• Welcome to MeraPahad Community Of Uttarakhand Lovers.
 

Articles By Bhisma Kukreti - श्री भीष्म कुकरेती जी के लेख

Started by एम.एस. मेहता /M S Mehta 9910532720, July 26, 2009, 12:54:53 PM

Bhishma Kukreti

Best  Harmless Garhwali Humor on Taking- Offering Gifts  , Garhwali Comedy Skits on Taking- Offering Gifts , Satire on Taking- Offering Gifts, Wit on Taking- Offering Gifts, Sarcasm on Taking- Offering Gifts , Garhwali Skits on Taking- Offering Gifts , Garhwali Vyangya , Garhwali Hasya


                  भेंट , सौगात , बक्शीश लीणम क्यांक शरम ल्याज ?

                       एकालाप  - भीष्म कुकरेती


           मि तैं भेंट लीण मा क्वी शरम नि लगदि , आखिरकार या भेंट एक तुच्छ बक्शीश जन हि त च अरे मुंडीत मा गरीब हो या सौकार ह्वे तो मुंडीत का ही ना ? उनि भेंट , सौगात , नजराना , उपहार ,इनाम , दान की वस्तु , अर्पित वस्तु , यि सब चीज बक्शीश की मुंडित का ही छन , सब भाई बैणि छ।  और क्या ? तुमि ब्वालो नि बोल जाण ? पैल मि तैं लोग व्हिस्की , सैम्पियन की बोतल , फूलूं बुक्के आदि उपहार दींद छा अर यि म्यार कामक नि बि रै ह्वाल तो भि लीण इ पड़द छौ अर घौरम मेमान ऐ गे तो मेहमानबाजी दिखाणो काम ऐ जांद छौ।  उन त मी बि कबि कब्यार भेंट देन्दु जन कि कैसोरोल , टिफिन आदि।  एक दैं मीन कैक मि तैं दियुं ऐश ट्रे  कै सिग्रेटबाज तैं गिफ्ट मा दे तो छै मैना बाद एक दुसर  सिग्रेटबाजान वी ऐश ट्रे मि तैं बर्थडे गिफ्ट मा दे दे।  छै मैना मा मेरि चीज  द्वी चार घरूँक अलमारी देखिक मीम वापस ऐ गे। अचकाल कॉंग्रेस राज्य सभा मा हल्ला गुल्ला करिक भाजपा का पुरण हल्ला गुल्ला वापस बौड़ाण मा लगीं च।  इनि हम गिफ्ट या भेंट वापस करदां।  जथगा तीन दे मीन  बि उथगा इ वै स्टैंडर्ड का इ  वापस करण वाळ सिद्धांत इ चलद !

म्यार बाडा जी तैं लोग बड़ी जीमण  तो छोड़ो छुट मुटी पार्टी जन कि शराद मा भट्याण नि बिसरदा छया किलैकि बाडा जी इनकमटैक्स मा छया अर इनकमटैक्स पेयर बाडा जी  तैं क्वी ना क्वी उपहार दे दींदा छ।  अर बाडा जी यूँ उपहारुं तैं कै हैंक तैं दे दींद छा।

म्यार पिताजी तैं लोग बड़ी जीमण मा बि बुलाण बिसरि जांद छा किलैकि पिताजी इनकमटैक्स मा जि नि छा।

म्यार काकाक बिजिनेस च त ऊं तैं ऊंक ग्राहकुं से गिफ्ट आणा इ रौंदन जन कि चौकलेटक डब्बा , किताब , क्वी कलाकृति आदि।  काकी उन चीज त अफुम धर दींदी पर बकै चीज मेरि ब्वै पर द्युराण -जिठाणी अहसान जताणो हमर ड्यार भेजी दींदी जन कि किताब ! या जब हमम टेलीविजन नि छौ तो टीवी कवर या जब हमम फ्रिज नि छौ तो फ्रिजक बोतल।  जब हम छुट छा  तो काकी बुड्यों की लाठी उपहार मा मिलीं जन चीज भेजदि छे अर अबि वैदिन  बच्चोंका खिलौना भेजिक चली गे।  हमर इख  अब क्वी बच्चा खिलौना खिलण लैक नी च।

चार दिन पैल काका तैं क्वी NGO का प्रोग्रामक मुफ्त प्रवेशक पास मील ह्वाल तो काकी जिठाण पर अहसान जताणो कर्तव्य वोध का खातिर NGO द्वारा प्रदत पास हम तैं दे गे।  परसि  रात हम वै NGO का प्रोग्राम दिखणो गयां।  प्रवेश मुफ्त छौ पर माट मा खड़ रौणो।  कुर्सी मा बैठणो किराया छौ।  कुर्सी मा बैठिक हमन प्रोग्राम द्याख।  मेरि ब्वे क्या हम सब बोर ह्वे गेवां।  ब्वेन ब्वाल ये प्रोग्रैम से बढ़िया तो शरद यादवक भाषण इ सूण लींदा त निंद त फकोरिक आंदि !

पर परसि रात बिटेन ब्वे बुबा जी से अबचळेक हुईं च।  ब्वे पिताजी पर रूठीं च बल पिताजीन  किलै इनकम टैक्स मा नौकरी नि कार या बिजिनेस किलै नि ख्वाल।  बात बि सै च कि  जिठाण से बि गिफ्ट अर द्यूरांण से बि गिफ्ट का ताना क्वा जनानी सै सकिद  या सहन कर सकद ?

9/3/15 , Copyright @ Bhishma Kukreti , Mumbai India
*लेख की   घटनाएँ ,  स्थान व नाम काल्पनिक हैं । लेख में  कथाएँ , चरित्र , स्थान केवल व्यंग्य रचने  हेतु उपयोग किये गए हैं।
Best of Garhwali Humor in Garhwali Language on Taking- Offering Gifts; Best of Himalayan Satire in Garhwali Language on Taking- Offering Gifts; Best of  Uttarakhandi Wit in Garhwali Language on Taking- Offering Gifts; Best of  North Indian Spoof in Garhwali Language on Taking- Offering Gifts; Best of  Regional Language Lampoon in Garhwali Language on Taking- Offering Gifts; Best of  Ridicule in Garhwali Language  on Taking- Offering Gifts; Best of  Mockery in Garhwali Language  on Taking- Offering Gifts; Best of  Send-up in Garhwali Language on Taking- Offering Gifts ; Best of  Disdain in Garhwali Language on Taking- Offering Gifts; Best of  Hilarity in Garhwali Language on Taking- Offering Gifts ; Best of  Cheerfulness in Garhwali Language  ;  Best of Garhwali Humor in Garhwali Language from Pauri Garhwal  ; Best of Himalayan Satire in Garhwali Language from Rudraprayag Garhwal  ; Best of Uttarakhandi Wit in Garhwali Language from Chamoli Garhwal  ; Best of North Indian Spoof in Garhwali Language from Tehri Garhwal  on Taking- Offering Gifts; Best of Regional Language Lampoon in Garhwali Language from Uttarkashi Garhwal  on Taking- Offering Gifts; Best of Ridicule in Garhwali Language from Bhabhar Garhwal  on Taking- Offering Gifts; Best of Mockery  in Garhwali Language from Lansdowne Garhwal  ; Best of Hilarity in Garhwali Language from Kotdwara Garhwal  ; Best of Cheerfulness in Garhwali Language from Haridwar  ;
Garhwali Vyangya , Garhwali Hasya,  Garhwali skits; Garhwali short skits, Garhwali Comedy Skits, Humorous Skits in Garhwali, Wit Garhwali Skits   
                    स्वच्छ भारत  , स्वच्छ भारत , बुद्धिमान भारत! 

Bhishma Kukreti

History: Another Treaty between Sansar Chand and Gurkha/Gorkha

History of Gorkha /Nepal Rule over Kumaun, Garhwal and Himachal (1790-1815) -57
   
   History of Uttarakhand (Garhwal, Kumaon and Haridwar) -576
 
                        By: Bhishma Kukreti (A History Research Student)

          Kangra King Sansar Chand fully understood that he was weak before Armies of Gurkha/Gorkha Commanders Rudravir and Dalbhanjan Pande. Kangra King Sansar Chand agreed to free the Kangra Fort for Gurkha/Gorkha. It was decided that Kangra King Sansar Chand would pay rupees five lakhs to Gurkha/Gorkha and Gurkha /Gorkha would let Sansar Chand go safely from Kangra Fort. Reper mentioned the tribute for rupees three lakhs .Kangra King agreed for an annual Tribute for Nepal Court.
Dalbhrajan Pande and Rudravir did not consult Amar Singh Thapa for that treaty with Kangra King. Repar mentioned that Amar Singh Thapa was from lower caste Khas and it was below dignity of Sansar Chand to have treaty with Amar Singh Thapa.
       Sansar Chand had an understanding with Nepal court or with Rudravir Chautariya and Dalrbhajan  Pande that he would free the fort. Sansar Chand used to send unnecessary materials out of Fort and used to call necessary items into Fort and he was given chance to do so for before going out of the Fort. One day Sansar Chand fled with his family mebers as villagers from Kangra Fort to Teera Sujanpur. Sansar Chand handed over the Fort Protection to Commander Naurang.
  According to Repar and Maularam, Amar Singh took the opportunity for criticizing Rudravir Chautariya and Pande. Amar Singh Thapa informed Nepal court that Chautariya and Pande took bribe from Sansar Chand and they offered chance to Sansar Chand for fleeing. He suggested Nepal court to call back Chautariya and Pande. Nepal Court called back Chautariya and Pande.
  Nepal Court sent Parshuram in 1808, Bhairabbali in 1809 and Kunvar Veerbhadra in 1809 to Kangra.
              Kunwar Virbhadra reached Shrinagar from Nepal on the way for Kangra. He was having order for Maularam for retaining of his position and property. 
Afer return of Rudravir and Pande, Amar Singh Thapa decied to attack again on Kangra Fort.  Sikh King Ranjit Singh was also anxious to get Kangra under his rule. He had treaty with East India Company (a809, Amritsar Treaty). Ranjit Singh asked Company to his dispatch of Army towards in East Sutlej. The Company Army regional Commander Akhatarloni did not allow Ranjit Singh to do so. However, Governor General accepted the request of  Ranjit Singh for dispatching his army to east of Sutlej.
Now, Amar Singh was fearful from Ranjit Singh too. He postponed the attack on Kangra Fort. For many months, Gurkha/Gorkha had rule on  some of Kangra territories and Ranjit Singh had rule over some Kangra Territories.
Sansar Chand requested help from East India Company. However, east India Company rfused to do so .



*** History of Gorkha /Nepal Rule over Kumaun, Garhwal and Himachal (1790-1815) to be continued .... 58
   
Copyright@ Bhishma Kukreti Mumbai, India, bckukreti@gmail.com 9/3//2015
History of Garhwal – Kumaon-Haridwar (Uttarakhand, India) to be continued... Part -577
(The History of Garhwal, Kumaon, Haridwar write up is aimed for general readers)
XX

                    Reference

Atkinson E.T., 1884, 1886 , Gazetteer of  Himalayan Districts ...
Hamilton F.B. 1819, An Account of Kingdom of Nepal and the territories
Colnol Kirkpatrik 1811, An Account of Kingdom of Nepal
Dr S.P Dabral, Uttarakhand ka Itihas part 5, Veer Gatha Press, Dogadda
Bandana Rai, 2009 Gorkhas,: The Warrior Race
Krishna Rai Aryal, 1975, Monarchy in Making Nepal, Shanti Sadan, Giridhara, Nepal
I.R.Aryan and T.P. Dhungyal, 1975, A New History of Nepal , Voice of Nepal
L.K Pradhan, Thapa Politics:
Gorkhavansavali, Kashi, Bikram Samvat 2021 
Derek J. Waller, The Pundits: British Exploration of Tibet and Central Asia page 172-173
B D pande, Kumaon ka Itihas
Sharma , Nepal kin Aitihasik Rup Rekha
Chaudhari , Anglo  –Nepalese Relations
Pande, Vasudha , Compares Histriographical Traditions of Gorkha Rule in Nepal and Kumaon
Pradhan , Kumar, 1991, The Gorkha Conquests , Oxford University  Press
Minyan Govrdhan Singh , History of Himachal Pradesh
A.P Coleman, 1999, A Special Corps
Captain Thomas Smith, 1852,Narrative of aFive Years Residence at Nepaul Vol.1
Maularm , Ranbahadurchandrika and Garhrajvanshkavya

XXX
History Gorkha/Gurkha capturing Kangra, Himachal; History Gorkha/Gurkha capturing Kangra, Himachal by crossing Sutlej; History Gorkha/Gurkha capturing Mahalmoriya Kangra, Himachal; History Gorkha/Gurkha capturing Teeera Sujanpur Kangra, Himachal; History Gorkha/Gurkha capturing Nadaun, Kangra, Himachal; History Gorkha/Gurkha capturing Nadaun Fort Kangra, Himachal; History Gorkha/Gurkha Freeing Kutalid Kingdom from Sansar Chand, Himachal; History part of Jwalamukhi, History of Looting in Kangra Villages by Gorkha, Oppression by Gorkha army in Kangra Kingdom, History Second attempt Gorkha/Gurkha attack on Kangra Fort, Ranjit Singh and Kangra Kingdom

स्वच्छ भारत !  स्वच्छ भारत ! बुद्धिमान भारत

Bhishma Kukreti

                 Sage  Dhyaumya a  Uttarakhandi Priest /Purohit/Brahmin  of Pandavas in History of Haridwar, Bijnor, Saharanpur

                           पांडवों का गढ़वाली -उत्तराखंडी पुरोहित धौम्य

                                       History of Haridwar, Bijnor, Saharanpur  Part  --75


                                             हरिद्वार,  बिजनौर , सहारनपुर   इतिहास  -आदिकाल से सन 1947 तक-भाग -75

                                                                   इतिहास विद्यार्थी ::: भीष्म कुकरेती

जब पांडवों को द्रौपदी स्वयंबर की सूचना मिली तो वे दक्षिण पांचाल की और निकल पड़े।  उत्तर दिशा के रास्ते में  वे  गंगातट पर सोमाश्रयाण आश्रम तीर्थ पंहुचे। उसी तीर्थ के निकट मुनि देवल के भाई धौम्य ऋषि का आश्रम उत्कोचक था।  पांडवों ने उन्हें अपना पुरोहित बनाया (महाभारत , आदिपर्व १८२/२-६ )। धौम्य सदा पांडवों के पुरोहित ही नही अपितु सलाहकार भी बने रहे।
ऋषि धौम्य के साथ पांडव द्रौपदी स्वयंबर पंहुचे जहां मत्स्य नेत्र भेदन से अर्जुन ने द्रौपदी को जीता।  माता कुंती ने सभी भाइयों को द्रौपदी से विवाह आज्ञा दी।  इस तरह द्रौपदी पांचों पांडवों की पत्नी बनी।

ऋषि धौम्य ने विवाह संस्कार कराये।
आगे जाकर द्रौपदी पुत्रों के सभी जात संस्कार ऋषि धौम्य ने करवाये.
डा डबराल ने मुनि धौम्य को गढ़वाली ब्राह्मण की संज्ञा दी है।
       

** संदर्भ - ---
वैदिक इंडेक्स
डा शिव प्रसाद डबराल , उत्तराखंड  इतिहास - भाग -२
राहुल -ऋग्वेदिक आर्य
मजूमदार , पुसलकर , वैदिक एज
घोषाल , स्टडीज इन इंडियन हिस्ट्री ऐंड कल्चर
आर के पुर्थि , द एपिक सिवलीजिसन

Copyright@ Bhishma Kukreti  Mumbai, India  9/3/2015

   History of Haridwar, Bijnor, Saharanpur  to be continued Part  --76

हरिद्वार,  बिजनौर , सहारनपुर का आदिकाल से सन 1947 तक इतिहास  to be continued -भाग -76
   
Dhaumya, Uttarakhandi Purohit of Pandavas in History of Kankhal, Haridwar, Uttarakhand ; Dhaumya, Uttarakhandi Purohit of Pandavas inHistory of Har ki Paidi Haridwar, Uttarakhand ; Dhaumya, Uttarakhandi Purohit of Pandavas in History of Jwalapur Haridwar, Uttarakhand ; History of Telpura Haridwar, Uttarakhand ;Dhaumya, Uttarakhandi Purohit/Brahmin  of Pandavas in History of Sakrauda Haridwar, Uttarakhand ; Dhaumya, Uttarakhandi Purohit/Brahmin  of Pandavas inHistory of Bhagwanpur Haridwar, Uttarakhand ; Dhaumya, Uttarakhandi Purohit/Brahmin  of Pandavas in History of Roorkee, Haridwar, Uttarakhand ;Dhaumya, Uttarakhandi Purohit/Brahmin  of Pandavas in History of Jhabarera Haridwar, Uttarakhand ;Dhaumya, Uttarakhandi Purohit/Brahmin  of Pandavas in  History of Manglaur Haridwar, Uttarakhand ; Dhaumya, History of Laksar; Haridwar, Uttarakhand ; Dhaumya, Uttarakhandi Purohit/Brahmin  of Pandavas in History of Sultanpur,  Haridwar, Uttarakhand ;Uttarakhandi Purohit/Brahmin  of Pandavas in  History of Pathri Haridwar, Uttarakhand ; Uttarakhandi Purohit/Brahmin  of Pandavas in History of Landhaur Haridwar, Uttarakhand ; Uttarakhandi Purohit/Brahmin  of Pandavas in History of Bahdarabad, Uttarakhand ; Haridwar; Uttarakhandi Purohit/Brahmin  of Pandavas in History of Narsan Haridwar, Uttarakhand  ; Uttarakhandi Purohit/Brahmin  of Pandavas in   History of Bijnor; Uttarakhandi Purohit/Brahmin  of Pandavas in  History of Nazibabad Bijnor ; Uttarakhandi Purohit/Brahmin  of Pandavas in History of Saharanpur;
History of Nakur , Saharanpur; History of Deoband, Saharanpur; History of Badhsharbaugh , Saharanpur; कनखल , हरिद्वार का इतिहास ; तेलपुरा , हरिद्वार का इतिहास ; सकरौदा ,  हरिद्वार का इतिहास ; भगवानपुर , हरिद्वार का इतिहास ;रुड़की ,हरिद्वार का इतिहास ; झाब्रेरा हरिद्वार का इतिहास ; मंगलौर हरिद्वार का इतिहास ;लक्सर हरिद्वार का इतिहास ;सुल्तानपुर ,हरिद्वार का इतिहास ;पाथरी , हरिद्वार का इतिहास ; बहदराबाद , हरिद्वार का इतिहास ; लंढौर , हरिद्वार का इतिहास ;बिजनौर इतिहास; नगीना ,  बिजनौर इतिहास; नजीबाबाद , नूरपुर , बिजनौर इतिहास;सहारनपुर इतिहास
                       स्वच्छ भारत !  स्वच्छ भारत ! बुद्धिमान भारत



Bhishma Kukreti

                       

                            मुखाभेंट
                    (  एक  उन्नादेसी  भाषा कु नाटक )
                             अनुवाद -भीष्म कुकरेती
समय - 1890 . जगा - बार या वाइन शॉप
चरित्र -
-बार कु मालिक - गोपु
इंटरव्यू लिन्देर -युवा टिप टॉप मा , टाइ आदि मा ; गौळुन्द कैमरा
स्त्री

(बार कु दृश्य , बारक द्वार गली मा खुल्दन , एक काउंटर मा शराबौ बोतल धर्यां छन। गिलास आदि छन।   दीवाल पर हीरोइन हीरों की फोटो लगीं छन। )
[ ग्वारो , म्वाट आदिम बारक मालिक ; कमीज - पेंट मा , काँध मा तौलिया , कॉउंटरक पैथर गिलास चमकाणु च , उख एक औरत , जैक  मुख पर दुःख , निराशा की छाया च , छूट गिलास पर शराब पीणि च। पैथर एक साइन बोर्ड मा = व्हिस्की , बियर मिल्द (शराब पीण जोखिमक काम च )
स्त्री -पता च ... , पता च,  सब पता च  ...
बारक  मालिक -हुयूं क्या च वै तैं ?
स्त्री - पुटकौ पीड़ा --- बड़ी द्यावळी स्थिति च।  वु नीलु सि पड़णु च , नीलु
बारक  मालिक -त तीन क्या कार ?
स्त्री -कुछ ना  ...
व गिलास से अधिक मात्रा मा शराब गटकदि )
मि तैं क्या पता क्या करण ? इथगा सरल थुका च ... उनि बि हमम पैसा बि नि छन ... त इन च कि   ... बड़ी शरम आंद।
बारक  मालिक -वै तैं द्वी चमच कॉफी अर मुंगर्युं दारू दूध मा मिलैक दे दे।
स्त्री - ठीक ह्वे जालु ?
बारक  मालिक -हाँ अरे जल्दी फरक पड़ जांद।   ... गर्मी लांद  ... पुटुक साफ़ कर दींद  ... अर कब्ज हो तो साफ़ ! अमृतधारा च अमृतधारा !
स्त्री -द्वी चमच ना ?
बारक  मालिक - हाँ  .... कॉफिक। 
स्त्री -औ !  मि कोशिस करलु।  बिचारु  ... गरीब गुरबाक बच्चा ...
बारक  मालिक -द्वी हाँ !
स्त्री -बिलकुल सही
(गोपु छुटि बोतल भरदु )
ये ब्वे ! ... यु अन्याय च  .... तीन साल पैल हमर सबसे बडु नौन ग्यायि  ... भगवान जाण कख ग्ये धौं....
बारक  मालिक गोपु  -हाँ बिचारु  ....
स्त्री -पोर दुसर नौनु  .... गौळक बिमारी से मोर।   
बारक  मालिक - हाँ . बिचर ....
स्त्री -अब  यु छ्वटु  ....
(वा गिलासुंद बचीं दारू तैं ऊब लगैक पींदी )
हमेशा सदा इनि हूणु रौंद  ... खैर। । हम ऊंक जथगा बि हम से ह्वे सकद  देख भाळ करदां अर ....
बारक  मालिक -देख भाळ इ काफी नी च ...  तुम तैं ऊँ तैं उ दीण चयेंद जांक ऊ तैं आवश्यकता च ।
वीं तैं वीं भरीं बोतल दींद )
अच्छा जब उ ठीक ह्वे जाव तो मि तैं बतै दे  ... अर अफु तैं बीमार  नि कौर  ...
स्त्री -अच्छा  .... कथुग ह्वे ?
बारक  मालिक -चार आना
(हंसुद च )
दवैयुं से कम। हैं ?
स्त्री -हाँ सै ब्वाल   ...
बारक  मालिक -अर स्वाद बि स्वादि ?
स्त्री -बिलकुल   ....
(पैसा पकड़ान्दि )
चार आना।
बारक  मालिक - धन्यवाद !
स्त्री - अच्छा चल्दु छौं।
बारक  मालिक -अपण तब्यतौ ख्याल रख  ....
स्त्री -बिचरु  छ्वटु !
(वा स्त्री जांदी।  बारक मालिक गोपु  गिलास आदि साफ करण लग जांद।  थ्वड़ा डेरमा एक इंटरव्यू लीण वळ आंद )
इंटरव्यू लीण वळ -मिस्टर गोपु प्लीज ?
गोपु (काउंटर छोड़िक आंद, दोस्ताना अंदाज मा ) -मि गोपु छौं  ....
इंटरव्यू लीण वळ -भौत बढ़िया।
गोपु -ब्वालो मे से काम ?
इंटरव्यू लीण वळ (गोपु पर ध्यान दींदु ) -लम्बो ... काळ बाळ   ... पैंतालीस साल उमर , छुट हथ   ... कड़क मुख ... यु सही च।
गोपु -क्या च ?
इंटरव्यू लीण वळ (अपण कैमरा टेबल मा धरद , हैट टँगद ) -पैल एक बियर!
गोपु -हाँ  ... हाँ ... क्वा बियर ?
इंटरव्यू लीण वळ - सबसे अच्छी  बियर
गोपु -हाँ हाँ मैंगी बियर !
(गिलासुंद बियर भरुद )
इंटरव्यू लीण वळ -हूँ ! यी तैं तू अच्छी बियर बुल्दि ?   .... खैर चलल!
अपण बैं बौंळ उठै दे भै !
गोपु -म्यार बैं बौंळ   ... पर  ...
इंटरव्यू लीण वळ - अपण हाथ दिखा।
गोपु (संदेह मा )-आ  । पर
इंटरव्यू लीण वळ (रौब से ) -हां हाँ  ... हथ  ...
गोपु (बौंळ बिटांद ) -टीका लगाण वळ इंस्पेक्टर , हाँ हाँ इंस्पेक्टर।
इंटरव्यू लीण वळ (बौंळ दिखुद ) -हाँ हथ गोड्यूँ छन  ... पता छौ इनि ह्वाल  ... औ द्वी हृदयूँ बीच माँ फूलदान मा फूल   ... बिलकुल सही , सही   ...
(कैमरा खुल्दु , फोटो बान कैमरा तयार करद )
अल राइट   ... रेडी  रेडी ?
गोपु -पर कना क्या छंवां ?
इंटरव्यू लीण वळ -हिल ना  ... हिल ना।
(कैमरा फोकस  मा लांद )
गोपु -औ ...  तो   ...  फोटोग्राफर हैं
इंटरव्यू लीण वळ (पिक्चर लींद ) -भौत सुन्दर  ... अब फरक जा। 
गोपु (आज्ञा पालन ) -हैंक  ?
इंटरव्यू लीण वळ -हाँ हाँ , ... हिल ना  हिल ना
(पिक्चर लींद )
अब हैंक तरफ। 
गोपु (आज्ञा पालन करद )- फिर से ? ...
इंटरव्यू लीण वळ -हाँ हाँ , ... हिल ना  हिल ना
(व हैंक पिक्चर लींद )
अब घूम - पीठ मेरी तरफ   .... ठीक ठीक !  ... पीठ बि मुख हूंद  ....
गोपु -हैं किस्मौ फोटोग्राफर छंवां भै  ?
इंटरव्यू लीण वळ -मुस्कराओ   ...
(हैंक पिक्चर लींदु )
भौत बढ़िया
(कैमरा टेबल मा धरद )
अब नाप  ....
(वु किसौंदन टेप निकाळदु अर गोपुक नाप लीण लग जांद )
एक मीटर  ...   सहतर सेंटीमीटर   ...
(एक नोटबुक मा लिखुद  )
गोपु -हैं अब तुम टेलर  ?
इंटरव्यू लीण वळ -छाती की चौड़ाई   ... नपण पोड़ल  ...
(नपद )
अट्ठासी सेंटीमीटर   ...
(कंधा झटकांद )
अनुपात बरोबर नी च
(अपण नोट बुक मा लिखुद )

गोपु - दर्जी  ह्वालु !  ....
इंटरव्यू लीण वळ (गोपुक हथेली दिखुद ) -खुरपी जन हथेली   ...
(गोपुक गाळ पर हाथ फिरांद )
गाळुं हड्डी महत्वपूर्ण ,  ... विषम ममुखाकृति   ...
(गोपुक चौंठी थपथान्द।  )
हूँ भैर निकळयूँ जबड़ा   .... हाँ पर तगड़ा जबड़ा   ... मि तैं नि छौ पता  ... 
गोपु - हैं क्या अजीब दर्जी च !
इंटरव्यू लीण वळ (अपण टेबल मा वापस आंद ) -अब , बातचीत कौर। 
गोपु (समजणै कोशिस मा )   -हैं   ... क्या ?
इंटरव्यू लीण वळ -बात और क्या ?
गोपु -मि तैं अबि तक पता नी कि तू या तुम कु /को च /छंवां ?
इंटरव्यू लीण वळ -औ ! हाँ ! 'आंदोलन  चीफ इंटरव्यूवर।
गोपु -कु ?
इंटरव्यू लीण वळ -आंदोलन मैगजीनों चीफ इंटरव्यूवर।
गोपु (नासमजी मा ) -औ !
इंटरव्यू लीण वळ (दया दिखांद )-हैं ! त्वे तैं आन्दोलनौ बाराम नि पता ? कन ककुनगस ह्वे।  'आंदोलन ' एक न्यूज पेपर , साहित्यिक पत्र ...  दुन्या भरौ समाचार -सूचना  ... द्वी करोड़  पाठक ... वु न्यूज पेपर जु अपण पाठकुं तैं कार दिलांद , घौर दिलांद ... गवर्मेंट बॉण्ड  दिलांद  ...प्रशिक्षित नौकार्याणि दिलांद ... अब समजी गे कि ना ?
गोपु -औ  ...हाँ ...हाँ ...
इंटरव्यू लीण वळ - मि जल्दी मा छौं ...मीन दस बजि शिक्षा मंत्रिक इंटरव्यू लीण ...अर दुफरा मा बेल्जियमौ राजक इंटरव्यू ...तुम म्यार  सवालुं सही अर सूक्ष्म जबाब द्याओ ...हाँ पर पैल बियर।
गोपु -हाँ  ...हाँ
( इंटरव्यू लीण वळ आपण नोटबुक खुल्दु )
इंटरव्यू लीण वळ- यी समय च ...अब युइ क्षण च ...सत्य कु मनोवैज्ञानिक क्षण ...
(गोपु बियर गिलासुंद डाळदु, इन्टरव्यूवर झटाक से पींदु , गोपू गिलास फिर से भरदु   )
गोपु -मीन सैत च घर इनाम मा जीत।
इंटरव्यू लीण वळ (टेबल तैं दिखुद अर गोपु पर नजर गड़ैक ) -तुम  शराब विक्रेता छंवां ?
गोपु (दुकानक तरफ नजर घुमांद ) -नजर घुमाओ ...इनि लगणु च कि ...
इंटरव्यू लीण वळ -एक घृणित व्यापार ...एक देशविरोधी उद्यम ...हैं नशाखोरी ...व्यभिचार ...शराबखोरी ...अल्कोहॉलिज्म , गर्त की और जांद समाज ...समाप्ति -क्षरण ...सोसालिज्म
(गोपू सोसालिज्म शब्द पर ऐतराज जताँद )
सब बिषैला ... एक दिन तुम सब खतम कर देल्या -नहीं ?
गोपु -क्या बोल रहे हो ?
इंटरव्यू लीण वळ -यु क्वी माने नि रखद ...मि कुछ नि बुलणु छौं ...मि तैं तहकीकात करण मा व्यस्त रौण चयेंद...यु महत्वपूर्ण च कि तू जबाब दे ...
गोपु -मि तैं नि पता क्या बुलण , मि नाखुश नि छौं , मीन कार जीत क्या ?
इंटरव्यू लीण वळ (गंभीरता से )-तो तुम शराब विक्रेता हो ...मंजूर ?
गोपु -बिलकुल...
इंटरव्यू लीण वळ -अर यु बि मंजूर च कि  नाम गोपु ?
गोपु -गोपीचंद ...
इंटरव्यू लीण वळ -देख हाँ यु महत्वपूर्ण च कि तू कै हिसाब से जबाब दींदु ...भौत इ महत्वपूर्ण ...बिलकुल सत्य ...
गोपु (घंघतोळ मा ) -हाँ सही जन की म्यार पिताजी क नाम धरमचन्द। 
इंटरव्यू लीण वळ -भौत अच्छु ...
(विराम )
अर भौत दिनु तक तयार अपण बीबी दगड अच्छा संबंध नि छया तो ?
गोपु -बीबी का साथ ?
इंटरव्यू लीण वळ -हाँ ...हे भगवान...
गोपु (हौर बि घंगतोळ मा ) -यु ...क्या ...मेरो त ब्यौ इ नि ह्वे ...
इंटरव्यू लीण वळ -औ ! ... सही... लिविंग विद कम्पेनियन ... बद से बदतर ...
(वु नोटबुक मा लिखद )
तो ... त्यार  अपण साथिणो दगड़ खराब संबंध चलणा छन... 
गोपु -क्या ?... पता नि तुम क्या बुलणा छंवां ... म्यार साथिणो दगड़ ?
इंटरव्यू लीण वळ -हे भगवान ! ... यदि तू शादी शुदा नि छे अब मि तेरी रखैल  तैं क्या नाम द्यूं अर जैंक दगड त्यार मधुर संबंध नि छन -----खाणौ बणाणो भांड ?
गोपु (हंसदो अर जंगडूं पर ताल ठोकदु ) -म्यार भोजन पकाणो भांड , पतीली या कढ़ै --हाँ यु शब्द बढ़िया शब्द तो छै च ... पर नहीं ... पर मीम ना तो भांड च ... नहीं  ...मेरि क्वी  रखैल बि नी च ...
इंटरव्यू लीण वळ (नकल अर कर्कश ) -तू अणब्यौथा छे ... तेरी रखैल बि नी च ... तो त्यार बिस्तर मा त्यार दगड़ कु रौंद ?
गोपु -मि सच बुलणु छौं ...
इंटरव्यू लीण वळ -सच या च ...
(गोपुक पास जांद )
तू म्यार आंख्युं मा धूळ नि झोकि सकद , दुष्ट ... मि तैं पता च ... मि सत्य जाणदु छौं ... अब तू सच नि झुटलै सकदी ... क्या वा पतिव्रताहीन छे... तेरी घरवळि  ... रखैल ... या कढ़ाई... जु बि ... मि क्या जादा गरम हूणु छौं /
गोपु -भगवानौ खातिर , तेरी समज मा नि औणु ... मि बुलणु छौं कि ...
इंटरव्यू लीण वळ (बिचि मा )-हाँ ... हाँ तू धोखेबाज जीब से बुलणु छे !
गोपु -हे भगवान ... मि बुन्नु छौं  ...
इंटरव्यू लीण वळ -तू क्या समजणु छे कि तू जोक सुणाणु छे ... मि तैं शब्दजाल मा नि फँसै सकिद !... त्यार करतब मीमा नि चल सकदन !
गोपु -पर ... मि ...
इंटरव्यू लीण वळ -तू प्रेस तैं धोखा नि दे सकदि ... मिस्टर गोपू आप धोखा दीणो प्रयत्न नि कारो  ...प्रेस एक शक्तिशाली सेना समान च...
(धमकी दींद )
अर मि प्रेस छौं मिस्टर गोपीचंद ! ... दो करोड़ पाठक ...
गोपु -अच्छा ब्वालो कि क्या करण ?
इंटरव्यू लीण वळ -आज प्रेस माँ अप्रतिम शक्ति च ...महान शिक्षक  ...वैश्विक चेतना  ...प्रेस दोषी ठहरांद  ...न्याय  अर निंदा  ...एक बियर !
गोपु -इ ल्या ...इ ल्या
(बियर दींद )

इंटरव्यू लीण वळ (हथ पर बियर )-मिस्टर गोपु प्रेस ...अकेला खड़ रौंद ...पुलिस , न्यायपालिका ब्ला ब्ला सबसे   ऊपर...
(बियर पींदु )
प्रेस इनाम दींद ...दंड दींद ...क्षमा करद...
(अपण गिलास खाली करद )
प्रेस कीमत का हिसाब से कुछ चुकान्दी या दींदि बि च...प्रेस सब कुछ च ...यि नि भूलि ...
(गोपु गिलास भरद )
गोपु -ह्यां पर  याँक मे से क्या संबंध ?
इंटरव्यू लीण वळ -क्या संबंध ?...हकीकत ...तथ्य असलियत का साथ ...क्या त्यार  'आंदोलन' का साथ विज्ञापन करार बि च ?
गोपु (घंघतोळ मा ) -क्या  ?...
इंटरव्यू लीण वळ -मीन पूछ कि क्या त्यार  'आंदोलन' का साथ विज्ञापन करार बि च ?
गोपु -करार ?...
इंटरव्यू लीण वळ -हाँ ! ...हरेकक छन ...सरकार , प्रशासन , बैंक , व्यापारी , उत्पादनकर्ता ...जज ...डॉक्टर ...रोगी ...सोसाइटी जनानी...पेंटर्स ...कु करार ...पर त्यार नी च ...लज्जा की बात नी च ?...किलै त्यार विज्ञापन करार नी च... त्यौकुण  भौत नुकसानदेय च मिस्टर गोपु ...
गोपु -हाँ पर मीतैं करार की जरूरत किलै च ?
इंटरव्यू लीण वळ - हूँ ! ...चबोड़ ...चखन्यौ ...मसखरी ...जु चा स्यु कौर ...
(इन्टरव्यूवर गोपुक बटणुं से खेल्दु , बियरक शुरुवाती नशा मा )
तीन शराबक बोतलन  अपण बीबीक मुंड किलै फ्वांड़  ?
गोपु (भौंचक्का )-शराबक बोतलन ?
इंटरव्यू लीण वळ -हाँ ...जबाब दे !
गोपु -शराबक बोतल ...यांक मतबल क्या हूंद ?
इंटरव्यू लीण वळ -तो तू स्वीकार नि करण चाँद ...
(विराम )
ओके ...
गोपु -शराबक बोतल...कसम भगवान की ...
इंटरव्यू लीण वळ -चुप ! झूट नि बोल !
(जोर से )
झूट बिलकुल बि ना हाँ ...झूट पाप इ ना अपराध बि च ...अर फिर प्रेस का साथ झूट बिलकुल नि चलद...मि कोशिस करुल कि ...यद्यपि तयार 'आंदोलन' का दगड करार बि नी च ...मि समजणो कोसिस करलु ...दिखला कि ...
(पत्रकार गोपुक कंधा थपथपान्द )
दिखदाँ ...मिस्टर गोपीचंद ...
(धीरे से )
पर ईं निर्दयता कु उद्येस्य का ह्वे सकद ...किलैकि दिखेण मा तो तू सौम्य छे ...एक सही मनुष्य ...बदला की भावना से कर्युं अपराध ?...या अचाणचक गुस्सा क्रोध मा ?...क्वी सुझाव ...रक्तचाप बढ़ण से ?...
(विराम )
हैं ?
(गोपु मना करद , पैथर हटद )
बातचीत जारी रखण ...धीरे धीरे ...
(गोपुक कंधा दबांद )
क्या पगलपन तक की हद वळ प्यार या बैर ?...या शारीरिक शक्ति ?...या केवल भूतकाल कु भूत , पूर्वानुरूप  ? ...
गोपु (आँख भैर आंदन ) -भूत ? पुरवा ?
इंटरव्यू लीण वळ -पूर्वानुरूप!
गोपु -ये मेरि ब्वै !
इंटरव्यू लीण वळ -तेरि समज से भैर च। ...तू अपण कर्मुं का विश्लेषण नि कर सकिद ...
(भौत इ  दया भाव )
तू क्या जाणि विज्ञान माने मनोविज्ञान ...तेरी मनोदशा झौड़ा संगुळो माने कॉकरोच की च ...
(पत्रकार गोपुक कपाळ पर झटका दींद )

गोपु -बकबास ...
(गोपु काउंटरों पैथर जांद अर कांच अर प्लेट आदि टूटणो आवाज आंद )
इंटरव्यू लीण वळ -गोपु ! सचमुच मा तू दयाक पात्र छे ...तेरी समस्या स्वेच्छाचारी से अधिक बौद्धिक शक्तिहीनता च ...
(इंटरव्यूअर तैं पता चलद कि गोपु छुप गए। वु काउंटरक पास जांद अर जोर से बुल्दु। )
अच्छा अब मि दुसर हिसाबन प्रश्न पुछुल...तेरी बौद्धिकताक हिसाबन ... द्वी बियर !
गोपु -हाँ हाँ !
इंटरव्यू लीण वळ -चियर्स ! चियर्स !
गोपु (हँसिक )-अरे वाह  ...
(वु बियर गिलासुंद डाळद।  द्वी पीन्दन    )
इंटरव्यू लीण वळ -तेरो स्वास्थ्य का वास्ता !
गोपु -तयार स्वास्थ्यौ कुण बि !
(अब द्वी सहज छन )
इंटरव्यू लीण वळ -गोपु ! ...मि त्यार दोस्त छौं ...दगड्या जन इ जबाब दे ...
गोपु (हंसद च अर गिलास काउंटर मा धरद )-हाँ हाँ ...किलै ना ...किलै ना ...
इंटरव्यू लीण वळ -क्या त्यार र परिवार मा बिंडी कतल ह्वेन ?... आखिर ...ना त तेरि घरवळि च ना इ रखैल तो ...फिर बि परिवार त होलु ...हैं ?
गोपु(आतुर्दि मा ) -फिर दुबर वै बात शुरू ...
(गोपु काउंटर से टेबलक तरफ  जांद , साफा से टेबल साफ़ करद )
इंटरव्यू लीण वळ (पैथर जांद ) -त जब त्योर जनम ह्वे ह्वाल , असह्य दुःख अर अकेलापन न त्यार कोमल , कमजोर मन तैं ढक दे अर जब खानाबदोशी अर परेशानी कु वातवरण आयि ना कि ...उ अनुभव अग्नै ऐ जांदन ...यही व्याख्या ह्वै सकद ...ह्वे सकद  बहाना हो ...
गोपु (अग्नै -पैथर करणु रौंद )- हा ...हा ...हा ...
इंटरव्यू लीण वळ -तू जबाब नि दीणु छे ...
(विराम )
जबाब नि देक तीन पक्को इरादा कर आल कि ये इंटरव्यू तैं कमजोर करण ?
गोपु -हे भगवान ...तुम क्या बुलवाण चाणा छंवां ?
इंटरव्यू लीण वळ -कुछ बि !पर  सच्चाई...त्वे तैं पता च कि ना कि त्यार अनमनापन अर कुछ बि बताणो व्यवहार पर मीन भौत सहनशीलता दिखाइ ...मीन त्वे तैं विश्वासघाती  बि नि ब्वाल हाँ ...
( गोपुक इना उना फिरण से रुकद )
...इलै शराबक बोतल चलाण मा पूर्वनियोजन आवश्य छौ...
गोपु (काउंटर से भैर आंद ) - व्हिस्की क  बोतल ...क्या मतबल ?
इंटरव्यू लीण वळ (वकील जन ) -व्हिस्कीक  की ही बोतल किलै ? बियर की बोतल किलै ना ?  जिन की बोतल बि त ...?
गोपु -हे भगवान ...हे भगवान !
(काउंटर मा जांद अर घोड़ा सीढ़ी मदद से बोतलूं तैं अळगौक खानौं मा एक का मथि धरद ) 
इंटरव्यू लीण वळ -गोपु सावधान हाँ ! ...यु महत्वपूर्ण च... जज छुटि बात तैं ...बि बड़ी बात , गुस्सा वळ घटना समज सकदन ...
गोपु -जज ... जज किलै ?
इंटरव्यू लीण वळ -शायद महान वैज्ञानिक डाक्टर सौक ...
(ईर्ष्या मा खुश ह्वेक )
डाक्टर सौक त्यार चेकअप से अवश्य पता लगै ल्याल कि ...तीन सुनियोजित ढंग से...या अवचेतन मन से ...या उपचेतन मन से ...व्हिस्की की बोतल किलै प्रयोग ह्वेन ...अर या सामजिक विज्ञान का हिसाब से कथगा गैरजिम्मेदाराना च ...
गोपु -मेरी समज मा बिलकुल बि नी आणु च ...
इंटरव्यू लीण वळ -अच्छा कुछ बि समज मा नि आयि ?...कुछ बि समज मा नि आयि...कि मीन क्या पूछ ...मेरी बात समज ...तेरी  अपराध कथा ...
गोपु (अबि बि बोटलुं ढेर लगाणु च )-अब म्यार अपराध ...
इंटरव्यू लीण वळ -गंभीरता से विश्लेषण , स्थिति की विवेचना ... आम , सामाजिक अर वैवाहिक दृष्टि से आद्योपांत विवेचना से पता लग जांद कि ...मि हत्या का पैथर मनोवैज्ञानिक कारण बथै सकुद ...ओह !
गोपु (उखि च )-म्यार बर्मंड ...हे भगवान !
इंटरव्यू लीण वळ -ये अपराध की  मानसिक रासयनिक विश्लेषण ...हाँ ! ...अब बिलकुल साफ़ च ...समझ गे ना ?
गोपु -औ ...तो तू समजणी छे कि तू सब कुछ जाणदि   ...
इंटरव्यू लीण वळ -अब तू अन्धकार तैं या म्यार सवालों जबाब तैं अपण शाब्दिक अलंकारुं से नि छुपै सकुद ...जबाब दे !
गोपु -मि तैं इख बटें जाण पोड़ल ...
(वु स्टूल की सहायता से भीम उतरदु , भैर भगण  चांद कि इंटरव्यूअर वैक पैंट पकड़ दींद )
इंटरव्यू लीण वळ -दुष्ट मनुष्य !
(अब पैथर से हथन पकड़द )
अब ...त्यार विकल्पुं पर ध्यान दीण पोड़ल ...तू डाक्टर सिजार लम्बोरसो तैं जाणदि छे ?
गोपु -लम्बो ...
इंटरव्यू लीण वळ -...रसो ...हाँ !
गोपु (स्प्रे बोतल से स्प्रे करिक  टेबल साफ़ करण लगद )-हूँ ...मि जाणदु ...ना भै...असलियत मा ना ...
इंटरव्यू लीण वळ -एक दिमागदार,  ज्ञानी मनुष्य ...
गोपु -हाँ ...अच्छा ...अच्छा ...
इंटरव्यू लीण वळ -महान वैज्ञानिक ...प्रतिभाशाली जैक प्रतिभा तैं सब प्रशसा करदन ...वैन ख्वाज कि प्रतिभाशाली क्रूर अर हत्यारा हूंदन ...
गोपु -अच्छा ...अच्छा ...
इंटरव्यू लीण वळ -पतित ...हत्यारे ...हरेक का पास दृढ मानसिक ताकत ...वौद्धिक शक्ति बढ़ै दींदन !
गोपु -ठीकि ह्वाल जब तुम बोलणा  ...
इंटरव्यू लीण वळ (क्रोधित उत्तेजना )-तो जन्मजात अपराधवृति संबंधित डाक्टर सिजार लम्बोरसो की खोज का बारा मा क्या राय च ?
गोपु -कुछ ना।
(गोपु समज मा नि आंद त वु पाइप सुलगैक पीण लग जांद )
इंटरव्यू लीण वळ -डा डाक्टर सिजार लम्बोरसो कु मनण च बल गरीबी एक सामाजिक बिमारी नी च ...ना ही आर्थिक कमजोरी ...अपितु एक मनोविक्षिप्त रोग च...तेरी यीं क्रांतिकारी खोज का बारा मा क्या राय च ?
गोपु (समझ से भैर ) -मि चांदु ...
इंटरव्यू लीण वळ -गोपू ! एक मनोविक्षिप्त रोग...
गोपु -संभव च  ... संभव च ...
इंटरव्यू लीण वळ -पता च वैन समस्या निदान का वास्ता बि नियम बणै ...सुणणु छे ?
गोपु -सुण ...हाँ हाँ !
इंटरव्यू लीण वळ -प्रसिद्ध डॉक्टरन  अधिक  से जांच कार अर वूं वन की जांच कर जौंमा गरीबी का चिन्ह छया ...
गोपु -हूँ कुछ कठिन नि छौ ?
इंटरव्यू लीण वळ -चुप ...डाक्टरन एक्स रे से जांच कार।
गोपु -सुणणु छौं ...हाँ ...
इंटरव्यू लीण वळ -बिचारा दस गरीबुं का आंत , किडनी  , लिवर , सबजाँचे गे ...पर क्वी विशेष निर्णायक फल नि मील ...समजणी छे ना ?
गोपु -हाँ ...हाँ
इंटरव्यू लीण वळ -पर निर्णायक फल आई।  पता च क्या ? ...हरेकक मगज मा एक काळो धब्बा मील अर सैरिब्रो स्पाइनल फ्लूड मा।
गोपु -हूँ ? ...क्या ?
इंटरव्यू लीण वळ -सैरिब्रो स्पाइनल ...
गोपु -वो बढ़िया ...
इंटरव्यू लीण वळ -प्रसिद्ध वैज्ञानिक न यु काळु धब्बा धनी अर मध्यवर्गीय मनुष्यों मा नि पाइ ...सुणणु छे ?
गोपु -हाँ -हाँ ...
इंटरव्यू लीण वळ -तो वैज्ञानिक खोज से पता चौल कि गरीबी दिमाग की एक बिमारी से आदि
गोपु -सही सही ...बिलकुल
इंटरव्यू लीण वळ -यूँ काळु धब्बों की क्या प्रकृति च।  या बात तू पुछि  सकिद छे।
(बात करद करद , वु काउंटर का पास जांद , बोतलुं तैं चेक करद अर कुछ गिलास मा मिलांद , इना गोपु बि वै तैं दिखणो बान जांद )
इनि सूर्य का चारों पैथर खोज ह्वे ...फिर एक खोज से दुसर खोज से जोड़े जांद  ...
(वु मिश्रण तैं  हिलांद , पींद  )
एक खोज दुसर से जुड़े जांद , सौरमंडल अर दिमाग ...देख ?
(गोपु पत्रकारक हथन गिलास लींद अर वै तैं धीरे धीरे पैथर धकेल्दु )
लम्बोरसो   का पास वैज्ञानिक खोज , सामजिक खोज आर सौरमंडलक खोज छे अर वूंन न सबी खोजूं तैं मिलै।
गोपु -कुकरो लौड़ !
इंटरव्यू लीण वळ ( काउंटर से झुकिक )-मीम यूं काळ धब्बों  पूरो फीजियोलॉजिकल विवरण दीणो समय नी च ...तेरि समज मा नि आण...भौत कठिन च ...
(गोपुवै तैं काउंटर से दूर रौणे हाथ हिलांद )
संक्षेप मा या च कि लोम्ब्रोसोन वुं धब्बों की प्रकृति पछ्याण ...बकै काम तो फिर लोम्ब्रोसो सरेखा वैज्ञानिक कुण सरल छौ ...
गोपु -हाँ पर मि तैं क्या ?...भाड़ मा जा ऊ ...
इंटरव्यू लीण वळ -फिर लोम्ब्रोसोन ऊँ दस लोगुं तैं अपण निगरानी मा एक जेल नुमा मकान मा रखिक वूंक चिकत्सा कार ...बिलकुल समयवद्ध अर विटामिन आदि का हिसाब से भोजन अर भोजन मा आयोडीन , ...नयाण मा दवै अर तब तक वूं तैं कमरों मा रख जब तक वो परिपूर्ण ढंग से नरोगी नि ह्वे गेन ...मतलब गरीब से धनी नि ह्वे गेन ...समझे ?
गोपु (आतुर्दि मा ) -म्यार दिमाग ...म्यार दिमाग ...  भगवान !
इंटरव्यू लीण वळ -अपण दिमाग की चिंता नि कौर डाक्टर शौक , डिबलर अर मि तयार बर्मंड ठीक करला !
गोपु -डिबलर ?
इंटरव्यू लीण वळ -सात हफ्तों खोज से पता चौल कि यूँ मादे एक तैं अचानक  पारिवारिक उत्तराधिकार का बीस  लाख मिलेन रुपया
गोपु -वाह
इंटरव्यू लीण वळ -हैंकन पनामा जैकपॉट जीत
गोपु -बढ़िय --- भगवान ओह
इंटरव्यू लीण वळ -तिसर  तैं आंदोलन न्यूजपेपर की कालिस लाख की लाटरी लग गे ...
गोपु -भाग्यशाली ...
इंटरव्यू लीण वळ -चौथू खुसनुमा आदिम जेलनुमा मकान से बाज अर कार तौळ ऐ गे अर वैक खुटूँक  कार तौळ बुगचा बण गे ...अर तब कार इन्सुरेंस से एक लाख सालान कु पेंसन मिलण लग गे
गोपु -अविश्सनीय !
इंटरव्यू लीण वळ -बकै मर गेन
गोपु -सच्ची कथा च ?
इंटरव्यू लीण वळ -अरे सच्ची ! वैज्ञानिक  कथा !
गोपु -गजब !
इंटरव्यू लीण वळ -सच्ची वैज्ञानिक अन्वेषणीय कथा ...बियर ...
गोपु -हाँ ...हाँ ...
(बियर भरद )
इंटरव्यू लीण वळ (गिलास खाली करणो बाद)-गोपीचंद महाराज ! अब मी आखरी मुद्दा पर आंदु
गोपु -अबि बाकि च ?
इंटरव्यू लीण वळ -तू अफु तैं न्यूरोथिरैपी की कैं कैटेगरी मा धरण चांदी मतलब कु वर्ग ?
(विराम )
मतलब त्वे पर क्वा दिमागी बीमारी च ?
(विराम , गोपु तरफ बढ़िक )
क्या दिमागी असंतुलन च ...या
गोपु -अरे ...पर मि ...तो ...
इंटरव्यू लीण वळ (धमकाणै भौण ) - रहस्यात्मक ?...संक्रमित रोग ? ...अल्कोहॉलिज्म ?...पूर्वजन्यारूप ? ...स्रियल किलर ? ...या
गोपु -सूण जा अब ...मि दारु बिक्रेता छौं ...बार टेंडर छौं ...
इंटरव्यू लीण वळ (धमकी ) -गोपु ?
गोपु -अरे जा ...
इंटरव्यू लीण वळ -तो तू अपण अपराध तैं अस्वीकार करदि ?
गोपु -भाड़ मा जा ...
इंटरव्यू लीण वळ -प्रेस से बदसलूकी ?...हैं ?
गोपु -कु डरद प्रेस से
इंटरव्यू लीण वळ (किसौंदन एक न्यूजपेपर निकाळदो )  -अच्छा ! तो तू डेली सिटी न्यूज पढ़दी छे ?
गोपु -हाँ ? म्यार इख रोज आंद
इंटरव्यू लीण वळ -पेपर कु सम्मान च , सच्चाई का मामला मा ?
गोपु -हाँ
इंटरव्यू लीण वळ -आज पौढ़ च ?
गोपु -हाँ
इंटरव्यू लीण वळ -एक देख इख  मा लिख्युं च कि गोपु अबि बि रहस्य बण्यु च ...
गोपु -कथगा इ गोपु छन शहर मा
इंटरव्यू लीण वळ -हाँ शराब विक्रेता गोपु ...
गोपु -भौत होला
इंटरव्यू लीण वळ (पेपर पढ़द ) -नै तू ही शराब विक्रेता गोपु ...बातूनी पर अब गूंगा , ...शेखीबाज गोपु...ग्राम मिजाजी ...
गोपु -नै नै ...सब गलत च ...
इंटरव्यू लीण वळ -मि तैं पूर करण दे ...
गोपू शराब  विक्रेता ...मुज्जफरपुर  मां रौंद
गोपु (सही करदो )-मुज्जफरनगर
इंटरव्यू लीण वळ -मुज्जफरपुर
गोपु -मुज्जफरनगर
इंटरव्यू लीण वळ (पेपर दिखांद ) -इक मा लिख्युं च शराब विक्रेता मुज्जफरपुर मा  रौंद
गोपु -पर मि मुज्जफरनगर कु छौं
इंटरव्यू लीण वळ -तो ...क्या ह्वे गे ?
गोपु -अरे क्या ह्वे गेक क्या मतबल ? ...हम कखम छंवां मुज्जफरनगर या मुज्जफरपुर मा ?
इंटरव्यू लीण वळ -चुप रौ ...यांसे क्वी फरक नि पड़द ...
(पेपर पढ़द )...
गोपु शराब विक्रेता ...मुज्जफरपुर मा रौंद ...
गोपु -...नगर
इंटरव्यू लीण वळ -पुर
गोपु -नगर
इंटरव्यू लीण वळ -(पढ़द )...गोपुन व्हिस्की की बोतल उठाइ अर अपण बीबीक मुंड पर फ्वाड़...खूनक तालाब ...स्त्री की हालात नाजुक व अति गंभीर च 
गोपु -पर मि बुलणु छौं कि ...मि मुज्जफरपुर कु नि छौं ...मुज्जफरनगर कु छौं
इंटरव्यू लीण वळ -पुर ...
गोपु -नगर ...
इंटरव्यू लीण वळ -मि त्यार खेल से थकि ग्यों ...त्यार नाम गोपु ?च
गोपु -हाँ
इंटरव्यू लीण वळ -तू  विक्रेता छे
गोपु -हाँ ...
इंटरव्यू लीण वळ -यु सब पेपर मा लिख्युं च ?
गोपु -हाँ ...
इंटरव्यू लीण वळ -त तू मुज्जफरपुर रौंद  मुज्जफरनगर मा रौंद यासे क्या फरक  पड़द ...
गोपु -पर वु मि नि छौं ...यि नि ह्वे सकद ...मीन ब्वाल च कि ना ...
इंटरव्यू लीण वळ -तीन म्यार सवालुं जबाब नि दे ...तीन म्यार समय बरबाद कार ...जोकर जन ...
गोपु -क्वी मूरख बि समज सकद ...किलैकि मि मुज्जफरनगर रौंद ...
इंटरव्यू लीण वळ -पुर ...
गोपु -नगर ...
इंटरव्यू लीण वळ -पुर ...
गोपु -नगर ...नगर ...नगर ...मुज्जफरनगर !
इंटरव्यू लीण वळ (वैक गुस्सा बढ़द, बियर का बि असर ) -हाँ हाँ बोल ...
(वु  जोर की थाप मरद )
मि अपण लाखों पाठ्कुं ' आंदोलन ' मा लिखुल ...कि तीन सच्च तैं पतेड़ ... मि लिखुल कि तेरी बेटी से एक बच्चा छौ अर तीन वै बच्चा की बि हत्या कार ... जब तेरी घरवळि नी च ...रखैल नी च ...नौकरानी नी च त बेटी त अवश्य होली ...
(गोपु तैं खांसी आदि अर वु पत्रकार तैं रुकणो कोसिस करद पर पत्रकार )
मी लिखुल कि त्यार शराबखाना मा हत्यारों तैं जगा मील्दी , आतंकवाद्यूं तैं जगा मिल्दी , अराजक अर देशद्रोहियों तैं छुपणै जग मिल्दि ...तेरी घरवळि पड़ोस्यूँ से गलत संबंध छन ...लिखुल कि तेरी फूफू बि बदचलन...तब दिखुल कि प्रेस से कन व्यवहार करण चयेंद ...प्रेस की महान आवाज बंद नि ह्वे सकदी ...
गोपु -मी भगवान की कसम खांदु कि जु पेपर मा लिख्युं च वु मि नि छौं ...किलैकि मि मुज्जफरनगर म रौंदु मुज्जफरनगर
इंटरव्यू लीण वळ -पुर ...
गोपु -नगर ...नगर ...नगर...
इंटरव्यू लीण वळ -मि तेरी जिंदगी बर्बाद कर द्योलु ...बदनाम ह्वे जैलि ... प्रेस का साथ दुर्व्यवहार नि करण हाँ ...प्रेस माने वैश्विक चेतना ...तेरि घरवळि कख च ?
गोपु -फिर से मेरि घरवळि ?
(भीख जन वर्ताव )
मेरि घरवळि नी च।
इंटरव्यू लीण वळ -यदि तेरि घरवळि नी च त तू व्हिस्कीक बोतल वींक मुंड मा कनकै फोड़ि सकिद ?
गोपु (अपण तौलिया फिंकद ) - भगवान का वास्ता
इंटरव्यू लीण वळ -कुतर्क से अपण बात नि छुपा ...
गोपु -पर ...
इंटरव्यू लीण वळ -अब ...अपण घरवळि तैं बुला ...वैइ सही बात बथै सकदी।
गोपु -नि लै सकुद ...किलैकि ...
इंटरव्यू लीण वळ -वीं से म्यार मिलण जरूरी च ...वींसे सवाल पुछण जरूरी च ...
गोपु -औ औ
इंटरव्यू लीण वळ -मि वींक मनोविज्ञान समजण चांदु ...
गोपु -सुंगर !
इंटरव्यू लीण वळ -मि वींसे पूर्वनियोजित कार्य का बारा मा सवाल करण चांदु ...
गोपु -हरामी
इंटरव्यू लीण वळ -तेरि घरवळि कै किस्मै जनानी च ?
गोपु -अरे ह्वा तब ना ...
इंटरव्यू लीण वळ -क्या वा सुंदर च ?
(गोपुक आवाज संट बंद )
क्या वा लम्बी च ?
(चुप्पी )
क्या वा भुरिण च ?
(विराम )
गंदी गंदी गाळी दींदी ?
( चुप्पी )
क्या तू वीं तैं तंग करदि कि वा तंग करदी ?
(चुप्पी )
अब तक कथगा अबोर्सन करै ऐन ?
(चुप्पी )
एक या द्वी या ...यूँ सवालुं जबाब जरूरी च ...मेरी खोज का वास्ता यु जणन भौत आवश्यक च कि...पर तैसे क्या आस करण ? ...पर फिर बि क्वी बात नी च ...
(वु हाथ मल्दो मल्दो चलणु रौंद )
कुछ बात और...
( अग्नै बढ़द त गोपु पैथर पैथर सरकद )
टेलीपैथी का बारा मा क्या विचार छन ?
(चुप्पी )
हिप्नोटिज्म ?
((पत्रकार का कारण गोपू पैथर पैथर हूंद )
कखि जनसंख्या  दिनोदिन कम हूणों बारा मा क्या विचार च ?
(विराम )
साहित्य तैं आशावादी हूण चयेंद कि निराशवादी , सकारात्मक कि नकारात्मक या प्रतीकवादी या प्रकृतिवादी ?
(चुप्पी )
तेरी चुप्पी गवाह  च कि तू प्रेस की तौहीन करणु छे। यूँ सवालुं जबाब से तेरी मानसिकता पता चलदी तो ...
(चुप्पी )
मीन तू नि छुड़नी  ...प्रेस मा इन लिखुल कि ...
(विराम )
चटका लग जाल त्वे पर ...एक बियर
गोपु -हाँ ...हाँ
(बियर गिलासुंद डाळदु )
इंटरव्यू लीण वळ -अब मि जाणु छौं
(वु गिलास खाली करदु )
मि अब त्यार पड़ोसियुं इंटरव्यू लीणो जाणु छौं अर पड़ोस्यूँ का पड़ोस्यूँ का इंटरव्यू ...
(वु गिलास पकड़िक दरवाजा क तरफ जांद )
गोपु -(खाली गिलास गणद )
-रुको ...
इंटरव्यू लीण वळ -नही ...नै नै ...
गोपु -हाँ पर ...
इंटरव्यू लीण वळ -अब भौत देर कर दे तीन ...अब मि क्वी सफाइ नि सुणण वाळ ...
गोपु -हाँ पर साब तुमन म्यार बारा बियर ग्लासक पैसा दीणन
इंटरव्यू लीण वळ -हाँ पर कबि प्रेस या पत्रकार पैसा दीन्दी क्या ? क्या भोजन क्या दारु ?
(वु खाली गिलास लेक वापस आंद , जोर से गिलास मेज मा धरद , आदि मेज से गिर जांदन अर गोपु सामन उठाण लग जांद अर पत्रकार भैर चल जांद )

गोपु (चकनाचूर सामन पर नजर अर परेशान ) - हे भगवान आज कैक दगड़ मुखाभेंट ह्वे ? हे भगवान कैक दगड मुखाभेंट ...
             (परदा )
(केवल नाट्य प्रशिक्षण का वास्ता )







































Bhishma Kukreti

Best  Harmless Garhwali Humor -A Comedy Drama for Children , Garhwali Comedy Skits-A Comedy Drama for Children , Satire, Wit, Sarcasm , Garhwali Skits , Garhwali Vyangya , Garhwali Hasya - -A Comedy Children Drama

                                                   सूरजमुखी कु फूल (बाल नाटिका )


                                   बाल  प्रहसन नाटिका संकलन ::: भीष्म कुकरेती


चरित्र -

-सूरजमुखी

-सूरज

सूत्रधार -जब पृथ्वी मा पेड़ -पौधा उगण शुरू ह्वेन तो भौत सा फूल बि उगि गेन। बुरांस , गुलाब , संतराज , मर्च्या, बुगुल आदि अर दगड़म एक छवटु पीलु फूल । एक दिन फूलुं चौपाल बैठ अर निर्णय ह्वे बल लाल गुलाब तै फूलुं राजा बणै द्यावो अर फिर राजा सब्युंक इच्छा पूर्ति वरदान बि द्याल।  त वैदिन गुलाबक ताजपोशी ह्वे अर हरेक फूलन गुलाब से वरदान मांग।  कैन सुंदरता मांग , कैन अाकर्षण मांग , कैन सुगंध मांग , कैन रातम फुलणो वरदान मांग।  पीलु फूलन वरदान मांग कि वु बड़ो फूल बण जावो।  गुलाबन वरदान दे अर पीलु फूल लम्बू हूंद गे , लंबु से लंबू ! पीलु फूल लम्बू हूंद गे अर लतामय ह्वे गे।  पीलु फूल हमेशा दुखी रौंद छौ कि वु हमेशा पड़्यूं रौण , अर दूसरों सारू /सहारा पर इ रौण पोड़ल।  वु  दुखी छौ  , वैन सूरज से मौ मदद लीणो स्वाच।

एक दिन सूरज उगणु इ छौ कि पीलु फूलन सूरज तैं आवाज दे।  सूरजन आवाज सूण।

सूरज -क्वा च ?

पीलु फूल -सूरज जी ! क्या तुम मी तैं सीधो खड़ रौणो सहायता कर सकदां क्या ?

सूरज - अरे तू अफिक सीधो खड़ो नि रै सकुद ?

पीलु फूल -एक दैं मीन फूलुँ राजा से वरदान मांग कि मि तैं बड़ो फूल बणा तो तब से मि बढ़णु त छौं पर मि हौर फूलुं तरां सीधो खड़ु नि रै सकदु।

सूरज -चलो तीन एक पाठ त सीख कि बगैर सुच्यां -समज्यां वरदान नि मंगण चयेंद।  चल मि तेरी एक सहायता कर सकुद कि जब मि अकास मा चमकणु रौल त तू सीधु खड़ रै सकदी।

पीलु फूल -धन्यवाद सूरज दिवता ! अब से जख बि तू जैलि मि अपर मुख त्यार जीना कर द्योलु।

सूत्रधार -अर तब बटें पीलु फूल जना  बि सूरज जांद तना इ पीलु फूल अपण मुख कर दींदु अर सूरज की कृपा से डमडमु रौंद।  अर तब सब फूलुंन वैक नाम सूरजमुखी धौर दे।

   

** एक प्रसिद्ध लोककथा  पर आधारित
10 /3 /15 ,Copyright@ Bhishma Kukreti , Mumbai India
*लेख की   घटनाएँ ,  स्थान व नाम काल्पनिक हैं । लेख में  कथाएँ , चरित्र , स्थान केवल व्यंग्य रचने  हेतु उपयोग किये गए हैं।
Best of Garhwali Humor in Garhwali Language -A Comedy Drama for Children ; Best of Himalayan Satire in Garhwali Language -A Comedy Drama for Children ;  Best of  Uttarakhandi Wit in Garhwali Language ; Best of  North Indian Spoof in Garhwali Language -A Comedy Drama for Children ; Best of  Regional Language Lampoon in Garhwali Language -A Comedy Drama for Children ; Best of  Ridicule in Garhwali Language -A Comedy Children Drama  ; Best of  Mockery in Garhwali Language  -A Comedy Children Drama  ; Best of  Send-up in Garhwali Language  -A Comedy Children Drama ; Best of  Disdain in Garhwali Language- a Comedy Kid Stage Play  ; Best of  Hilarity in Garhwali Language a Comedy Kid Stage Play   ; Best of  Cheerfulness in Garhwali Language  ;  Best of Garhwali Humor in Garhwali Language from Pauri Garhwal  ; Best of Himalayan Satire in Garhwali Language from Rudraprayag Garhwal  ; Best of Uttarakhandi Wit in Garhwali Language from Chamoli Garhwal  ; Best of North Indian Spoof in Garhwali Language from Tehri Garhwal a Comedy Kid Stage Play  ; Best of Regional Language Lampoon in Garhwali Language from Uttarkashi Garhwal  a Comedy Kid Stage Play  ; Best of Ridicule in Garhwali Language from Bhabhar Garhwal a Comedy Kid Stage Play  ; Best of Mockery  in Garhwali Language from Lansdowne Garhwal a Comedy Kid Stage Play  ; Best of Hilarity in Garhwali Language from Kotdwara Garhwal  a Comedy Kid Stage Play  ; Best of Cheerfulness in Garhwali Language from Haridwar a Comedy Kid Stage Play  ;
Garhwali Vyangya a Comedy Kid Stage Play  , Garhwali Hasya a Comedy Kid Stage Play a Comedy Kid Stage Play  ,  Garhwali skits a Comedy Kid Stage Play  ; Garhwali short skits a Comedy Kid Stage Play  a Comedy Kid Stage Play  , Garhwali Comedy Skits a Comedy Kid Stage Play  , Humorous Skits in Garhwali, Wit Garhwali Skits a Comedy Kid Stage Play   
                    स्वच्छ भारत  , स्वच्छ भारत , बुद्धिमान भारत!


Bhishma Kukreti

History: Gurkha/Gorkha Morni and Fourth Attack on Kangra Fort

History of Gorkha /Nepal Rule over Kumaun, Garhwal and Himachal (1790-1815) -58
   
   History of Uttarakhand (Garhwal, Kumaon and Haridwar) -577
 
                        By: Bhishma Kukreti (A History Research Student)

               Gurkha/Gorkha Capturing Morni
        The Gurkha/Gorkha army led by Amar Singh and other commanders could not capture Kangra for three years. Now, Gurkha/Gorkha Army reputation was being challenged. The smaller Kings were not caring for Amar Singh.
Sirmaur King started challenging Gurkha/Gorkha regime. Handur King used be ready for attacking Gurkha. The Kingdoms of twelve territory  started uniting to attack on Gurkha/Gorkha army.
Kunwar Veerbhadra was son of Amar Singh daughter and was deputed by Nepal Court in Kangra. Amar Singh sent army led by Ranjor Thapa and Veerbhadra for capturing Morani Fort of Sirmaur Kingdom.
The gurkha/Gorkha army leaders as Veerbhadra Thapa, Ramsundar Thapa, Ranjor Thapa, Balisingh Adhikari, Daljit, Ripudaman Thapa, Arimardan Thapa, Chandra Vir Thapa,Umrao , bhinraj Thapa were winners in Morni Battle between Gurkha/Gorkha army and Sirmaur Army. Ratnaprakash fled without his family members from Morni Fort and his wives had to follow him without any protection. Gurkha/Gorkha treated enemies with all the cruel methods. Gurkha/Gorkha cut noses, ears, hands etc to territories the subjects of Sirmaur.
  Ranjor Thapa took the administration of Sirmaur and started ruling Sirmaur as King. He used to offer donation and used award poets too. Maularam also reached to Sirmaur and told a poem in appreciation of Ranjor Thapa. Ranjor Thapa donated huge money to Maularam and Jagir of Panvata Gaon.

                    Gorkha /Gurkha Fourth Attack on Kangra Fort
       After capturing Morni Fort of Siramur Kingdom, Gurkha/Gorkha army got enthusiasm and new life too. Amar Singh Thapa called Veerbhadra from Sirmaur and attacked on Kangra Fort. Sansar Chand wrote letter to Sikh King Ranjit Singh for help. Sansar Chand cautioned Sikh King Ranjit Singh that after win over on Kangra Fort, Gurkha/Gorkha would win Kashmir, Punjab and Lahaur, Peshwar.
Ranjit Singh with his army reached to Kangra in August 1809. Amar Singh offered money to Ranjit Singh. Ranjit Singh denied the offer and cancelled the conference between him and Gurkha/Gorkha. Sikh King Ranjit Singh wanted to dispatch Gurkha/Gorkha from Kangra.  Other Kings also welcomed Sikh King Ranjit Singh. There was a meeting between Sansarchand and Sikh King Ranjit Singh at Jwalamukhi temple in August 1809. Ranjit Singh took vow not to deceive Sansar Chand by the idol of Jwalamukhi Goddess.  Sansarchand handed over Fort to Sikh King Ranjit Singh.
       At that point Gurkha/Gorkha army was having scarcity of Guns and Gun powders.  Sikh Army came to near Kangra Fort and started gunning on Gurkha/Gorkha army. Initially Sikh army got setback but later on Sikh Army defeated Gurkha/Gorkha army Amar Singh put treaty proposal. Ranjit Singh asked him to take Gurkha/Gorkha army by crossing Sutlej and be in east of Sutlej. Gurkha/Gorkha army was forced to take army out of Kangra Fort region.
Ranjit Singhand Sansarchand went to Fort door on the same elephant.   On 24th August 1809, Ranjit Singh took the right on Kangra Fort.
Defeated Amar Singh Thapa surrounded Malakada Fort but Sikh Army followed and dispatched them east of Sutlej East.
Amar Singh Thapa wrote letter to Nepal Court that Ranjit Singh had captured Kangra Fort and  Gurkha/Gorkha was in east of Sutlej River. Amar Singh asked further course of Action for Nepal Court.
  Nepal Prime Minister Bhim Sen Thapa and King Geevarnyudhvikram were furious and they dispatched Kaji Bakhtawar Basnyat to campaign for West of Sutlej River.
   Ranjit Singh took gifts from Sansar Chand and went to Lahaur. He deputed Sardar Fateh Singh to lead there and keeps eyes on Amar Singh Thapa activities. Ranjit Singh also kep one thousand soldiers in Kangra Fort.

*** History of Gorkha /Nepal Rule over Kumaun, Garhwal and Himachal (1790-1815) to be continued .... 59
   
Copyright@ Bhishma Kukreti Mumbai, India, bckukreti@gmail.com 10/3//2015
History of Garhwal – Kumaon-Haridwar (Uttarakhand, India) to be continued... Part -578
(The History of Garhwal, Kumaon, Haridwar write up is aimed for general readers)
XX

                    Reference

Atkinson E.T., 1884, 1886 , Gazetteer of  Himalayan Districts ...
Hamilton F.B. 1819, An Account of Kingdom of Nepal and the territories
Colnol Kirkpatrik 1811, An Account of Kingdom of Nepal
Dr S.P Dabral, Uttarakhand ka Itihas part 5, Veer Gatha Press, Dogadda
Bandana Rai, 2009 Gorkhas,: The Warrior Race
Krishna Rai Aryal, 1975, Monarchy in Making Nepal, Shanti Sadan, Giridhara, Nepal
I.R.Aryan and T.P. Dhungyal, 1975, A New History of Nepal , Voice of Nepal
L.K Pradhan, Thapa Politics:
Gorkhavansavali, Kashi, Bikram Samvat 2021 
Derek J. Waller, The Pundits: British Exploration of Tibet and Central Asia page 172-173
B D pande, Kumaon ka Itihas
Sharma , Nepal kin Aitihasik Rup Rekha
Chaudhari , Anglo  –Nepalese Relations
Pande, Vasudha , Compares Histriographical Traditions of Gorkha Rule in Nepal and Kumaon
Pradhan , Kumar, 1991, The Gorkha Conquests , Oxford University  Press
Minyan Govrdhan Singh , History of Himachal Pradesh
A.P Coleman, 1999, A Special Corps
Captain Thomas Smith, 1852,Narrative of aFive Years Residence at Nepaul Vol.1
Maularm , Ranbahadurchandrika and Garhrajvanshkavya

XXX
History Gorkha/Gurkha capturing Kangra, Himachal; History Gorkha/Gurkha capturing Kangra, Himachal by crossing Sutlej; History Gorkha/Gurkha capturing Mahalmoriya Kangra, Himachal; History Gorkha/Gurkha capturing Teeera Sujanpur Kangra, Himachal; History Gorkha/Gurkha capturing Nadaun, Kangra, Himachal; History Gorkha/Gurkha capturing Nadaun Fort Kangra, Himachal; History Gorkha/Gurkha Freeing Kutalid Kingdom from Sansar Chand, Himachal; History part of Jwalamukhi, History of Looting in Kangra Villages by Gorkha, Oppression by Gorkha army in Kangra Kingdom, History Second attempt Gorkha/Gurkha attack on Kangra Fort, Ranjit Singh and Kangra Kingdom, Capturing Morni; Gurkha/Gorkha's fourth Attack on kangra Fort *** History of Gorkha /Nepal Rule over Kumaun, Garhwal and Himachal (1790-1815) to be continued .... 58
   
Copyright@ Bhishma Kukreti Mumbai, India, bckukreti@gmail.com 9/3//2015
History of Garhwal – Kumaon-Haridwar (Uttarakhand, India) to be continued... Part -577
(The History of Garhwal, Kumaon, Haridwar write up is aimed for general readers)
XX

                    Reference

Atkinson E.T., 1884, 1886 , Gazetteer of  Himalayan Districts ...
Hamilton F.B. 1819, An Account of Kingdom of Nepal and the territories
Colnol Kirkpatrik 1811, An Account of Kingdom of Nepal
Dr S.P Dabral, Uttarakhand ka Itihas part 5, Veer Gatha Press, Dogadda
Bandana Rai, 2009 Gorkhas,: The Warrior Race
Krishna Rai Aryal, 1975, Monarchy in Making Nepal, Shanti Sadan, Giridhara, Nepal
I.R.Aryan and T.P. Dhungyal, 1975, A New History of Nepal , Voice of Nepal
L.K Pradhan, Thapa Politics:
Gorkhavansavali, Kashi, Bikram Samvat 2021 
Derek J. Waller, The Pundits: British Exploration of Tibet and Central Asia page 172-173
B D pande, Kumaon ka Itihas
Sharma , Nepal kin Aitihasik Rup Rekha
Chaudhari , Anglo  –Nepalese Relations
Pande, Vasudha , Compares Histriographical Traditions of Gorkha Rule in Nepal and Kumaon
Pradhan , Kumar, 1991, The Gorkha Conquests , Oxford University  Press
Minyan Govrdhan Singh , History of Himachal Pradesh
A.P Coleman, 1999, A Special Corps
Captain Thomas Smith, 1852,Narrative of aFive Years Residence at Nepaul Vol.1
Maularm , Ranbahadurchandrika and Garhrajvanshkavya

XXX
History Gorkha/Gurkha capturing Kangra, Himachal; History Gorkha/Gurkha capturing Kangra, Himachal by crossing Sutlej; History Gorkha/Gurkha capturing Mahalmoriya Kangra, Himachal; History Gorkha/Gurkha capturing Teeera Sujanpur Kangra, Himachal; History Gorkha/Gurkha capturing Nadaun, Kangra, Himachal; History Gorkha/Gurkha capturing Nadaun Fort Kangra, Himachal; History Gorkha/Gurkha Freeing Kutalid Kingdom from Sansar Chand, Himachal; History part of Jwalamukhi, History of Looting in Kangra Villages by Gorkha, Oppression by Gorkha army in Kangra Kingdom, History Second attempt Gorkha/Gurkha attack on Kangra Fort, Ranjit Singh and Kangra Kingdom

स्वच्छ भारत !  स्वच्छ भारत ! बुद्धिमान भारत


Bhishma Kukreti

                  History: Arjun Marrying Girl from Gangadwar (Haridwar )

                            हरिद्वार की नागपुत्री उलूपी से पाण्डुपुत्र अर्जुन विवाह

                                       History of Haridwar, Bijnor, Saharanpur  Part  --75


                                      हरिद्वार,  बिजनौर , सहारनपुर   इतिहास  -आदिकाल से सन 1947 तक-भाग -75

                                                                   इतिहास विद्यार्थी ::: भीष्म कुकरेती
  द्रौपदी पांच पांडवों की पत्नी थी अतः यदि एक पांडव द्रौपदी के साथ हो तो दूसरे पांडव को वहां जाना वर्जित था और नियम तोड़ने पर बारह वर्ष का वनवास भोगना पड़ता था।  अर्जुन से नियम टुटा और उसे 12 वर्ष तक वनवास भोगना पड़ा।  इस दौरान अर्जुन समस्त भारत में घुमा।
   इस अवधि में अर्जुन गंगाद्वार पंहुचा और गंगास्नान के दौरान नागराज पुत्री उलूपी ने उसे खींचा और अर्जुन को अपने पिता के महल में ले गयी जहां अर्जुन ने उलूपी से गन्धर्व विवाह किया।  उलूपी से अर्जुन का पुत्र इरवान हुआ।  इरवान को कुरुक्षेत्र के महयुध में ही याद किया गया।  उसने पांडवों की और से युद्ध में भाग लिया।

** संदर्भ - ---
वैदिक इंडेक्स
डा शिव प्रसाद डबराल , उत्तराखंड  इतिहास - भाग -२
राहुल -ऋग्वेदिक आर्य
मजूमदार , पुसलकर , वैदिक एज
घोषाल , स्टडीज इन इंडियन हिस्ट्री ऐंड कल्चर
आर के पुर्थि , द एपिक सिवलीजिसन

Copyright@ Bhishma Kukreti  Mumbai, India  /3/2015

   History of Haridwar, Bijnor, Saharanpur  to be continued Part  --

हरिद्वार,  बिजनौर , सहारनपुर का आदिकाल से सन 1947 तक इतिहास  to be continued -भाग -
   
History of Kankhal, Haridwar, Uttarakhand ; History of Har ki Paidi Haridwar, Uttarakhand ; History of Jwalapur Haridwar, Uttarakhand ; History of Telpura Haridwar, Uttarakhand ; History of Sakrauda Haridwar, Uttarakhand ; History of Bhagwanpur Haridwar, Uttarakhand ; History of Roorkee, Haridwar, Uttarakhand ; History of Jhabarera Haridwar, Uttarakhand ; History of Manglaur Haridwar, Uttarakhand ; History of Laksar; Haridwar, Uttarakhand ; History of Sultanpur,  Haridwar, Uttarakhand ; History of Pathri Haridwar, Uttarakhand ; History of Landhaur Haridwar, Uttarakhand ; History of Bahdarabad, Uttarakhand ; Haridwar; History of Narsan Haridwar, Uttarakhand ;History of Bijnor; History of Nazibabad Bijnor ; History of Saharanpur;
History of Nakur , Saharanpur; History of Deoband, Saharanpur; History of Badhsharbaugh , Saharanpur;
कनखल , हरिद्वार का इतिहास ; तेलपुरा , हरिद्वार का इतिहास ; सकरौदा ,  हरिद्वार का इतिहास ; भगवानपुर , हरिद्वार का इतिहास ;रुड़की ,हरिद्वार का इतिहास ; झाब्रेरा हरिद्वार का इतिहास ; मंगलौर हरिद्वार का इतिहास ;लक्सर हरिद्वार का इतिहास ;सुल्तानपुर ,हरिद्वार का इतिहास ;पाथरी , हरिद्वार का इतिहास ; बहदराबाद , हरिद्वार का इतिहास ; लंढौर , हरिद्वार का इतिहास ;बिजनौर इतिहास; नगीना ,  बिजनौर इतिहास; नजीबाबाद , नूरपुर , बिजनौर इतिहास;सहारनपुर इतिहास
                       स्वच्छ भारत !  स्वच्छ भारत ! बुद्धिमान भारत




Bhishma Kukreti

Best  Harmless Garhwali Humor -A Comedy Drama for Children , Garhwali Comedy Skits-A Comedy Drama for Children , Satire, Wit, Sarcasm , Garhwali Skits , Garhwali Vyangya , Garhwali Hasya - -A Comedy Children Drama 

                           ना काटा  ...तौं डाळयूँ    (एक लघु बालनाटिका )                                     

                                            लकड़हारा और पेड़ 


                 बाल  प्रहसन नाटिका संकलन ::: भीष्म कुकरेती

                  चरित्र

ननि  नौनि

लकड़हारा

डाळ

खरगोश

चखुलि

सूरज

फूल

बतख

                         सामान

कुलाड़ी

गिंदि

                              -पैलु अंक -

(स्टेज मा पेड़ ,  वसंत , सुबेर , घाम आणु च , चखुलि गाणा गाणा छन , नेपथ्य मा क्लासिकल संगीत )

डाळ (रुणु च )

छुटि नौनि (स्टेज मा प्रवेश )- मेरि गिंदि कख गे होलि ? यि सब इलै हूणु च किलैकि मीन अपण ब्वेक बुल्युं नि मान (दिखणेरुं याने   दर्शकुं तरफ ) कैन मेरि गिंदि बि द्याख ? (डाळौ तरफ दिखदि)  हैं ये डाळ! तू रुणु किलै छे ? किराणि किलै छे ? दुखि  किलै छे ? क्या ह्वे ? कैन पीट ? (दिखणेर याने  दर्शकुं से पुछदि ) तुमन डाळपीट ?

डाळ-कैन नि मार मितै।  तू अबि ननि छे।  तीन नि समजण। नाम क्या त्यार ?
छुटि नौनि- छुटकी ! हाँ पर बता ना ! परेशानी क्या च ?
खरगोस (स्टेज मा तेजी से प्रवेश करद )- ! तेरी समज मा नि आयि ! तेरी समज मा नि आई ! (वैक धक्का से नौनि गिरदी अर वू बि )
नौनि -उफ़ ! देखिक चौल ! (भैर ह्वे जांद )
खरगोस -सॉरी हाँ , सॉरी !  ... क्या परेशानी च ? (अब डाळ से पुछद ) त्वे तैं जुकाम लग्युं च  या तू रुणु छे ?
छुटि नौनि अर खरगोस - हाँ हाँ बोल ! बथा !
डाळ- एक चखुलिन बवाल बल मि तैं कटणो एक लकड़हारा आणु च।
खरगोस - डाळु  त्वै तैं काटणो लखड्वेर आणु च , लकड़हारा आणु च, वुडकटर आणु  च ?  (बतख , चखुलि , फूल स्टेज मा प्रवेश करदन ) काटणो आणु च ? त मि कख लुकुल ? कख छिपुल ?

चखुलि -मि अपण घोल -घोंसला कख बणौलु ?

बतख - मि क्या खौंलु ?

फूल - अर हम तैं छैलु -छाया कु द्यालु ?

सूरज - जंगळ कथगा दुखी ह्वालु ? अब मि अपण किरण कै तैं देलु जाँसे मेरी ऊर्जा संसार तै मिल जावो ? डाळ मेरि ऊर्जा तैं बदलिक संसार तैं दींदन।  ये मेरी ब्वै !

खरगोस - मि तेरी तरफ बिटेन लड़ुल (बौंळ  बिटाँद )

चखुलि - ले ऐ गे !  लकड़हारा ऐ गे।  सम सब तैं एक ह्वे जाण चयेंद हाँ !

                     -अंक दुसर -

लखड्वेर (सीटी बजान्द बजांद प्रवेश ) -कै डाळ काटुं ? एकि त कटण ! (डाळ तैं दिखुद ). अहा सही डाळु च (कटण शुरू करद ) (खरगोस आंद अर वैकि कुलड़ि लुठिक भीम चुलै दींद , लखड्वेर खौंळेन्द , इना -उना दिखुद , कुलड़ी उठान्द   अर काटणो कोशिस करद। चखुलि आंदी अर कुलड़ि भीम चुलै दींदि ) अरे आज क्या हूणु च यी जीव अजीब हरकत करणा छन ( कटण शुरू करद अर डाळ किरांदु )

डाळ - ना काटो ना काटो

नौनि (स्टेज माँ प्रवेश ) - तू चिताणि नि छे बल स्यु कन किराणु च

लखड्वेर - कु किराणु च ? डाळ ? डाळु फिकर कु करद ? (दिखणेरुं से ) क्या तुम डाळु फिकर करदा क्या ?

नौनि -हम करदां।  पेड़ हमर रक्षा करद , हम तैं भोजन दींद , फल दींद , हवा साफ़ करद  , अर   ... अर  हमर दगड्या च। अर पता च बांजक डाळ पाणि बि रुकद अर डाळ पैरी पड़न याने भूस्खलन बि रुकदन हाँ !

लखड्वेर - अरे म्यार  बि परिवार च , पेड़ काटिक भोजन बणौला , लखड़ जगैक गरमी ह्वेलि, हम सब आग तपला।

नौनि -लखड़ इ चयाणा छन तो कखि हौर जा।  सुक्युं डाळ खुज्या , सुक्यां फौन्टी खुज्या। यू हौर डाळ हमर दगड्या च अर हमन ये तैं बचाण हाँ ! (स्टेज से भैर )

खरगोस - तू इथगा इ बादुर छे तो म्यार दगड़ लौड़ ! ये डाळ ! तू फिकर नि कौर मि त्यार तरफांन लड़ुल !

लखड्वेर (खरगोस पर थप्पड़  लगांद )-तू किलै लड़न चांदि ?

खरगोस - मी ? अरे कैक दगड़ ? लड़णै बात कैन कार ? (स्टेज से भैर जांद )

नौनि (स्टेज मा प्रवेश, पेड़ पर अंग्वाळ बटदि )-हमन  त्वे तैं नि छुड़न।  त्वे से पैल वैकि कुलाड़ि हम पर चललि !

लखड्वेर (प्रभावित ह्वेक ) -ठीक च! इथगा इ काफी च। मि सुक्यां लखड़ खुज्यौल  ....  मि क्वी धुर्या मनिख , क्रूर मनुष्य या रागस थुड़ा छौं  ...  ( दिखणेरुं से ) क्या छ इन भौण मा में दिखणा , हैं ? हाँ मेरि समज मा बात ऐ गे।  हौर डाळु तैं नि कटण चयेंद।

नौनि (खुसी से ) - हमन अपर काम कर याल ! हमन अपर काम कर याल ! हमन अपर काम कर याल !

खरगोस  (स्टेज मा प्रवेश )- कख गे वु ?

नौनि - चल गे , समज गे , अब हमर दगड्या सुरक्षित च।

डाळ -मि भौत खुस  छौं।  सबि जुगराज रयां।

सबि थड्या गीत गांदन -

ना काटा  ...तौं डाळयूँ  ...
डाळयूँ ना काटा  ... चुचों डाळयूँ ना काटा , तौं डाळयूँ ना काटा , दिद्यों डाळयूँ ना काटा

ना काटा  ...तौं डाळयूँ  ...
डाळयूँ ना काटा  ... चुचों डाळयूँ ना काटा , तौं डाळयूँ ना काटा , दिद्यों डाळयूँ ना काटा

डाळि कटेलि त माटि बगेली , डाळि कटेलि त माटि बगेली ,

कूड़ी ना , पुंगड़ि ना , ना डोखरि बचलि

घास लखड़ा ना खेती ही रालि , घास लखड़ा ना खेती ही रालि ,

बोल तेरी आन औलाद क्या खालि , बोल तेरी आन औलाद क्या खालि ,

ना काटा  ...तौं डाळयूँ  ...
डाळयूँ ना काटा  ... चुचों डाळयूँ ना काटा , तौं डाळयूँ ना काटा , दिद्यों डाळयूँ ना काटा

ना काटा  ...तौं डाळयूँ  ...
डाळयूँ ना काटा  ... चुचों डाळयूँ ना काटा , तौं डाळयूँ ना काटा , दिद्यों डाळयूँ ना काटा

** एक प्रसिद्ध लोककथा  पर आधारित
11 /3 /15 ,Copyright@ Bhishma Kukreti , Mumbai India
*लेख की   घटनाएँ ,  स्थान व नाम काल्पनिक हैं । लेख में  कथाएँ , चरित्र , स्थान केवल हास्य व्यंग्य  रचने  हेतु उपयोग किये गए हैं।
Best of Garhwali Humor in Garhwali Language -A Comedy Drama for Children ; Best of Himalayan Satire in Garhwali Language -A Comedy Drama for Children ;  Best of  Uttarakhandi Wit in Garhwali Language ; Best of  North Indian Spoof in Garhwali Language -A Comedy Drama for Children ; Best of  Regional Language Lampoon in Garhwali Language -A Comedy Drama for Children ; Best of  Ridicule in Garhwali Language -A Comedy Children Drama  ; Best of  Mockery in Garhwali Language  -A Comedy Children Drama  ; Best of  Send-up in Garhwali Language  -A Comedy Children Drama ; Best of  Disdain in Garhwali Language- a Comedy Kid Stage Play  ; Best of  Hilarity in Garhwali Language a Comedy Kid Stage Play   ; Best of  Cheerfulness in Garhwali Language  ;  Best of Garhwali Humor in Garhwali Language from Pauri Garhwal  ; Best of Himalayan Satire in Garhwali Language from Rudraprayag Garhwal  ; Best of Uttarakhandi Wit in Garhwali Language from Chamoli Garhwal  ; Best of North Indian Spoof in Garhwali Language from Tehri Garhwal a Comedy Kid Stage Play  ; Best of Regional Language Lampoon in Garhwali Language from Uttarkashi Garhwal  a Comedy Kid Stage Play  ; Best of Ridicule in Garhwali Language from Bhabhar Garhwal a Comedy Kid Stage Play  ; Best of Mockery  in Garhwali Language from Lansdowne Garhwal a Comedy Kid Stage Play  ; Best of Hilarity in Garhwali Language from Kotdwara Garhwal  a Comedy Kid Stage Play  ; Best of Cheerfulness in Garhwali Language from Haridwar a Comedy Kid Stage Play  ;
Garhwali Vyangya a Comedy Kid Stage Play  , Garhwali Hasya a Comedy Kid Stage Play a Comedy Kid Stage Play  ,  Garhwali skits a Comedy Kid Stage Play  ; Garhwali short skits a Comedy Kid Stage Play  a Comedy Kid Stage Play  , Garhwali Comedy Skits a Comedy Kid Stage Play  , Humorous Skits in Garhwali, Wit Garhwali Skits a Comedy Kid Stage Play   
                    स्वच्छ भारत  , स्वच्छ भारत , बुद्धिमान भारत!



Bhishma Kukreti

   History: Gurkha /Gorkha Building Gurkha Forts in Himachal

History of Gorkha /Nepal Rule over Kumaun, Garhwal and Himachal (1790-1815) -59
   
   History of Uttarakhand (Garhwal, Kumaon and Haridwar) -578
 
                        By: Bhishma Kukreti (A History Research Student)

Sikh King Ranjit Singh compelled Amar Singh Thapa to be at East of Sutlej. However, Amar Singh Thapa did not leave his planning to win over West of Sutlej River.
  Gurkha/Gorkha Commander Amar Singh Thapa built Forts in Baghal Kingdom and also repaired a few Forts in Baghal Kingdom.
Dhar Mountain Gurkha/Gorkha Fort- Amar Singh Thapa built the Fort at 7000Feet high and was commanerated in occasion of winning Bhagat state.
Sabathu Gurkha/Gorkha Fort- The fort is in 70 Km from Malaon. 15 Km from Dharampur.
Jutogarh (Jagatgarh)- The Gurkha/Gorkha Fort was established near Shimla.
Sirmaur Fort was built by Ranjor Thapa in 1810 by materials of Nahan Fort.
Bansaur Fort was also built by Gurkha/Gorkha
*** History of Gurkha/Gorkha /Nepal Rule over Kumaun, Garhwal and Himachal (1790-1815) to be continued .... 60
   
Copyright@ Bhishma Kukreti Mumbai, India, bckukreti@gmail.com 11/3//2015
History of Garhwal – Kumaon-Haridwar (Uttarakhand, India) to be continued... Part -579
(The History of Garhwal, Kumaon, Haridwar write up is aimed for general readers)
XX
XXX
Nepal Itihas, Garhwal Itihas, Kumaon Itihas, Himachal Itihas
Xx
History of Gorkha/Gurkha Forts of Himachal; History of Gorkha/Gurkha Fort, Jotgarh, Himachal; History of Gorkha/Gurkha Fort, Banasaur, Himachal; History of Gorkha/Gurkha Fort, Sabathu, Himachal; History of Gorkha/Gurkha Fort, Dhami, Himachal; History of Gorkha/Gurkha Fort, Baghal Raj Himachal; History of Gorkha/Gurkha Fort, Sirmaur Himachal;

स्वच्छ भारत !  स्वच्छ भारत ! बुद्धिमान भारत


Bhishma Kukreti

                            Winning Uttarakhand in context History of Haridwar, Bijnor, Saharanpur

                                              हरिद्वार,  बिजनौर , सहारनपुर   इतिहास संदर्भ में पांडवों की उत्तराखंड विजय


                                        History of Haridwar, Bijnor, Saharanpur  Part  --76


                                       हरिद्वार,  बिजनौर , सहारनपुर   इतिहास  -आदिकाल से सन 1947 तक-भाग -76

                                                                   इतिहास विद्यार्थी ::: भीष्म कुकरेती


   इंद्रप्रस्थ में अद्भुत सभा नरीमन के बाद पाडंवों ने युद्धिष्ठर के नेतृत्व में अश्वमेध यज्ञ का आयोजन किया।  भीमसेन को पूर्व में , अर्जुन को उत्तर , नकुल को दक्षिण व सहदेव को पश्चिम में भेजा गया।  उत्तराखंड पुत्र घटोत्कच्छ को लंका विजय हेतु भेजा गया।
  पांडवों के उत्तरी सीमा से लगे कुलिंद क्षेत्र की ठकुराइओं को जितने में अर्जुन को अधिक कठिनाई नही हुई।
कुलिन्दों के पडोसी राज्य कालकूट (कालसी ) व अनार्त (तराई (बिजनौर व हरिद्वार सहित ) की ठकुराइयों को जीतकर अर्जुन सुमंडल (जम्मू)  नरेश को लेकर स्यालकोट की और निकला।
                         उत्तराखंड से भेंट
उत्तराखंड नरेश सुमुख ने इंद्रप्रस्थ में युधिष्ठिर को कई वस्तुएं  कीं जैसे सोना जड़ा अद्भुत शंख, मेरु व मदिराचल प्रदेश क मध्य से देवरिंगाल वनो के शाशक , तंगण , दीर्घ वेणिक , प्रदर , पशुप , कुलिंद , परतंगण आदि जनजातियों के शासकों ने भी युधिष्ठिर को भेंट दीं।
इन क्षेत्रों की पहचान पर्वतीय उत्तराखंड , भाभर , तराई , बिजनौर हरिद्वार व कुछ भाग सहारनपुर से होती है।
इतिहासविद मदन भट्ट मेरु को पिथौरागढ़ में मानते हैं।
उत्तराखंडी पुरोहित के नेतृत्व में अन्य ब्राह्मणो नारद , देवल आदि के साथ युधिष्ठिर का यज्ञ सम्पन हुआ
** संदर्भ - ---
वैदिक इंडेक्स
डा शिव प्रसाद डबराल , उत्तराखंड  इतिहास - भाग -२
राहुल -ऋग्वेदिक आर्य
मजूमदार , पुसलकर , वैदिक एज
घोषाल , स्टडीज इन इंडियन हिस्ट्री ऐंड कल्चर
आर के पुर्थि , द एपिक सिवलीजिसन

Copyright@ Bhishma Kukreti  Mumbai, India 11 /3/2015

   History of Haridwar, Bijnor, Saharanpur  to be continued Part  --77

हरिद्वार,  बिजनौर , सहारनपुर का आदिकाल से सन 1947 तक इतिहास  to be continued -भाग -77
   
Winning Uttarakhand in context History of Kankhal, Haridwar, Uttarakhand ; Winning Uttarakhand in context History of Har ki Paidi Haridwar, Uttarakhand ; Winning Uttarakhand in context  History of Jwalapur Haridwar, Uttarakhand ; Winning Uttarakhand in context History of Telpura Haridwar, Uttarakhand ; Winning Uttarakhand in context History of Sakrauda Haridwar, Uttarakhand ; Winning Uttarakhand in context History of Bhagwanpur Haridwar, Uttarakhand ; Winning Uttarakhand in context History of Roorkee, Haridwar, Uttarakhand ; Winning Uttarakhand in context History of Jhabarera Haridwar, Uttarakhand ; Winning Uttarakhand in context History of Manglaur Haridwar, Uttarakhand ; Winning Uttarakhand in context History of Laksar; Haridwar, Uttarakhand ; Winning Uttarakhand in context History of Sultanpur,  Haridwar, Uttarakhand ; Winning Uttarakhand in context History of Pathri Haridwar, Uttarakhand ; Winning Uttarakhand in context History of Landhaur Haridwar, Uttarakhand ; History of Bahdarabad, Uttarakhand ; Haridwar; History of Narsan Haridwar, Uttarakhand ;History of Bijnor; History of Nazibabad Bijnor ; History of Saharanpur;
Winning Uttarakhand in context History of Nakur , Saharanpur; Winning Uttarakhand in context History of Deoband, Saharanpur; Winning Uttarakhand in context History of Badhsharbaugh , Saharanpur;
कनखल , हरिद्वार का इतिहास ; तेलपुरा , हरिद्वार का इतिहास ; सकरौदा ,  हरिद्वार का इतिहास ; भगवानपुर , हरिद्वार का इतिहास ;रुड़की ,हरिद्वार का इतिहास ; झाब्रेरा हरिद्वार का इतिहास ; मंगलौर हरिद्वार का इतिहास ;लक्सर हरिद्वार का इतिहास ;सुल्तानपुर ,हरिद्वार का इतिहास ;पाथरी , हरिद्वार का इतिहास ; बहदराबाद , हरिद्वार का इतिहास ; लंढौर , हरिद्वार का इतिहास ;बिजनौर इतिहास; नगीना ,  बिजनौर इतिहास; नजीबाबाद , नूरपुर , बिजनौर इतिहास;सहारनपुर इतिहास
                       स्वच्छ भारत !  स्वच्छ भारत ! बुद्धिमान भारत

--