक लिखी .पुस्तकें लिखीं 

कुमाउंनी - किताब लेखी . किताब लेखीं

गढवाली - किताब ल्याख . किताब लेखिन 


६३-हिंदी -तुमने खाना खाया

कुमाउंनी - तुमल खाण खा

गढवाली - तुमन खाणा खै


६४-हिंदी -उसको एक फल दो

कुमाउंनी - उकैं एक फल दिओ

गढवाली - वै तैं एक फल द्याओ/दे


६५- हिंदी -मुझे जाने दो. उसे आने दो

कुमाउंनी - मकैं जाण दिओ . उकैं  आण दिओ

गढवाली - मि तैं जाण द्याओ/दे . वै तैं आण द्याओ /दे 


सन्दर्भ-


1- अबंधु बहुगुणा , १९६० , गढ़वाली व्याकरण की रूप रेखा, गढ़वाल साहित्य मंडल , दिल्ली ( Structure of Garhwali Grammar)

२- बाल कृष्ण बाल , स्ट्रक्चर ऑफ़ नेपाली ग्रैमर , मदन पुरूस्कार, पुस्तकालय , नेपाल (Structure of Nepali Grammar)

३- डा. भवानी दत्त उप्रेती , १९७६, कुमाउंनी भाषा अध्ययन, कुमाउंनी समिति, इलाहाबाद (Study of Kumauni Language Grammar)

४- रजनी कुकरेती, २०१०, गढ़वाली भाषा का व्याकरण, विनसर पब्लिशिंग कं. देहरादून ( Grammar of Garhwali Language)

५- कन्हयालाल डंड़रियाल , गढ़वाली शब्दकोश, २०११-२०१२ , शैलवाणी साप्ताहिक, कोटद्वार, में लम्बी लेखमाला (Garhwali- Hindi Dcitionary)

६- अरविन्द पुरोहित , बीना बेंजवाल , २००७, गढ़वाली -हिंदी शब्दकोश , विनसर प्रकाशन, देहरादून (Garhwali Hindi Dictionary )

७- श्री एम्'एस. मेहता (मेरा पहाड़ ) से बातचीत

८- श्रीमती हीरा देवी नयाल (पालूड़ी, बेलधार , अल्मोड़ा) , मुंबई से कुमाउंनी शब्दों के बारे में बातचीत

९- श्रीमती शकुंतला देवी , अछ्ब, पन्द्र-बीस क्षेत्र, , नेपाल, नेपाली भाषा सम्बन्धित पूछताछ

१० - भूपति ढकाल , १९८७ , नेपाली व्याकरण को संक्षिप्त दिग्दर्शन , रत्न पुस्तक , भण्डार, नेपाल (Briefs on Nepali Grammar)

११- कृष्ण प्रसाद पराजुली , १९८४, राम्रो रचना , मीठो नेपाली, सहयोगी प्रेस, नेपाल (Nepali Grammar)

१२- चन्द्र मोहन रतूड़ी , गढ़वाली कवितावली ( सं. तारा दत्त गैरोला, प्र. विश्वम्बर दत्त चंदोला) , १९३४, १९८९

13- Notes of Dr Achla Nand Jakhmola on Grammar book by Dr Bhavani Datt Upreti

Kumaoni Grammar,Garhwali Grammar,Uttarakhandi Grammar,Nepali Grammar ,Grammar of Himalayan Languages to be continued .....


Bhishma Kukreti

   Kumaoni Grammar,Garhwali Grammar,Uttarakhandi Grammar,Nepali Grammar ,Grammar of Himalayan Languages-Part-63


                                            कुमाउंनी , गढ़वाली एवं नेपाली भाषा-व्याकरण का तुलनात्मक अध्ययन भाग -63





                                                                     Edited by Bhishm Kukreti



                                                            हिंदी, कुमाउंनी और गढ़वाली भाषाओँ में वाक्य भेद -8



६६-हिंदी-वह कलम से लिखता है

कुमाउंनी -उ कलमैल लेखुं 

गढवाली -  उ कलमन लिखुद
६७-हिंदी- राम मोहन के साथ आया

कुमाउंनी -राम मोहन दगै आ

गढवाली -  राम मोहनौ  दगड ऐ


६८-हिंदी-यह पत्र मोहन का है

कुमाउंनी -यो चिट्ठी मोहनै  कि छु

गढवाली -  या चिट्ठी मोहनै च


६९-हिंदी-मेरा लिए पानी लाओ 

कुमाउंनी -मैहुंणि पाणि ल्याऔ

गढवाली -  मेकुण पाणि ल़ा


७० - हिंदी-खाने के लिए खाना दो

कुमाउंनी -खाण हुं खाण दिओ

गढवाली -  खाणौ कुण खाणा दे


७१-हिंदी-पुस्तक का चित्र कहाँ है

कुमाउंनी -किताबैकि तस्बीर काँ छु

गढवाली -  किताबै तस्बीर कख च?


७२-हिंदी-हिमालय से गंगा निकलती है

कुमाउंनी -हिमालय बै गंग निकलें 

गढवाली -  हिमाला बिटेन गंगा निकल्दि   (हिमाला बिटेन गंगा आंदि) 


७३-हिंदी-राम से स्याही लाओ

कुमाउंनी -राम थैं है श्ये  ल्याऔ

गढवाली -  राम बिटेन स्ये /स्यै/स्याई ला   


७४-हिंदी-छट पर कबूतर है

कुमाउंनी -पाख में कबूतर छु

गढवाली -  (कुडौ ) मुंडळ मा कबूतर च /छ


७५-हिंदी-बक्से में कपड़े हैं

कुमाउंनी -सिंदूक में लुकुड़ छन

गढवाली - सन्दूकम/सिंदूकम कपड़ा छन   

             


सन्दर्भ-


1- अबंधु बहुगुणा , १९६० , गढ़वाली व्याकरण की रूप रेखा, गढ़वाल साहित्य मंडल , दिल्ली ( Structure of Garhwali Grammar)

२- बाल कृष्ण बाल , स्ट्रक्चर ऑफ़ नेपाली ग्रैमर , मदन पुरूस्कार, पुस्तकालय , नेपाल (Structure of Nepali Grammar)

३- डा. भवानी दत्त उप्रेती , १९७६, कुमाउंनी भाषा अध्ययन, कुमाउंनी समिति, इलाहाबाद (Study of Kumauni Language Grammar)

४- रजनी कुकरेती, २०१०, गढ़वाली भाषा का व्याकरण, विनसर पब्लिशिंग कं. देहरादून ( Grammar of Garhwali Language)

५- कन्हयालाल डंड़रियाल , गढ़वाली शब्दकोश, २०११-२०१२ , शैलवाणी साप्ताहिक, कोटद्वार, में लम्बी लेखमाला (Garhwali- Hindi Dcitionary)

६- अरविन्द पुरोहित , बीना बेंजवाल , २००७, गढ़वाली -हिंदी शब्दकोश , विनसर प्रकाशन, देहरादून (Garhwali Hindi Dictionary )

७- श्री एम्'एस. मेहता (मेरा पहाड़ ) से बातचीत

८- श्रीमती हीरा देवी नयाल (पालूड़ी, बेलधार , अल्मोड़ा) , मुंबई से कुमाउंनी शब्दों के बारे में बातचीत

९- श्रीमती शकुंतला देवी , अछ्ब, पन्द्र-बीस क्षेत्र, , नेपाल, नेपाली भाषा सम्बन्धित पूछताछ

१० - भूपति ढकाल , १९८७ , नेपाली व्याकरण को संक्षिप्त दिग्दर्शन , रत्न पुस्तक , भण्डार, नेपाल (Briefs on Nepali Grammar)

११- कृष्ण प्रसाद पराजुली , १९८४, राम्रो रचना , मीठो नेपाली, सहयोगी प्रेस, नेपाल (Nepali Grammar)

१२- चन्द्र मोहन रतूड़ी , गढ़वाली कवितावली ( सं. तारा दत्त गैरोला, प्र. विश्वम्बर दत्त चंदोला) , १९३४, १९८९

13- Notes of Dr Achla Nand Jakhmola on Grammar book by Dr Bhavani Datt Upreti

Kumaoni Grammar,Garhwali Grammar,Uttarakhandi Grammar,Nepali Grammar ,Grammar of Himalayan Languages to be continued .....


Bhishma Kukreti

 Kumaoni Grammar,Garhwali Grammar,Uttarakhandi Grammar,Nepali Grammar ,Grammar of Himalayan Languages-Part-64


                                                           कुमाउंनी , गढ़वाली एवं नेपाली भाषा-व्याकरण का तुलनात्मक अध्ययन भाग -64



 

                                                                                Edited by Bhishm Kukreti



                                                            हिंदी, कुमाउंनी और गढ़वाली भाषाओँ में वाक्य भेद -9



७६- हिंदी - हे भगवान् ! आप क्यों नहीं आते?

कुमाउंनी -हे भगवान ! आपूं किलैनि  ऊना

गढ़वाली - हे  भगवान  !  आप किलै नि औणा /आणा छंवां ?


७७-हिंदी - भैया! यहाँ आओ

कुमाउंनी -भया ! याँ आ

गढ़वाली - भया ! इखम आ


७८-हिंदी - कल क्या हुआ था?

कुमाउंनी -बेइ कि हौ ?

गढ़वाली - ब्याळि क्या ह्व़े/ह्वाई  ?


७९-हिंदी - वै कैसे आये थे ?

कुमाउंनी -ऊं कशी आईं 

गढ़वाली - उ/ वु  कन  ऐन ?


८०-हिंदी - वे चार भाई हैं.

कुमाउंनी -ऊं चार भै छन

गढ़वाली - ऊ चार भै छन


८१- हिंदी - मेरे पास पांच रूपये हैं

कुमाउंनी -म्यार पा पांच रुपैञ छन 

गढ़वाली - मीम पांच रूप्या छन


८२-हिंदी - कक्षा में छ लडके हैं

कुमाउंनी -दर्ज में छै छयाल छन

गढ़वाली - दर्जा मा छौ लौड़ छन




सन्दर्भ-


1- अबंधु बहुगुणा , १९६० , गढ़वाली व्याकरण की रूप रेखा, गढ़वाल साहित्य मंडल , दिल्ली ( Structure of Garhwali Grammar)

२- बाल कृष्ण बाल , स्ट्रक्चर ऑफ़ नेपाली ग्रैमर , मदन पुरूस्कार, पुस्तकालय , नेपाल (Structure of Nepali Grammar)

३- डा. भवानी दत्त उप्रेती , १९७६, कुमाउंनी भाषा अध्ययन, कुमाउंनी समिति, इलाहाबाद (Study of Kumauni Language Grammar)

४- रजनी कुकरेती, २०१०, गढ़वाली भाषा का व्याकरण, विनसर पब्लिशिंग कं. देहरादून ( Grammar of Garhwali Language)

५- कन्हयालाल डंड़रियाल , गढ़वाली शब्दकोश, २०११-२०१२ , शैलवाणी साप्ताहिक, कोटद्वार, में लम्बी लेखमाला (Garhwali- Hindi Dcitionary)

६- अरविन्द पुरोहित , बीना बेंजवाल , २००७, गढ़वाली -हिंदी शब्दकोश , विनसर प्रकाशन, देहरादून (Garhwali Hindi Dictionary )

७- श्री एम्'एस. मेहता (मेरा पहाड़ ) से बातचीत

८- श्रीमती हीरा देवी नयाल (पालूड़ी, बेलधार , अल्मोड़ा) , मुंबई से कुमाउंनी शब्दों के बारे में बातचीत

९- श्रीमती शकुंतला देवी , अछ्ब, पन्द्र-बीस क्षेत्र, , नेपाल, नेपाली भाषा सम्बन्धित पूछताछ

१० - भूपति ढकाल , १९८७ , नेपाली व्याकरण को संक्षिप्त दिग्दर्शन , रत्न पुस्तक , भण्डार, नेपाल (Briefs on Nepali Grammar)

११- कृष्ण प्रसाद पराजुली , १९८४, राम्रो रचना , मीठो नेपाली, सहयोगी प्रेस, नेपाल (Nepali Grammar)

१२- चन्द्र मोहन रतूड़ी , गढ़वाली कवितावली ( सं. तारा दत्त गैरोला, प्र. विश्वम्बर दत्त चंदोला) , १९३४, १९८९

13- Notes of Dr Achla Nand Jakhmola on Grammar book by Dr Bhavani Datt Upreti

Kumaoni Grammar,Garhwali Grammar,Uttarakhandi Grammar,Nepali Grammar ,Grammar of Himalayan Languages to be continued .....


Bhishma Kukreti

Kumaoni Grammar,Garhwali Grammar,Uttarakhandi Grammar,Nepali Grammar ,Grammar of Himalayan Languages-Part-65


                                                    कुमाउंनी , गढ़वाली एवं नेपाली भाषा-व्याकरण का तुलनात्मक अध्ययन भाग -65





                                                                         Edited by Bhishm Kukreti



                                                                     हिंदी, कुमाउंनी और गढ़वाली भाषाओँ में वाक्य भेद -10               


८३- हिंदी - वहां सात व्यक्ति हैं

कुमाउंनी - वां सात मैश छन

गढ़वाली -उख सात आदिम/मनिख छन


८४-हिंदी -आठ दुकाने बन्द थीं

कुमाउंनी - आठ दूकान बन्द छीं

गढ़वाली -आट दूकान बन्द छे


८५-हिंदी -नौ पुस्तकें खरीदीं

कुमाउंनी -नौ किताब मोल ल्हीं

गढ़वाली -नौ किताब मोल लेन

८६-हिंदी -दस दिन बाकी हैं

कुमाउंनी -दस दिन बांकि छन

गढ़वाली --दस दिन बाकि छन


८७-हिंदी -तुम्हारा नाम क्या है ?

कुमाउंनी -तुमोर नाम कि छु ?

गढ़वाली --तुमर नौ क्या च ?


८८-हिंदी - वह कहां रहता है ?

कुमाउंनी -उ काँ रूं ?

गढ़वाली --उ कख रौंद?


८९-हिंदी -वे  घर गये

कुमाउंनी -ऊं घर गईं

गढ़वाली --ऊ घर /ड़्यार गेन


९०-हिंदी -तुम जाते हो /मैं जाता हूं /वह जाती है

कुमाउंनी -तुम जान्छा /मैं जां /उ जैञ

गढ़वाली -- तुम जाणा छंवां अथवा तू जाणि छे /मि जाणु छौं /वा जाणि च





सन्दर्भ-


1- अबंधु बहुगुणा , १९६० , गढ़वाली व्याकरण की रूप रेखा, गढ़वाल साहित्य मंडल , दिल्ली ( Structure of Garhwali Grammar)

२- बाल कृष्ण बाल , स्ट्रक्चर ऑफ़ नेपाली ग्रैमर , मदन पुरूस्कार, पुस्तकालय , नेपाल (Structure of Nepali Grammar)

३- डा. भवानी दत्त उप्रेती , १९७६, कुमाउंनी भाषा अध्ययन, कुमाउंनी समिति, इलाहाबाद (Study of Kumauni Language Grammar)

४- रजनी कुकरेती, २०१०, गढ़वाली भाषा का व्याकरण, विनसर पब्लिशिंग कं. देहरादून ( Grammar of Garhwali Language)

५- कन्हयालाल डंड़रियाल , गढ़वाली शब्दकोश, २०११-२०१२ , शैलवाणी साप्ताहिक, कोटद्वार, में लम्बी लेखमाला (Garhwali- Hindi Dcitionary)

६- अरविन्द पुरोहित , बीना बेंजवाल , २००७, गढ़वाली -हिंदी शब्दकोश , विनसर प्रकाशन, देहरादून (Garhwali Hindi Dictionary )

७- श्री एम्'एस. मेहता (मेरा पहाड़ ) से बातचीत

८- श्रीमती हीरा देवी नयाल (पालूड़ी, बेलधार , अल्मोड़ा) , मुंबई से कुमाउंनी शब्दों के बारे में बातचीत

९- श्रीमती शकुंतला देवी , अछ्ब, पन्द्र-बीस क्षेत्र, , नेपाल, नेपाली भाषा सम्बन्धित पूछताछ

१० - भूपति ढकाल , १९८७ , नेपाली व्याकरण को संक्षिप्त दिग्दर्शन , रत्न पुस्तक , भण्डार, नेपाल (Briefs on Nepali Grammar)

११- कृष्ण प्रसाद पराजुली , १९८४, राम्रो रचना , मीठो नेपाली, सहयोगी प्रेस, नेपाल (Nepali Grammar)

१२- चन्द्र मोहन रतूड़ी , गढ़वाली कवितावली ( सं. तारा दत्त गैरोला, प्र. विश्वम्बर दत्त चंदोला) , १९३४, १९८९

13- Notes of Dr Achla Nand Jakhmola on Grammar book by Dr Bhavani Datt Upreti

Kumaoni Grammar,Garhwali Grammar,Uttarakhandi Grammar,Nepali Grammar ,Grammar of Himalayan Languages to be continued .....