• Welcome to MeraPahad Community Of Uttarakhand Lovers.
 

Articles By Bhisma Kukreti - श्री भीष्म कुकरेती जी के लेख

Started by एम.एस. मेहता /M S Mehta 9910532720, July 26, 2009, 12:54:53 PM

Bhishma Kukreti


History Review of Political Scenes in Garhwal in Sultanate Attack Period (1206-1500)

           History of Garhwal including Haridwar (1223- 1804 AD) –part -53   
   
History of Uttarakhand (Garhwal, Kumaon and Haridwar) -298 

                       By: Bhishma Kukreti (A History Research Student)

                At the end of fourteenth century there was rule of one King on whole of Garhwal. There were regional chieftains under Garhwal King too. These chieftains used to help Garhwal king for fighting external attacks of Sultanate army or Timur army. The Garhwal King or chieftains used to offer shelters to Sultanate rebellions without fear of Sultan ire.
              Less is known about names of chieftains or kings and their territories. The chieftains and Kings were lacking to make defense strategies for defending Bhabhar, Dehradun and Haridwar.
       Army of Garhwal chieftains in Sultanate Attack Period (1206-1500)

  The Muslim biographers suggest that Garhwal kings used to have huge army.
   The King who defended Muhammad Tughlaq attack had d huge army.
Vatsraj and Ratansen who defended their territories had remarkable army.Other chieftains also helped those two Kings.
Horsemen and pedestrian /artillery army was common at this period.
  Arrow-Bow; sword, Khukri, spear were main weapons of Garhwal army. In some cases, camels were used for carrying war materials and food.



Copyright@ Bhishma Kukreti Mumbai, India, bckukreti@gmail.com 25/3//2014
History of Garhwal – Kumaon-Haridwar (Uttarakhand, India) to be continued... Part -299   

                                      References

1-Dr. Shiv Prasad Dabral, 1971, Uttarakhand ka Itihas Bhag-4, Veer Gatha Press, Dogadda, Pauri Garhwal, India 
2-Harikrishna Raturi, Garhwal ka Itihas
3-Dr. Patiram, Garhwal Ancient and Modern
4-Rahul Sankrityayan, Garhwal
5- Oakley and Gairola, Himalayan Folklore
6- Bhakt Darshan, Garhwal ki Divangit Vibhutiyan
7-Foster, Early Travels in India William Finch
8-Upadhyaya, Shri Shankaracharya
9-Shering, Western Tibet and British
10-H.G. Walton, Gazetteer of British Garhwal
11-B.P.Kamboj, Early Wall Paintings of Garhwal
12-H.g Walton, Gazetteer of Dehradun
13- Vimal Chandra, Prachin Bharat ka Itihas
14-Meera Seth, Wall Paintings of Western Himalayas 
15-Furar, Monumental Antiquities
16-Haudiwala, Studies in Indo-Muslim History
17- Rahul Khari 2007, Jats and Gujjar Origin, History and Culture
18- Upendra Singh, 2006, Delhi: Ancient History, Barghahan Books
19- B.S. Dahiya, 1980, Jats the Ancient Rulers (A Clan Study) , Sterling Publications
20- Maithani, Bharat –Gotrapravardeepika
21 Prem Hari Har Lal, 1993, The Doon Valley Down the Ages
22-Dashrath Sharma, Early Chauhan Dynasties
23- Shailndra Nath Sen, Ancient History and Civilization
24-H.M Elliot, 1867, The History of India as told by its Own Historians
25- Jaswant Lal Mehta, 1979, Advance Study in Medieval India
26- Nau Nihal Singh, 2003, The Royal Gurjars: their contribution to India, Anmol Publications 
(The History of Garhwal, Kumaon, Haridwar write up is aimed for general readers)
History of Garhwal from 1223-1804 to be continued in next chapter    
Notes on  South Asian Medieval History of Garhwal;  South Asian Medieval History of Pauri Garhwal;  Medieval History of Chamoli Garhwal;  South Asian Medieval History of Rudraprayag Garhwal;  South Asian Medieval History of Tehri Garhwal;  Medieval History of Uttarkashi Garhwal;  South Asian Medieval History of Dehradun, Garhwal;  Medieval History of Haridwar ;  South Asian Medieval History of Manglaur, Haridwar;  South Asian Medieval History of Rurkee Haridwar ;  South Asian Medieval History of Bahadarpur Haridwar ; South Asian History of Haridwar district to be continued...   
Xx
History Review of Political Scenes in Garhwal in Sultanate Attack Period (1206-1500); History Review of Political Scenes in Pauri Garhwal in Sultanate Attack Period (1206-1500); History Review of Political Scenes in Chamoli Garhwal in Sultanate Attack Period (1206-1500); History Review of Political Scenes in Rudraprayag Garhwal in Sultanate Attack Period (1206-1500); History Review of Political Scenes in Tehri Garhwal in Sultanate Attack Period (1206-1500); History Review of Political Scenes in Uttarkashi Garhwal in Sultanate Attack Period (1206-1500); History Review of Political Scenes in Haridwar Garhwal in Sultanate Attack Period (1206-1500); History Review of Political Scenes in Dehradun Garhwal in Sultanate Attack Period (1206-1500);

Bhishma Kukreti

Anuvriti Laksana or Subservience Characteristic Mark in Garhwali Folk Dramas

Review of Characteristics of Garhwali Folk Drama, Folk Theater/Rituals and Traditional Plays part -125 

                                 गढ़वाली   लोक नाटकों में  अनुवृति    लक्षण   

                     Bhishma Kukreti (लोक साहित्य शोधार्थी)    

             To follow with a purpose another person as a subject of curtsy, adore, favor or help is said to be Anuvriti Laksana or Subservience Characteristic Mark in Dramas.
                              नाटक में अनुवृति लक्षण की परिभाषा
स्नेह  से , दाक्षिण्य से, सरल मन से या विनम्रता से दूसरे के मनानुसार कार्य सम्पन करने को नाटक में अनुवृति लक्षण कहते हैं

                                           गढ़वाली लोक नाटकों में अनुवृति   लक्षण का उदाहरण

बादी-बादण  अपने ठाकुरों को कुश कर इनाम प्राप्त किया करते थे।   एक उदाहरण -
बादी - थोकदार जी ! सरा क्षेत्र माँ हाम च बल तुमर नौनु मिलनसार च , तुमर बुल्युं बि माणद  अर बल पढ़न मा बि होशियार च बल।
थोकदार - थोकदानी ! दे भै तै बादी तैं ठम भौरिक डड्वार  ......   

(संदर्भ: गढ़वाली लोक नाटकों के  मुख्य तत्व व विश्लेषण लेख श्रृंखला में भीष्म कुकरेती द्वारा संकलित गढ़वाली  लोक नाटकों के वार्तालापों से , शैलवाणी, कोटद्वार  के 2014 के कई अंकों में )


Copyright@ Bhishma Kukreti 25/3/2014

Characteristics of Garhwali Folk Drama, Community Dramas; Folk Theater/Rituals and Traditional to be continued in next chapter
                 References
1-Bharat Natyashastra
2-Steve Tillis, 1999, Rethinking Folk Drama
3-Roger Abrahams, 1972, Folk Dramas in Folklore and Folk life 
4-Tekla Domotor , Folk drama as defined in Folklore and Theatrical Research
5-Kathyrn Hansen, 1991, Grounds for Play: The Nautanki Theater of North India
6-Devi Lal Samar, Lokdharmi Pradarshankari Kalayen 
7-Dr Shiv Prasad Dabral, Uttarakhand ka Itihas part 1-12
8-Dr Shiva Nand Nautiyal, Garhwal ke Loknritya geet
9-Jeremy Montagu, 2007, Origins and Development of Musical Instruments
10-Gayle Kassing, 2007, History of Dance: An Interactive Arts Approach
11- Bhishma Kukreti, 2013, Garhwali Lok Natkon ke Mukhya Tatva va Charitra, Shailvani, Kotdwara
12- Bhishma Kukreti, 2007, Garhwali Lok Swangun ma rasa ar Bhav , Chithipatri
Xx
Anuvriti Laksana or Subservience Characteristic Mark in Garhwali Folk Drama, Folk Rituals, Community Theaters and Traditional Plays; Anuvriti Laksana or Subservience Characteristic Mark in Garhwali Folk Drama, Folk Rituals, Community Theaters and Traditional Plays from Chamoli Garhwal, North India, South Asia; Anuvriti Laksana or Subservience Characteristic Mark in Garhwali Folk Drama, Folk Rituals, Community Theaters and Traditional Plays from Rudraprayag Garhwal, North India, South Asia;  Anuvriti Laksana or Subservience Characteristic Mark in Garhwali Folk Drama, Folk Rituals, Community Theaters and Traditional Plays from Pauri Garhwal, North India, South Asia;  Anuvriti Laksana or Subservience Characteristic Mark in Garhwali Folk Drama, Folk Rituals, Community Theaters and Traditional Plays from Tehri Garhwal, North India, South Asia;  Anuvriti Laksana or Subservience Characteristic Mark in Garhwali Folk Drama, Folk Rituals, Community Theaters and Traditional Plays from Uttarkashi Garhwal, North India, South Asia;  Anuvriti Laksana or Subservience Characteristic Mark  in Garhwali Folk Drama, Folk Rituals, Community Theaters and Traditional Plays from Dehradun Garhwal, North India, South Asia; Anuvriti Laksana or Subservience Characteristic Mark in Garhwali Folk Drama, Folk Rituals, Community Theaters and Traditional Plays from Haridwar Garhwal, North India, South Asia
गढवाली लोक नाटकों में अनुवृति    लक्षण   ,  टिहरी गढ़वाल के गढवाली लोक नाटकों में अनुवृति    लक्षण   ;उत्तरकाशी गढ़वाल के गढवाली लोक नाटकों में अनुवृति    लक्षण   , हरिद्वार गढ़वाल के गढवाली लोक नाटकों में अनुवृति    लक्षण     ;देहरादून गढ़वाल के गढवाली लोक नाटकों में अनुवृति    लक्षण   ;पौड़ी गढ़वाल के गढवाली लोक नाटकों में अनुवृति    लक्षण   ;चमोली गढ़वाल के गढवाली लोक नाटकों में अनुवृति    लक्षण   ; रुद्रप्रयाग गढ़वाल के गढवाली लोक नाटकों में अनुवृति    लक्षण   ;

Bhishma Kukreti

                                  ममी ! वु कॉंग्रेसी अंकल अर स्या आंटी खड़ हूणो तयार इ नि छन !

                                                  चुनगेर ,चबोड़्या -चखन्यौर्या -भीष्म कुकरेती       
(s =आधी अ  = अ , क , का , की ,  आदि ) 


अजकाल मीडिया मा रोज धै लगणि छन , जोर की छ्वीं चलणि छन , सन्जैत चौंतरा (चौपाल ) मा चर्चा छन , चाय की दुंकान्युं मा चकचक हूणी छन , बल सन 2014 का लोकसभा चुनाव हारणौ डौरन भौत सा हैवी  वेट यानी नामी गिरामी बड़ा कॉंग्रेसी नेता चुनाव ही नि लड़न चाणा छन।  कति त बल अंडरग्राउंड ह्वे गेन।  यीं समस्या पर  सोनिया गांधी अर राहुल बाबा मा , अहमद पटेल का मध्य चिंतन , मनन , विचार विमर्श,  अवश्य ही ह्वे होलु।  मीन चिंतन कार , मीन कल्पना कार , मीन घड्याइ , मीन स्वाच कि द्वी ब्वे -बेटाs मध्य कौंग्रेसियुं चुनाव नि लड़न पर क्या बातचीत ह्वे होलि।
  राहुल -ममी ! दिस इज नॉनसेन्स ! अटर नॉनसेन्स !
सोनिया -बाबा मीन कथगा दै बोलि याल कि रोड शो करद या ईंटक  भट्टा मिल मा शो का बगत एयर कंडीशनर नि लग सकदन।
राहुल -ममी! अबै दैं वा समस्या नी च। अब मि बगैर एयर कंडीशनरक रोड शो अर डाळ तौळ बैठ सकुद छौं।
सोनिया -त बाबा ! तीन गलती से मेड इन फ़्रांस की जगह इन्डियन मिनरल वाटर त नि प्यायी ?
राहुल -कै कॉंग्रेसीक  हिम्म्त च जु इन्डियन मिनरल वाटर पिलाओ।
सोनिया -त बाबा क्या गर्मी भौत बढ़ गे ?
राहुल -नही ममी! दिग्गी अंकल बि बुलणा छा बल ,"अब राहुल बाबा तै गर्मी सहन करणै आदत पोड़ी गे। "
सोनिया -बाबा ! क्या मौत का सौदागरन चिरडै दे कि हार का डर से मीन त्वै तैं प्रधान मंत्रीक उम्मीदवार नि घोषित कार ?
  राहुल -ओ ममी ! डाकटरन डिक्लेयर कौरि याल कि अब मी तैं नरेंद्र अंकल का भाषणु से डौर नि लगद पर भंयकर गुस्सा अवश्य आंद।  बाइ द वे ममी ! यु गुस्सा क्या हूंद ?
सोनिया -जब आदिम दिस इज नॉनसेन्स ! अटर नॉनसेन्स ! बुलण लगद तो वु ही गुस्सा हूंद।
राहुल -ओ ! एस ! मि तैं हमर बणयां  कॉंग्रेस का हैवी  वेट नेताओं पर गुस्सा आणु च।
सोनिया -बाबा ! गुस्सा विरोधी पार्टी पर आंद।
राहुल -हाँ , ममी ! हेरक हैवी वेट कांग्रेसी नेता विरोधी दल की भूमिका निभाणु च।
सोनिया -बाबा ! ह्वाइ क्या च ?
राहुल -मीन वैदिन जगदम्बिका पाल अंकल कुण ब्वाल कि तुम तैं चुनाव लड़न तो वु वैदिन बिटेन नरेंद्र मोदी अंकल की प्रशंसा करण लगि गेन।
सोनिया -हूंद च बाबा ! हरेक कॉंग्रेसी चांद कि नेहरू खानदान वूं तैं नेता बणाव।
  राहुल -ऊनि सतपाल चचा कुण ब्वाल कि पौड़ी क्षेत्र से नामांकन भर तो सतपाल अंकल भाजपा सदस्यता का फॉर्म भौरिक ऐ गेन।
सोनिया -मेनी कौंग्रेसीज आर मीन।
राहुल -अब चिदम्बरम अंकल कुण ब्वाल कि नामांकन भारो अर सरा तमिल नाडु मा टूर कारो , चुनावी बिगुल बजावो।  पता च ऊँन क्या ब्वाल ?
सोनिया -क्या
राहुल -सब तैं पता च कि चिदम्बर अंकल निर्दलीय चुनाव मा नि जीत सकदन फिर बि मीन चिदंबर अंकलन ब्वाल बल नौ दैं चुनाव लड़द लड़द थकी ग्यों।  नाउ आइ वांट अ रेस्ट फौर फाइव इयर्स।  सच ये मीन हैवी वेट कॉंग्रेसी! 
सोनिया -बाबा इन गुस्सा चुनावी भाषणु मा दिखा।
राहुल -त्यार बुलण पर मनमोहन अंकलन आनंद शर्मा तैं मंत्री बणै छौ।
सोनिया -बाबा ! आनंद शर्मान टीवी चैनेलों मा मेरी भौत बड़ै कौर छे तो इन चारण लोगुं तैं मंत्री पद दीण जरुरी हूंद।  याही त हमारी कॉंग्रेस की खानदानी परम्परा च।
  राहुल -ममी मी तैं पता च कि हमर इक इनी हूंद।  म्यार काका संजय का तो नारायण दत्त तिवाड़ी सरीखा बड़ा मुख्यमंत्रीन  बीच सड़क मा चप्पल उठांडा छा. पर ममी मीन जब आनंद शर्मा जी कुण ब्वाल कि हिमाचल से पर्चा भारो तो पता क्या बुलण बिसेन ?
सोनिया -क्या ?
राहुल -बल मि त कॉंग्रेस मा इलै ही छौं कि मी तैं राज्य सभा कु टिकेट मीलल।
सोनिया -हाँ बाबा ! अधिकतर कॉंग्रेसी मिनिस्टर अफीक अपड बल पर ग्राम पंचायत या नगर पालिका का टिकेट नि जीती सकदन।
राहुल -किन्तु ममी ! अब जब जरुरत च तो मनीष तिवारीन हार्ट ट्रबल की बीमारी का सौ सर्टिफिकेट दिखै देन।
अहमद पटेल - प्रिंस ! यु समय कॉंग्रेसी नेताओं तै पुळयाणो च।
सोनिया -हाँ।  ठीक च उन समय पर यी कॉंग्रेसी हमर खुट मा पड़दन किन्तु ये समय पर हम तैं झुकण पोड़ल।
राहुल -मतलब गांधी परिवार तैं कॉँग्रेस्युं खुट मा पोड़न पोड़ल ?
सोनिया -ओह नो सनी ! हम तै ऊंक खुट मा मुंड नि धरण पोड़ल अपितु पुळयाण पोड़ल , पुचकारण पोड़ल।
राहुल - अहमद अंकल ! पुळयाण पोड़ल , पुचकारण पोड़ल क्या हूंद।
अहमद पटेल - प्रिंस ! जन तुम अपर टॉमी डॉग या पुस्सी कैट तै पुळयांदा कि ना ?
राहुल -ओ ! प्यार का दो शब्द बुलण ।  तो ठीक च जरा अम्बिका सोनी आंटी तैं फोन लगावदि।
राहुल फोन पर - आंटी मि राहुल बुलणु छौं।  ममी की इच्छा च कि तुम आंनदपुर साहिब से चुनाव लड़ो। क्या तुम ममी से मिलणो आणा छंवां।  ठीक च।
राहुल फोन पर - अमरेंदर अंकल ! ममी की हार्दिक इच्छा च कि तुम लोकसभा मा आवो. क्या तुम ममी तैं मिलणो दिल्ली आणा छंवां।  ठीक च आवो।
अहमद पटेल - प्रिंस ! बड़ोदा बिटेन नरेंद्र रावत कु फोन च।
राहुल फोन पर - हाँ रावत जी ! क्या तुम से नरेंद्र मोदी का विरुद्ध चुनाव नि लड़े सक्याण ? ठीक च मी मधु सुदन मिस्त्री तैं ऑडर दींदु कि नरेंद्र मोदी का विरुद्ध चुनाव लड़ो।
राहुल फोन पर - हेलो ! दिग्विजय अंकल ! वु बनारस से नरेंद्र मोदी का विरुद्ध चुनाव लड़नो विषय मा क्या स्वाच ? क्या ? आप भोळ चौथू ज्योतिषी मा टिपडा दिखाणा जाणा छंवां ? एक मिनट हाँ ममी दगड़ बात कारो।
सोनिया फोन पर -दिग्विजय जी ! ज्योतिषी से टिपड़ा दिखाणो जरुरत क्या च ? रिजल्ट त हम तैं पता च।  अच्छा अच्छा हाँ फिर ठीक च , त भोळ टिपडा दिखाणो बाद इख आणा छंवां। ठीक च ठीक च
राहुल -ममी दिग्गी अंकल ज्योतिषी से क्या पुछणो जाणा छन ?
सोनिया -दिगविजय सिंग गी जी यी जाणन चाणा छन कि नरेंद्र मोदी का विरुद्ध चुनाव मा जमानत बची जाली कि ना ?

Copyright@ Bhishma Kukreti  26 /3/2014

*कथा , स्थान व नाम काल्पनिक हैं।
[गढ़वाली हास्य -व्यंग्य, सौज सौज मा मजाक  से, हौंस,चबोड़,चखन्यौ, सौज सौज मा गंभीर चर्चा ,छ्वीं;- जसपुर निवासी  द्वारा  जाती असहिष्णुता सम्बंधी गढ़वाली हास्य व्यंग्य; ढांगू वाले द्वारा   पृथक वादी  मानसिकता सम्बन्धी गढ़वाली हास्य व्यंग्य;गंगासलाण  वाले द्वारा   भ्रष्टाचार, अनाचार, अत्याचार पर गढ़वाली हास्य व्यंग्य; लैंसडाउन तहसील वाले द्वारा   धर्म सम्बन्धी गढ़वाली हास्य व्यंग्य;पौड़ी गढ़वाल वाले द्वारा  वर्ग संघर्ष सम्बंधी गढ़वाली हास्य व्यंग्य; उत्तराखंडी  द्वारा  पर्यावरण संबंधी गढ़वाली हास्य व्यंग्य;मध्य हिमालयी लेखक द्वारा  विकास संबंधी गढ़वाली हास्य व्यंग्य;उत्तरभारतीय लेखक द्वारा  पलायन सम्बंधी गढ़वाली हास्य व्यंग्य; मुंबई प्रवासी लेखक द्वारा  सांस्कृतिक विषयों पर गढ़वाली हास्य व्यंग्य; महाराष्ट्रीय प्रवासी लेखक द्वारा  सरकारी प्रशासन संबंधी गढ़वाली हास्य व्यंग्य; भारतीय लेखक द्वारा  राजनीति विषयक गढ़वाली हास्य व्यंग्य; सांस्कृतिक मुल्य ह्रास पर व्यंग्य , गरीबी समस्या पर व्यंग्य, आम आदमी की परेशानी विषय के व्यंग्य, जातीय  भेदभाव विषयक गढ़वाली हास्य व्यंग्य; एशियाई लेखक द्वारा सामाजिक  बिडम्बनाओं, पर्यावरण विषयों   पर  गढ़वाली हास्य व्यंग्य, राजनीति में परिवार वाद -वंशवाद   पर गढ़वाली हास्य व्यंग्य; ग्रामीण सिंचाई   विषयक  गढ़वाली हास्य व्यंग्य, विज्ञान की अवहेलना संबंधी गढ़वाली हास्य व्यंग्य  ; ढोंगी धर्म निरपरेक्ष राजनेताओं पर आक्षेप , व्यंग्य , अन्धविश्वास  पर चोट करते गढ़वाली हास्य व्यंग्य    श्रृंखला जारी  ] 

Bhishma Kukreti

  History of Upper Caste in Garhwal from 00 to 1500 and Spread of Untouchability and Caste based Slavery

                   (Garhwal me Kaun Jati Kahan Se Ayi aur Kahan Basi)
       History of Garhwal including Haridwar (1223- 1804 AD) –part -54   
   
History of Uttarakhand (Garhwal, Kumaon and Haridwar) -299 

                       By: Bhishma Kukreti (A History Research Student)

          Historian Harikrishna Ratudi offered us the brief history of various upper castes came to Garhwal from 800. It is said that his base of history of Upper Castes was based on record from the day the caste person started offering Tax or other Panwar government records.  As per his record, the following is briefest history of Upper Caste migrated to Garhwal from various places.
                        Rajputs Migrating to Garhwal
Caste/jati ka Nam Old caste/From where they came Year of Coming in Garhwal AD Original Village in Garhwal First person of the Caste settled in Garhwal
Panwar (Parmar) Parmar /Dhar Gujarat 888 Became King of Garhwal King
Kumar (Parmar ) Parmar / Dhar Gujrat 888 Younger Brother of king King family
Rautela Parmar/Dhar Gujrat 888 Family members of King King Family
Aswal Chuhan / ranthambhor /Delhi 888 Aswalsyun There is a proverb: Adha Garhwal Addha Aswal
Bartwal Parmar/Ujjain 888 Bardet Relative of King

Ramola Chauhan /Mainpuri 200 Ramoli NA

Caste ----   ---Old caste/Place----   -Year of Coming to Garhwal (AD)-   -Original Village in Garhwal -   -First or Main persons -
Chauhan ----   -Chauhan/Mainpuri but Karmath ji says from Delhi -   -Not Available -   -Not Known -   -Not –Known-
Minyan Rawat -   -Suket and Jammu -   -Not known -   -Near Shrinagar -   -Ram Singh, Dham Singh et all -
Dikola Rawat -   -Marhattha /Maharashtra-    -357-   -Dikola -   -Not known -
Gorla Rawat -   -Panwar /Dhara Gujrat -   -750-   -Gurad --   -Not Known -
Ringwada Rawat -   -Katyur/ Kumaon-    -1356-   -Ringwadi -   -Not known -
Bangari Rawat -   -Bangar -   -1605-   -Bangar -   -Not Known -
Butola Rawat -   -Tomar/Delhi -   -744-   -Not Known -   -Buta Singh -
-Jayada Rawat -   -Near Delhi -   -Not Known -   -Jayadgarh-    -Not Known -
Parsara Rawat -   -Chauhan/Jwalapur Haridwar -   -1045-   -Parsari -   -Not Known -
Farswan Rawat -   -Mathura or Doti Nepal-    -375-   -Farau -   -Not Known -
Bagdwal Bisht -   -Sirmaur Himachal -   -1052-   -Bagodi -   -Not Known-
Chamola Bisht -   -Panwar/Ujjain-   -1386-   -Chamola -   -Not Known-
Idwal Bisht -   -Parihar/Hastinapur/Delhi -   -1256-   -Idgaon-    -Not Known -
Khandwari Negi -   -Haridwar -   -545-   -Khandwari Bichhla Udaypur -   -Not Known -

Rajput III
Caste    Old Caste/Place of Migration to Garhwal    Year of Establishing in Garhwal (AD)   Original Place in Garhwal    First Person of the Caste in Garhwal
Bakhani Rawat    Tomar/Masigarh    1422   Not Known    Not Known
Mulani Bisht    Kaintura of Kumaun    1346   Mulani    Not Known
Padiyar Bisht    Parihar/Gujrat    1243   Not Known    Not Known
Pundir Negi    Delhi/Saharanpur   1645   Not Known    Not Known
Khunti Negi    Minyan/Nagarkot Kangda    1056   Khunti    Puran Singh
Sipai Negi    Nagarkot Kangda   1600   Shrinagar    Domichand
Khadkola Negi    Kaintura Kumaun    1112   Khadkola    Not Known

Brahmins Migrating to Garhwal
Caste- from Where came, Year of Coming to Garhwal, Settled First village , First person or persons

Nautiyal(Majkhola, Palyal, Dhngan, Gajldi ) Dhar, Ujjain Madhy Pradesh -889Ad Nauti Devidas was settled in Neelkanth (near Shrinagar
Maithani Gaud , Bengal 912 Ad- Maithana (Chandpur) Rup Chandra
Semalti Veerbhumi, Bengal 909 Ad Semalta Ganpati
Gairola Ady gaud 915 AD Gairoli Jaya nand , Vijaya nand
Chamoli South India or below Vindhyachal 922 AD Chamoli Dharnidhar, Harmi-Virmi
Thapliyal Adygaud , gaud Desh, Bengal 923 AD Thapli Chandpur Jay Chand, May Chand
Dimri Karnataka /border Kerla Most probably , first time came with Rawals of Badrinath Dimmar Ballbhadra
Dyundi Dyund
Kartwal Kadti ( malla Dhangu)
Parandiyal Parand uday pur
Khanduri Ady Gaud , Veer Bhumi Bengal 886 AD, Khandudi Sridhar and Maheshwar
Raturi Gaud desh 923 Ratyud Satya nand , Rajbal
Semwal Ady Gaud 923 Sem Gaon Prabhakar and Niranjan
Navani Gujrat 923 Naun
Hatwal Bengal 1002 AD Hatgaon Sudarshan , Vishshwar
Kothiyal Adi Gaud Koti
Bijlwan Gaud Bijju (Tihri ) Bijju
Sati Sati , Gujrat
Lakheda Ady Gaud , Bengal 1060 AD Rishilakheda (Rikhyad) Lakhed Narad and Bhanuveer

Bahuguna Ady Gaud, Bengal 923 Bugani Krishna Nand and Achyuta Nand
Dangwal Dravid, Karnataka 926 Dang Dharni Dhar
Dobhal Kanykubj , 888 Dobh Karn Jeet
Uniyal Maithli, Mithla (Bihar ) 924 Uni /Veni gaon Jayanand , Vijayanand
Ghildyal Ady Gaud 1043 Ghild Luthan Dev
Naithani Kany Kubj, Kannauj 1143 Nathana (Maniyarsyun ) Karn Dev

Painyuli Gaud 1150 Painyala/Ramoli Brahmnath

Mamgain Gaud, Ujjain Stayed in the village of mama

Kukreti Dravid Bilhat 1352 Jaspur, Mlaa Dhangu (Kukarkata ) Gurupati
Balodi Dravid, South 1343 Balod
Barthwal Gaud, Gujrat 1443 Bareth ( Malla Dhangu) Sury Kamal
Name of Caste Old caste/From where they came Year of coming in Garhwal Village in Garhwal First Person in Garhwal
Devrani Gujrati Bhatt 1440 Divran Malu and Talu

Dabral Maharashtra 1366 Dabar Raghunath, Vishvnath


Copyright@ Bhishma Kukreti Mumbai, India, bckukreti@gmail.com 26/3//2014
History of Garhwal – Kumaon-Haridwar (Uttarakhand, India) to be continued... Part -300   

                                      References

1-Dr. Shiv Prasad Dabral, 1971, Uttarakhand ka Itihas Bhag-4, Veer Gatha Press, Dogadda, Pauri Garhwal, India 
2-Harikrishna Raturi, Garhwal ka Itihas
3-Dr. Patiram, Garhwal Ancient and Modern
4-Rahul Sankrityayan, Garhwal
5- Oakley and Gairola, Himalayan Folklore
6- Bhakt Darshan, Garhwal ki Divangit Vibhutiyan
7-Foster, Early Travels in India William Finch
8-Upadhyaya, Shri Shankaracharya
9-Shering, Western Tibet and British
10-H.G. Walton, Gazetteer of British Garhwal
11-B.P.Kamboj, Early Wall Paintings of Garhwal
12-H.g Walton, Gazetteer of Dehradun
13- Vimal Chandra, Prachin Bharat ka Itihas
14-Meera Seth, Wall Paintings of Western Himalayas 
15-Furar, Monumental Antiquities
16-Haudiwala, Studies in Indo-Muslim History
17- Rahul Khari 2007, Jats and Gujjar Origin, History and Culture
18- Upendra Singh, 2006, Delhi: Ancient History, Barghahan Books
19- B.S. Dahiya, 1980, Jats the Ancient Rulers (A Clan Study) , Sterling Publications
20- Maithani, Bharat –Gotrapravardeepika
21 Prem Hari Har Lal, 1993, The Doon Valley Down the Ages
22-Dashrath Sharma, Early Chauhan Dynasties
23- Shailndra Nath Sen, Ancient History and Civilization
24-H.M Elliot, 1867, The History of India as told by its Own Historians
25- Jaswant Lal Mehta, 1979, Advance Study in Medieval India
26- Nau Nihal Singh, 2003, The Royal Gurjars: their contribution to India, Anmol Publications 
(The History of Garhwal, Kumaon, Haridwar write up is aimed for general readers)
History of Garhwal from 1223-1804 to be continued in next chapter    
Notes on  South Asian Medieval History of Garhwal;  South Asian Medieval History of Pauri Garhwal;  Medieval History of Chamoli Garhwal;  South Asian Medieval History of Rudraprayag Garhwal;  South Asian Medieval History of Tehri Garhwal;  Medieval History of Uttarkashi Garhwal;  South Asian Medieval History of Dehradun, Garhwal;  Medieval History of Haridwar ;  South Asian Medieval History of Manglaur, Haridwar;  South Asian Medieval History of Rurkee Haridwar ;  South Asian Medieval History of Bahadarpur Haridwar ; South Asian History of Haridwar district to be continued...   
Xx
History of Upper Caste in Garhwal from 00 to 1500 and Spread of Untouchability and Caste based Slavery; History of Upper Caste in Pauri Garhwal from 00 to 1500 and Spread of Untouchability and Caste based Slavery; History of Upper Caste in Chamoli Garhwal from 00 to 1500 and Spread of Untouchability and Caste based Slavery; History of Upper Caste in Uttarkashi Garhwal from 00 to 1500 and Spread of Untouchability and Caste based Slavery; History of Upper Caste in Dehradun Garhwal from 00 to 1500 and Spread of Untouchability and Caste based Slavery; History of Upper Caste in Haridwar Garhwal from 00 to 1500 and Spread of Untouchability and Caste based Slavery; History of Upper Caste in Tehri Garhwal from 00 to 1500 and Spread of Untouchability and Caste based Slavery;

Bhishma Kukreti

Abhiman Laksana or Wounded Self Respect Characteristic Mark in Garhwali Folk Dramas

Review of Characteristics of Garhwali Folk Drama, Folk Theater/Rituals and Traditional Plays part -126 

                                 गढ़वाली   लोक नाटकों में   अभिमान   लक्षण   

                     Bhishma Kukreti (लोक साहित्य शोधार्थी)
               In drama, when one is not pacified even when pacified by many words and act it is called Abhiman Laksana or Wounded Self Respect Characteristic Mark.
                          नाटक में अभिमान लक्षण की परिभाषा

भिन्न भिन्न लोगों से अनुकूल या प्रतिकूल बातें बताये जाने पर भी अपनी बात न छोड़ने की वृति को अभिमान कहा जाता है
                                           गढ़वाली लोक नाटकों में अभिमान   लक्षण का उदाहरण

संग्रामु (पंचैत क समिण ) -नाक कट जा , पुंगड़ी बिक जा , स्वार भार मि तैं जाती भैर कर द्यावन मीन अपण लईं कज्याण नि छुडण 

(संदर्भ: गढ़वाली लोक नाटकों के  मुख्य तत्व व विश्लेषण लेख श्रृंखला में भीष्म कुकरेती द्वारा संकलित गढ़वाली  लोक नाटकों के वार्तालापों से , शैलवाणी, कोटद्वार  के 2014 के कई अंकों में )

Copyright@ Bhishma Kukreti 26/3/2014

Characteristics of Garhwali Folk Drama, Community Dramas; Folk Theater/Rituals and Traditional to be continued in next chapter
                 References
1-Bharat Natyashastra
2-Steve Tillis, 1999, Rethinking Folk Drama
3-Roger Abrahams, 1972, Folk Dramas in Folklore and Folk life 
4-Tekla Domotor , Folk drama as defined in Folklore and Theatrical Research
5-Kathyrn Hansen, 1991, Grounds for Play: The Nautanki Theater of North India
6-Devi Lal Samar, Lokdharmi Pradarshankari Kalayen 
7-Dr Shiv Prasad Dabral, Uttarakhand ka Itihas part 1-12
8-Dr Shiva Nand Nautiyal, Garhwal ke Loknritya geet
9-Jeremy Montagu, 2007, Origins and Development of Musical Instruments
10-Gayle Kassing, 2007, History of Dance: An Interactive Arts Approach
11- Bhishma Kukreti, 2013, Garhwali Lok Natkon ke Mukhya Tatva va Charitra, Shailvani, Kotdwara
12- Bhishma Kukreti, 2007, Garhwali Lok Swangun ma rasa ar Bhav , Chithipatri
Xx
Abhiman Laksana or Wounded Self Respect Characteristic Mark in Garhwali Folk Drama, Folk Rituals, Community Theaters and Traditional Plays;  Abhiman Laksana or Wounded Self Respect Characteristic Mark in Garhwali Folk Drama, Folk Rituals, Community Theaters and Traditional Plays from Chamoli Garhwal, North India, South Asia; Abhiman Laksana or Wounded Self Respect Characteristic Mark in Garhwali Folk Drama, Folk Rituals, Community Theaters and Traditional Plays from Rudraprayag Garhwal, North India, South Asia;   Abhiman Laksana or Wounded Self Respect Characteristic Mark in Garhwali Folk Drama, Folk Rituals, Community Theaters and Traditional Plays from Pauri Garhwal, North India, South Asia;  Abhiman Laksana or Wounded Self Respect Characteristic Mark in Garhwali Folk Drama, Folk Rituals, Community Theaters and Traditional Plays from Tehri Garhwal, North India, South Asia; Abhiman Laksana or Wounded Self Respect Characteristic Mark in Garhwali Folk Drama, Folk Rituals, Community Theaters and Traditional Plays from Uttarkashi Garhwal, North India, South Asia;   Abhiman Laksana or Wounded Self Respect Characteristic Mark in Garhwali Folk Drama, Folk Rituals, Community Theaters and Traditional Plays from Dehradun Garhwal, North India, South Asia; in Garhwali Folk Drama, Folk Rituals, Community Theaters and Traditional Plays from Haridwar Garhwal, North India, South Asia
गढवाली लोक नाटकों में अभिमान लक्षण  ,  टिहरी गढ़वाल के गढवाली लोक नाटकों में  अभिमान लक्षण;उत्तरकाशी गढ़वाल के गढवाली लोक नाटकों में अभिमान लक्षण, हरिद्वार गढ़वाल के गढवाली लोक नाटकों में अभिमान लक्षण  ;देहरादून गढ़वाल के गढवाली लोक नाटकों में अभिमान लक्षण;पौड़ी गढ़वाल के गढवाली लोक नाटकों में अभिमान लक्षण ;चमोली गढ़वाल के गढवाली लोक नाटकों में अभिमान लक्षण; रुद्रप्रयाग गढ़वाल के गढवाली लोक नाटकों में अभिमान लक्षण ;


Bhishma Kukreti

                                           मेनिफेस्टो माने  ज़िंदा वोटरूं तैं श्रद्धांजली दीणै बोगस परम्परा   

                                                 चुनगेर ,चबोड़्या -चखन्यौर्या -भीष्म कुकरेती       
(s =आधी अ  = अ , क , का , की ,  आदि ) 

मास्टर जी - यो निर्भाग्युं कख मोर्यां छा ? इंटरवल आधा घंटाक हूंद अर तुम अब आणा छा ? कख छे तुमरि निफ़्ल्टि लगीं ?
एक स्कुल्या - मासाब ! आज मेनिफेस्टो मेनिफेस्टो जन मजाकिया खेल खिलणा छा त अबेर ह्वे गे।
मास्टर जी - चलो मोरो ! अपण अपण सीटुं मा मोरो।
मास्टर - अब क्यांक विषय च ?
सबि स्कुल्या - निंबंध ।
मास्टर - ठीक च आज हम मेनिफेस्टो पर ही निबंध लिखला।  तो पैल हम तैं पता हूण चयेंद कि मेनिफेस्टो क्या च ? मेनिफेस्टो कु  उद्येश्य क्या च , कैकुण मेनिफेस्टो हूंद? , मेनिफेस्टो कख लागू हूंद ?मेनिफेस्टो कु तयार करद अर क्या हूंद ?
सबि स्कुल्या - मासाब ! भलो भलो ! हम तैं सब पता च मेनिफेस्टो क्या हूंद।
मास्टर - हाँ त तू बोल मेनिफेस्टो की परिभाषा हूंद ?
एक स्कुल्या - मेनिफेस्टो एक इन दस्तावेज हूंद जांसे राजनीतिक पार्टी खुलेआम मतदाताऊं दगड़  लिखित हंसी -मजाक , मसखरी , चबोड़ , चखन्यौ  करदन।
हैंक स्कुल्या -म्यार हिसाब से राजनीतिक पार्ट्यूं द्वारा मेनिफेस्टो लोकार्पण इनी च जन हम अपण ब्वे -बुबा मुरण पर मुण्ड मुंडेदा पर ना त पंडित तै पता हूंद अर ना ही मुंड्याण वाळ तै पता हूंद कि मुंडन अर छुपल पैरण कु मकसद क्या च ? बस लोग मुंड्यांद छन इनी राजनीतिक पार्ट्यूं द्वारा मेनिफेस्टो   बस छपाये जांद।
हैंक स्कुल्या - मेनिफेस्टो प्रकाशन इनी च जन मृतक तैं   श्रद्धांजलि दींणो बान पंजाबी -सिंध्युं मा चौथ या राजस्थानी -गुजरात्युं मा बैठक -बेसाणा जन एक कार्यक्रम हूंद।  ज़िंदा वोटरूं तैं श्रद्धांजलि दीणो परम्परा तै मेनिफेस्टो रिलीज  बुल्दन।
मास्टर - मेनिफेस्टो कु ख़ास ख़ास उद्येश्य क्या क्या हूंदन ?
एक स्कुल्या -मेनिफेस्टो तैयार करण अर मेनिफेस्टो रिलीज करण महज एक चुनावी परम्परा च।
हैंक स्कुल्या -मेनिफेस्टो रिलीज एक उद्येश्यहीन कार्यक्रम च। जन कि हम लोग अपण बूड -खूडूं तै बस दिखाणो सिवा लगाणो ऐक्टिंग करदा , नलटन करदां ऊनि मेनिफेस्टो महज एक चुनावी ड्रामा च।
हैंक स्कुल्या - मेनिफेस्टो रिलीज से कार्यकर्ताओं मा शायद एक ऊर्जा आंदि होलि।
हैंक स्कुल्या - उद्येश्यहीन उद्येश्य प्राप्ति का वास्ता उद्येश्यहीन परम्परा कु क्वी उद्येश्य ही नी च।  दस अप्रैल 2014 कुण आम चुनाव शुरू ह्वाल अर अबि तलक भाजपान अपण चुनावी घोषणा पत्र जारी ही नि कार. याने चुनावी घोषणा पत्र महज एक खानापूरी कु ढोंग मात्र च।
मास्टर - चुनावी घोषणा पत्र कु तैयार करद अर यांकी क्या प्रक्रिया च ?
एक स्कुल्या - पैल त सन 2002 तक पोलिटिकल पार्टी सन 1952 का कैबि मेनिफेस्टो की नकल कौर दींद छा पर अब अमेरिका रिटर्न  एमबीए भारतीय युवा राजनैतिक पार्ट्यूंक मेनिफेस्टो रिलीज करदन। याने झोलाछाप डाकटर मरीजुं इलाज का वास्ता किताब लिखदन।
हैंक स्कुल्या - एक हैंकाक नकल करिक मैफेस्टो तैयार हूंद जन कि अबि कॉंग्रेसन मोदी कु गुजरात चुनावक मेनिफेस्टो का द्वी चार आश्वासनों की पूरी नकल करी दे।  अमेरिका रिटर्न झोलाछाप एमबीएयूँ तैं नकल करण बि नि आंद।
मास्टर - चुनावी घोषणा पत्र से क्या क्या लाभ छन ?
एक स्कुल्या - अमेरिका रिटर्न झोलाछाप एमबीए वाळु तैं नौकरी मिल जांद।
हैंक स्कुल्या -टीवी चैनेल वाळु कुण टीआरपी बढ़ाणो बान एक नुक्सा च।  मेनिफेस्टो पर बहसबाजी का वास्ता पत्रकारों तैं मुवावजा प्राप्त करणो एक जरिया या साधन च। मेनिफेस्टो टीवी का दर्शक या अखबारों पाठकों बान उद्येश्यहीन मनोरंजन कु साधन च।
हैंक स्कुल्या - प्रिंटरूं तैं काम मिलद।
हैंक स्कुल्या - चूँकि चुनावी घोषणा पत्र पार्टी ऑफिस मा ही सड़ जांदन तो धिवड़ याने दीमक आदि कीड़ों वास्ता एक बहु  विटामिन अर हार्मोन्स युक्त भोजन च अर मेनिफेस्टो मूसों कुण आपदा -विपदा कु भोजन बि च।
हैंक  स्कुल्या - चुनावी घोषणा पत्र रद्दी वाळु कुण प्रोफिट कमाणो एक साधन च।  किलैकि आम जनता का वास्ता चुनावी घोषणा पत्र रिलीज नि करे जांद बल्कि पत्रकारो मा बांटे जांद अर अधिकाँश मेनिफेस्टो रद्दी की दुकानु की शोभा बढ़ान्दन ,
मास्टर -आम जनता अर चुनावी घोषणा पत्र कु आपस मा क्या संबंध च ?
एक स्कुल्या - जन कनाडा मा जादा बरफ गिरण इख भारतीयों का वास्ता सिरफ एक न्यूज या समाचार च ऊनि राजनीतिक पार्ट्यूं मेनिफेस्टो रिलीज आम जनता का वास्ता केवल एक समाचार च बस।

Copyright@ Bhishma Kukreti  27 /3/2014

*कथा , स्थान व नाम काल्पनिक हैं।
[गढ़वाली हास्य -व्यंग्य, सौज सौज मा मजाक  से, हौंस,चबोड़,चखन्यौ, सौज सौज मा गंभीर चर्चा ,छ्वीं;- जसपुर निवासी  द्वारा  जाती असहिष्णुता सम्बंधी गढ़वाली हास्य व्यंग्य; ढांगू वाले द्वारा   पृथक वादी  मानसिकता सम्बन्धी गढ़वाली हास्य व्यंग्य;गंगासलाण  वाले द्वारा   भ्रष्टाचार, अनाचार, अत्याचार पर गढ़वाली हास्य व्यंग्य; लैंसडाउन तहसील वाले द्वारा   धर्म सम्बन्धी गढ़वाली हास्य व्यंग्य;पौड़ी गढ़वाल वाले द्वारा  वर्ग संघर्ष सम्बंधी गढ़वाली हास्य व्यंग्य; उत्तराखंडी  द्वारा  पर्यावरण संबंधी गढ़वाली हास्य व्यंग्य;मध्य हिमालयी लेखक द्वारा  विकास संबंधी गढ़वाली हास्य व्यंग्य;उत्तरभारतीय लेखक द्वारा  पलायन सम्बंधी गढ़वाली हास्य व्यंग्य; मुंबई प्रवासी लेखक द्वारा  सांस्कृतिक विषयों पर गढ़वाली हास्य व्यंग्य; महाराष्ट्रीय प्रवासी लेखक द्वारा  सरकारी प्रशासन संबंधी गढ़वाली हास्य व्यंग्य; भारतीय लेखक द्वारा  राजनीति विषयक गढ़वाली हास्य व्यंग्य; सांस्कृतिक मुल्य ह्रास पर व्यंग्य , गरीबी समस्या पर व्यंग्य, आम आदमी की परेशानी विषय के व्यंग्य, जातीय  भेदभाव विषयक गढ़वाली हास्य व्यंग्य; एशियाई लेखक द्वारा सामाजिक  बिडम्बनाओं, पर्यावरण विषयों   पर  गढ़वाली हास्य व्यंग्य, राजनीति में परिवार वाद -वंशवाद   पर गढ़वाली हास्य व्यंग्य; ग्रामीण सिंचाई   विषयक  गढ़वाली हास्य व्यंग्य, विज्ञान की अवहेलना संबंधी गढ़वाली हास्य व्यंग्य  ; ढोंगी धर्म निरपरेक्ष राजनेताओं पर आक्षेप , व्यंग्य , अन्धविश्वास  पर चोट करते गढ़वाली हास्य व्यंग्य    श्रृंखला जारी  ] 


Bhishma Kukreti

            History of Jat Gotra of Haridwar


History of Upper Caste in Garhwal including Haridwar from 00 to 1500 and Spread of Untouchability and Caste based Slavery Part -2
                                 
                   (Garhwal, Haridwar me Kaun Jati Kahan Se Ayi aur Kahan Basi)
       History of Garhwal including Haridwar (1223- 1804 AD) –part -55     
   
History of Uttarakhand (Garhwal, Kumaon and Haridwar) -300 

                       By: Bhishma Kukreti (A History Research Student)

                               
                                        Badgoti Jat in Haridwar

  Badgoti means Bada Gotra or Upper Caste in Jat. Badgoti are found in Haridwar, Uttar Pradesh and Madhya Pradesh. Badgoti or Badgotri are also called Bargoti Lor or Badgoti Laur. Laur and Khatri Jat are of same Gotra or caste and they don't marry with each other as in Garhwal Kukreti does not marry with Kukreti. Badgoti/Bargotis are rich Jats in west Uttar Pradesh and in some parts of Haridwar.
           Lav (Son of Lord Ram Chandra) was the First Person of Badgoti Jat
Laur/Lor Badgoti/Bargoti are said to be descendent of Lav (Son of Lord ram Chandra).
           Slowly, Lav Vashi were called Lauh (Iron) and lastly Lor or Laur or Lauras Khatri. It is definite that they came to Haridwar region before 1500.

      Beniwal/Behniwal/Venhwal/Bainiwal Gotra in Haridwar

Beniwal or Behniwal Gotra came from Rajasthan to Haridwar and seems came before 1500.They were ruler of Jagldesh (central Asia). Beniwal/Behniwal/Venhwal/Bainiwal Gotra are branch of Chauhan clan.
Today, Beniwal/Behniwal/Venhwal/Bainiwal Gotra are found in villages- Dhiyaki and Mandawali of Haridwar district.
Late Chaudhari Kalyan Singh of Mandavali village was the first Jat British Magistrate (Rurkee).


               History of Dhama, Dhami, Dhaman, Dham Jat Gotra of Haridwar

Dhama, Dhami, Dhaman, Dham are mentioned in Mahabharata and other Puran and said to be descendents of Asur Krodhaavsa. According to Jat Bard, Dhama Gotra are descendent of Dharmpal of Ayodhya Dham.   Dham Gotra is also mentioned in Sanchi, Asoka inscription (Cunningham).
Maheshwari Prasad considers them as originated from Trigarta Clan as Dhamni.
   Dhami from this Gotra is now, Muslim Jat Gotra.
It may be concluded that Dhama, Dhami, Dhaman, Dham were living before 1500 in Haridwar region.
Dhama, Dhami, Dhaman, Dham reside near Rurkee Tehsil of Haridwar district

                    History of Jatrana, Jatu,Jatri, Jitrana or Jatu Jat Gotra

                 Jatrana, Jatu,Jatri, Jitrana or Jatu is a Tunwar clan and were ruler of Delhi. Chauhan rulers pushed them from Delhi to other regions.
Nagla Salaru, Mannakhedi and Udhal Hedi are prominent villages in Haridwar of Jatrana, Jatu,Jatri, Jitrana or Jatu Gotra.

            History of Jatri Jat Gotra

Jatri were originally from Chitaurgarh. From Chitaurgarh, they had to migrate at various places. Jatri also found a Kingdom Jartauli near Aligarh. Later Nohwars occupied this state. Abrahim Lodi forces Jatri to migrate elsewhere. Jatri have a couple of villages in Haridwar. It is sure Jatri settled in Haridwar before 1500.

                 History of Kharb/Kharub/Kharap/Kharab Jat Gotra of Haridwar

        Kharb/Kharub/Kharap/Kharab Jat Gotra is mentioned in Mahabharata, Vedas too. The Samudragupta's inscription wherein Kharaparikas word is connected with Kharb/Kharub/Kharap/Kharab Jat Gotra
           Today, Kharb/Kharub/Kharap/Kharab Jat Gotra reside in Mohammadpur Jat and Amirpur Badayal villages in Haridwar.

Reference for this chapter, Dilip Singh Ahlavat, Jat History
Copyright@ Bhishma Kukreti Mumbai, India, bckukreti@gmail.com 27/3//2014
History of Garhwal – Kumaon-Haridwar (Uttarakhand, India) to be continued... Part -301 

                                      References

1-Dr. Shiv Prasad Dabral, 1971, Uttarakhand ka Itihas Bhag-4, Veer Gatha Press, Dogadda, Pauri Garhwal, India 
2-Harikrishna Raturi, Garhwal ka Itihas
3-Dr. Patiram, Garhwal Ancient and Modern
4-Rahul Sankrityayan, Garhwal
5- Oakley and Gairola, Himalayan Folklore
6- Bhakt Darshan, Garhwal ki Divangit Vibhutiyan
7-Foster, Early Travels in India William Finch
8-Upadhyaya, Shri Shankaracharya
9-Shering, Western Tibet and British
10-H.G. Walton, Gazetteer of British Garhwal
11-B.P.Kamboj, Early Wall Paintings of Garhwal
12-H.g Walton, Gazetteer of Dehradun
13- Vimal Chandra, Prachin Bharat ka Itihas
14-Meera Seth, Wall Paintings of Western Himalayas 
15-Furar, Monumental Antiquities
16-Haudiwala, Studies in Indo-Muslim History
17- Rahul Khari 2007, Jats and Gujjar Origin, History and Culture
18- Upendra Singh, 2006, Delhi: Ancient History, Barghahan Books
19- B.S. Dahiya, 1980, Jats the Ancient Rulers (A Clan Study) , Sterling Publications
20- Maithani, Bharat –Gotrapravardeepika
21 Prem Hari Har Lal, 1993, The Doon Valley Down the Ages
22-Dashrath Sharma, Early Chauhan Dynasties
23- Shailndra Nath Sen, Ancient History and Civilization
24-H.M Elliot, 1867, The History of India as told by its Own Historians
25- Jaswant Lal Mehta, 1979, Advance Study in Medieval India
26- Nau Nihal Singh, 2003, The Royal Gurjars: their contribution to India, Anmol Publications 
(The History of Garhwal, Kumaon, Haridwar write up is aimed for general readers)
History of Garhwal from 1223-1804 to be continued in next chapter    
Notes on  South Asian Medieval History of Garhwal;  South Asian Medieval History of Pauri Garhwal;  Medieval History of Chamoli Garhwal;  South Asian Medieval History of Rudraprayag Garhwal;  South Asian Medieval History of Tehri Garhwal;  Medieval History of Uttarkashi Garhwal;  South Asian Medieval History of Dehradun, Garhwal;  Medieval History of Haridwar ;  South Asian Medieval History of Manglaur, Haridwar;  South Asian Medieval History of Rurkee Haridwar ;  South Asian Medieval History of Bahadarpur Haridwar ; South Asian History of Haridwar district to be continued...   
Xx
History of Jat Gotra of Haridwar; History of Jat Gotra of Kankhal Haridwar; History of Jat Gotra of Jwalapur Haridwar; History of Jat Gotra of Rurkee Haridwar; History of Jat Gotra of Sakrauda Haridwar; History of Jat Gotra of Landhaura Haridwar; History of Jat Gotra of Laksar Haridwar; History of Jat Gotra of Manglaur Haridwar; History of Jat Gotra of Sultanpur Haridwar; History of Jat Gotra of Jhabarera Haridwar; History of Jat Gotra of Pathri Haridwar; History of Jat Gotra of Mohammadpur Jat  village Haridwar; History of Jat Gotra of Amirpur Haridwar; History of Jat Gotra of Nagla Salaru Udhal Hedi Haridwar; History of Jat Gotra of Mannakhedi Haridwar; History of Jat Gotra of  Udhal Hedi Haridwar; History of Jat Gotra of Haridwar in Dhiyaki. History of Jat Gotra of Mandavali Haridwar;


Bhishma Kukreti

                                          म्यार बाळ रिसेसन का शिकार छन

                                             चुनगेर ,चबोड़्या -चखन्यौर्या -भीष्म कुकरेती       
(s =आधी अ  = अ , क , का , की ,  आदि ) 


अचकाल अर्थशास्त्र याने इकोनोमिक्स कु प्रभाव हम पर इथगा ह्वे गे कि हमर बोलचाल मा इकोनोमिक्स का मुहावरा याने अर्थशास्त्रीय जुमला भरे गेन।
जन कि परसि मि डाकटरम ग्यों त मीन ब्वाल -डा साब म्यार म्यार बाळ द्याखदि।
डाकटर कु जबाब छौ - तुमर बाळ रिसेसन का शिकार ह्वे गेन अर मि इनफ़्लेसन कु इंजेक्सन लगै द्युन्द।
हमर मुम्बई मा एक पुंडीर जी छन , सामजिक कार्यकर्ता छन अर जब बि सभा -सोसायटी -पार्टी मा मिल्दन तो जो बि सिगरेट पीणु ह्वावु वैमंगन बेशरमी से सिगरेट मांगि दींदन। मीन एक तैं पूछ कि पुंडीर जी दुसर मांगन सिगरेट किलै मांगदन ? तो जबाब मील बल -पुंडीर जी भौत साल तक कोलकत्ता रैन अर बामपंथी ह्वे गेन कि जैम जरा बि कुछ च तो छीनो।
अर्थशास्त्र ही इन विधा च जखमा एक विषय कु समर्थन अर विरोध मा लिखण वाळ द्वी अर्थशास्त्र्युं तैं एकी साल नोबल पुरुष्कार या पद्म विभूषण मील जांद। जन कि कैपिटलिज्म का समर्थक लेखक अर अंटीकैपिटलिज्म का लिखवार  तैं एक दगड़ी पद्म पुरुष्कार मिल जांद।
बेंटली कु अर्थशास्त्र कु दुसर सिद्धांत बुलद -अर्थशास्त्री से एकी चीज जादा नुकसानदेय हूंद अर वा च अव्यवसायी अर्थशास्त्री ।
अर बरटा कु अर्थशास्त्रीय सिद्धांत बुलद बल अव्यवसायी अर्थशास्त्री से अधिक खतरनाक व्यवसायी अर्थशास्त्री हूंद।
एक नामी गिरामी भारतीय अर्थशास्त्री तैं सन २०१४ मा पूछे गे बल इंदिरा गांधी कु 'गरीबी हटाओ ' नारा कु भारतीय आर्थिक नीतियों पर क्या फरक पोड़ ?
पद्म भूषण प्राप्त अर्थशास्त्री कु जबाब छौ - अबि भौत जल्दी च यांक जबाब ढुंढण , यांक प्रभाव कु असली पता त 2114 तक लग सकद।
आजकल जैक अणब्या  बेटी घौरम रौंद त वु बुलद -म्यार घौरम इनफ़्लेसन च ज्वा रोज लम्बी हूणी च।
गरीबी कम करणो सबसे बढ़िया तरीका भारतीय अर्थशास्त्र्युंन ख्वाज गरीबी रेखा ही तौळ लया अफिक  गरीबी कम ह्वे जांद। 
  योजना आयोग का उपाध्यक्ष मोंटेक सिंह तैं पूछे गे भारत से गरीबी कब हटली ?
मोंटेक सिंह कु उत्तर छौ - भारत कु नाम बदल द्यावा भारत से गरीबी तुरंत हट जाली।
मनमोहन सिंह जी एक दिन कोंग्रेस कोर कमेटी मा बताणा छा असली अर्थशास्त्री वु हूंद जु वु बुलद च खुद वैक समज मा बि नि आंद अर अभियोग श्रोता (सुणण  वाळ ) पर लगै द्यावो। 
मोंटेक सिंह एक युवा अर्थशास्त्र्युं सम्मेलन मा बताणा छा - अर्थशास्त्री तैं हरेक वस्तु कु बाजार भाव पता त रौंद च किन्तु कै बि वस्तु की कीमत पता नि होंदि.
एक प्रश्न - भगवानन अर्थशास्त्री किलै पैदा करीन ? उत्तर - जांसे लोगुं तैं मौसम की अच्छी जानकारी मिल्द जावु।





*कथा , स्थान व नाम काल्पनिक हैं।
[गढ़वाली हास्य -व्यंग्य, सौज सौज मा मजाक  से, हौंस,चबोड़,चखन्यौ, सौज सौज मा गंभीर चर्चा ,छ्वीं;- जसपुर निवासी  द्वारा  जाती असहिष्णुता सम्बंधी गढ़वाली हास्य व्यंग्य; ढांगू वाले द्वारा   पृथक वादी  मानसिकता सम्बन्धी गढ़वाली हास्य व्यंग्य;गंगासलाण  वाले द्वारा   भ्रष्टाचार, अनाचार, अत्याचार पर गढ़वाली हास्य व्यंग्य; लैंसडाउन तहसील वाले द्वारा   धर्म सम्बन्धी गढ़वाली हास्य व्यंग्य;पौड़ी गढ़वाल वाले द्वारा  वर्ग संघर्ष सम्बंधी गढ़वाली हास्य व्यंग्य; उत्तराखंडी  द्वारा  पर्यावरण संबंधी गढ़वाली हास्य व्यंग्य;मध्य हिमालयी लेखक द्वारा  विकास संबंधी गढ़वाली हास्य व्यंग्य;उत्तरभारतीय लेखक द्वारा  पलायन सम्बंधी गढ़वाली हास्य व्यंग्य; मुंबई प्रवासी लेखक द्वारा  सांस्कृतिक विषयों पर गढ़वाली हास्य व्यंग्य; महाराष्ट्रीय प्रवासी लेखक द्वारा  सरकारी प्रशासन संबंधी गढ़वाली हास्य व्यंग्य; भारतीय लेखक द्वारा  राजनीति विषयक गढ़वाली हास्य व्यंग्य; सांस्कृतिक मुल्य ह्रास पर व्यंग्य , गरीबी समस्या पर व्यंग्य, आम आदमी की परेशानी विषय के व्यंग्य, जातीय  भेदभाव विषयक गढ़वाली हास्य व्यंग्य; एशियाई लेखक द्वारा सामाजिक  बिडम्बनाओं, पर्यावरण विषयों   पर  गढ़वाली हास्य व्यंग्य, राजनीति में परिवार वाद -वंशवाद   पर गढ़वाली हास्य व्यंग्य; ग्रामीण सिंचाई   विषयक  गढ़वाली हास्य व्यंग्य, विज्ञान की अवहेलना संबंधी गढ़वाली हास्य व्यंग्य  ; ढोंगी धर्म निरपरेक्ष राजनेताओं पर आक्षेप , व्यंग्य , अन्धविश्वास  पर चोट करते गढ़वाली हास्य व्यंग्य    श्रृंखला जारी  ] 

Bhishma Kukreti

History Aspects of Devprayagi or Badrinath Pandas those perceived other Brahmins as good as Untouchables
History of Upper Caste in Garhwal including Haridwar from 00 to 1500 and Spread of Untouchability and Caste based Slavery Part -3
                                 
                   (Garhwal, Haridwar me Kaun Jati Kahan Se Ayi aur Kahan Basi)
       History of Garhwal including Haridwar (1223- 1804 AD) –part -56     
   
History of Uttarakhand (Garhwal, Kumaon and Haridwar) -301 

                       By: Bhishma Kukreti (A History Research Student

Dr Mohan Babulkar provided the brief history of Devprayagi (Badrinath) Pandas in Devprayagiyon ka Jatiya Itihas.
The histroy of Devprayagi Pandas start from the time when Jagadguru Shankracharya established Badrinath /Kedarnath dham and established Raghunath Ji temple in Dev Prayag around 800 AD. from that time, the Brahmins related to Shankrachary Math (South India) started to come to Garhwal and settled there  including Dev Prayag
There are eight Thoks of Dev Prayagi Pandas in Dev Prayag (Many are migrated to many places)
Thok -1 : Pujari and Karnatak
Thok-2 : Arjunya, , Raibani and Babuliye
Thok-3 : Akhniyan and Maliya
Thok-4: Kothiya (Later on settled in Koti)
Thok-5- Todriya
Thok -6 -Tailang, , Tevadi, Bandoliya and Chaube
Thok-7- Dhayani or Dhyani (now, settled in many places as dev Prayagi Bhatt )
Thok 8- Maharashtra and Palyal
These Thoks are no mre in existence:
Pujari bans and Bavan Hajai
            Mohan Babulkar states that these Pandas are Dravid, Tailang, karnatak, Guad or Maharashtrian
       Mohan Babulkar offered the inscriptions proofs that show most of above Thok of Pandas entered in Garhwal before 1500.
Devprayagi Brahmins were very rigid in obeying the upper caste system and even they did not use to eat food cooked by their own relatives from Saryul Brahmin as Bahuguna and Uniyal etc. This class is also responsible to create division among Brahmins (Bhat Khana etc). Devprayagi Brahmins still do not wish to marry other than Pandas group.

Copyright@ Bhishma Kukreti Mumbai, India, bckukreti@gmail.com 28/3//2014
History of Garhwal – Kumaon-Haridwar (Uttarakhand, India) to be continued... Part -302 

                                      References

1-Dr. Shiv Prasad Dabral, 1971, Uttarakhand ka Itihas Bhag-4, Veer Gatha Press, Dogadda, Pauri Garhwal, India 
2-Harikrishna Raturi, Garhwal ka Itihas
3-Dr. Patiram, Garhwal Ancient and Modern
4-Rahul Sankrityayan, Garhwal
5- Oakley and Gairola, Himalayan Folklore
6- Bhakt Darshan, Garhwal ki Divangit Vibhutiyan
7-Foster, Early Travels in India William Finch
8-Upadhyaya, Shri Shankaracharya
9-Shering, Western Tibet and British
10-H.G. Walton, Gazetteer of British Garhwal
11-B.P.Kamboj, Early Wall Paintings of Garhwal
12-H.g Walton, Gazetteer of Dehradun
13- Vimal Chandra, Prachin Bharat ka Itihas
14-Meera Seth, Wall Paintings of Western Himalayas 
15-Furar, Monumental Antiquities
16-Haudiwala, Studies in Indo-Muslim History
17- Rahul Khari 2007, Jats and Gujjar Origin, History and Culture
18- Upendra Singh, 2006, Delhi: Ancient History, Barghahan Books
19- B.S. Dahiya, 1980, Jats the Ancient Rulers (A Clan Study) , Sterling Publications
20- Maithani, Bharat –Gotrapravardeepika
21 Prem Hari Har Lal, 1993, The Doon Valley Down the Ages
22-Dashrath Sharma, Early Chauhan Dynasties
23- Shailndra Nath Sen, Ancient History and Civilization
24-H.M Elliot, 1867, The History of India as told by its Own Historians
25- Jaswant Lal Mehta, 1979, Advance Study in Medieval India
26- Nau Nihal Singh, 2003, The Royal Gurjars: their contribution to India, Anmol Publications 
(The History of Garhwal, Kumaon, Haridwar write up is aimed for general readers)
History of Garhwal from 1223-1804 to be continued in next chapter    
Notes on  South Asian Medieval History of Garhwal;  South Asian Medieval History of Pauri Garhwal;  Medieval History of Chamoli Garhwal;  South Asian Medieval History of Rudraprayag Garhwal;  South Asian Medieval History of Tehri Garhwal;  Medieval History of Uttarkashi Garhwal;  South Asian Medieval History of Dehradun, Garhwal;  Medieval History of Haridwar ;  South Asian Medieval History of Manglaur, Haridwar;  South Asian Medieval History of Rurkee Haridwar ;  South Asian Medieval History of Bahadarpur Haridwar ; South Asian History of Haridwar district to be continued...   
Xx

Bhishma Kukreti

                                            इना उना का कुछ ख़याल , कुछ विचार

                                             चुनगेर ,चबोड़्या -चखन्यौर्या -भीष्म कुकरेती       
(s =आधी अ  = अ , क , का , की ,  आदि ) 

आज चबोड़ लिखणो ज्यु नि बुल्याणु च च याने व्यंग्य लिखणो मूड  नी च तो इनै उनै की ही  लगाये जाय।
एक खबर च बल सबि कॉमेडी शोऊँ टीआरपी डाउन ह्वे गे याने कम ह्वे गे।  अब जब बिटेन चुनाव अधिसूचना आयी अर नेता लोगुन टीवी मा करतब दिखाण शुरू कार तो लाइव कॉमेडी छोड़िक कु स्क्रिप्टेड कॉमेडी द्याखल भै ?
इन  खबर च बल टीवी मा संस्पेंस अर हॉरर शो बि नि चलणा छन।  अब जब हम दर्शकुं तैं टीवी मा सहरानपुर से कॉंग्रेसी  सभा प्रत्यासी इमरान मसूद का डायलॉग "मै मोदी की बोटी बोटी कर दूंगा " दिखणो मीलल संस्पेंस अर हॉरर शो की कखम जरुरत च ?
खबर च बल स्पोर्ट चैनेल मा टी ट्वेंटी टूर्नामेंट की टीआरपी बि कम च।  अब सुबेर स्याम क्रिकेट देखिक बिखलाण नि पोड़लि ? जब पुटुक खै खैक सम्म हुयुं हो , अघळ हुयुं हो त रसमलाई खाणो ज्यु बि नि बुल्यांद।
टीवी से जाण कि कॉंग्रेस्युं कुण यदुरप्पा पापी च , भ्रस्टाचारी च किन्तु अशोक चौहान पुण्यात्मा च।  इनी भाजपा वाळु कुण यदुरप्पा का भ्रस्टाचार भ्रस्टाचार की गणत मा नि आंद किलैकि केस कोर्ट मा च किन्तु भाजपा की परिभाषा अनुसार अशोक चौहान कु कुकृत्य भ्रस्टाचार माने जालु।
अचकाल टीवी पत्रकार आपस मा बात करदन ," कै पार्टी से चुनाव लड़णो विचार च ?" याने "अचकाल कै पार्टी क प्रशंसा गीत लिखणु/लिखणी  छे ?" चारण संस्कृति कबि बि ख़तम नि ह्वे सकद।  जै बि व्यासन महाभारत लेखी होलु अवश्य ही वु पांडवुं चारण रै होलु।
समाचार  छन बल नारायण दत्त तिवाड़ी अर ऊंक नया नया अपनायुं नॉन शेखर तिवारी द्वी नैनीताल मा रोड शो करणा छन।  नयो नयो ब्यौ अर नया नया बण्या बाप -बेटा कु प्रेम ही अलग हूंद।
उन  कत्युं विचार च बल तिवाड़ी जी रोहित शेखर तैं आठ दस साल पैल पुत्र मानि लींद तो आज हरीश रावत की जगा रोहित शेखर तिवाड़ी चीफ मिनिस्टर हुँदा।
परसि रीता बहुगुणा कु भाजपा द्वारा बुड्या नेताओं की अनदेखी अर बेज्ज्ती पर बयान सुणिन , बयान देखिन।  सुश्री रीता कु बुलण छौ बल भाजपा वाळ अपण बुजुर्ग नेताओं बेज्ज्ती करणा छन।  क्वी बि रीता बहुगुणा तै याद नि दिलाणु च कि कॉंग्रेस मा हर बार जथगा बेज्ज्ती संजय गांधींन  बिचारा बुजर्ग हेमवती नंदन बहुगुणा की कार वैक तुलना मा अडवाणी या जसवंत सिंह की बेज्ज्ती कुछ बि नी च।
सुणन मा आयि कि अबि अबि भाजपा मा भर्ती हुयां सतपाल महाराज की पत्नी कॉंग्रेस मा ही राली।  बात बि सै च कैक बि सरकार रावो सत्ता सुख तो महाराज  परिवार तैं मिल्दु इ रालु कि ना ?
सरा उत्तराखंड मा एकी छ्वीं लगणा छन बल  हरिद्वार का भाजपा नेता मनोज कौशिक कॉंग्रेस मा कब भर्ती होला ? डूबती नया मा बि सवार हुए जांद त केवल राजनीती मा ही ह्वे सकद कि ना ?

इन सूण कि उत्तराखंड क्रांति दल (ए ), उक्रांद (बी ), उक्रांद (सी ) से लेकि उक्रांद (जेड ) तक की सभी उक्रांदी पार्टी चुनाव लड़णो तैयार छन।  जैदिन  प्रत्यास्यूं का पास जमानत कु जुगाड़ ह्वे जाल वै दिन प्रत्यासी पर्चा भरणो जाल। ए से जेड तलक हरेक उक्रांद पार्टीक समस्या  चुनाव जितण नी च बल्कि जमानत का पैसा कट्ठा करण च।

Copyright@ Bhishma Kukreti  29 /3/2014

*कथा , स्थान व नाम काल्पनिक हैं।
[गढ़वाली हास्य -व्यंग्य, सौज सौज मा मजाक  से, हौंस,चबोड़,चखन्यौ, सौज सौज मा गंभीर चर्चा ,छ्वीं;- जसपुर निवासी  द्वारा  जाती असहिष्णुता सम्बंधी गढ़वाली हास्य व्यंग्य; ढांगू वाले द्वारा   पृथक वादी  मानसिकता सम्बन्धी गढ़वाली हास्य व्यंग्य;गंगासलाण  वाले द्वारा   भ्रष्टाचार, अनाचार, अत्याचार पर गढ़वाली हास्य व्यंग्य; लैंसडाउन तहसील वाले द्वारा   धर्म सम्बन्धी गढ़वाली हास्य व्यंग्य;पौड़ी गढ़वाल वाले द्वारा  वर्ग संघर्ष सम्बंधी गढ़वाली हास्य व्यंग्य; उत्तराखंडी  द्वारा  पर्यावरण संबंधी गढ़वाली हास्य व्यंग्य;मध्य हिमालयी लेखक द्वारा  विकास संबंधी गढ़वाली हास्य व्यंग्य;उत्तरभारतीय लेखक द्वारा  पलायन सम्बंधी गढ़वाली हास्य व्यंग्य; मुंबई प्रवासी लेखक द्वारा  सांस्कृतिक विषयों पर गढ़वाली हास्य व्यंग्य; महाराष्ट्रीय प्रवासी लेखक द्वारा  सरकारी प्रशासन संबंधी गढ़वाली हास्य व्यंग्य; भारतीय लेखक द्वारा  राजनीति विषयक गढ़वाली हास्य व्यंग्य; सांस्कृतिक मुल्य ह्रास पर व्यंग्य , गरीबी समस्या पर व्यंग्य, आम आदमी की परेशानी विषय के व्यंग्य, जातीय  भेदभाव विषयक गढ़वाली हास्य व्यंग्य; एशियाई लेखक द्वारा सामाजिक  बिडम्बनाओं, पर्यावरण विषयों   पर  गढ़वाली हास्य व्यंग्य, राजनीति में परिवार वाद -वंशवाद   पर गढ़वाली हास्य व्यंग्य; ग्रामीण सिंचाई   विषयक  गढ़वाली हास्य व्यंग्य, विज्ञान की अवहेलना संबंधी गढ़वाली हास्य व्यंग्य  ; ढोंगी धर्म निरपरेक्ष राजनेताओं पर आक्षेप , व्यंग्य , अन्धविश्वास  पर चोट करते गढ़वाली हास्य व्यंग्य    श्रृंखला जारी  ]