• Welcome to MeraPahad Community Of Uttarakhand Lovers.
 

Articles By Bhisma Kukreti - श्री भीष्म कुकरेती जी के लेख

Started by एम.एस. मेहता /M S Mehta 9910532720, July 26, 2009, 12:54:53 PM

Bhishma Kukreti

                                         शिक्षा बिचारी त लँडेर कुत्ति जन च

                                       चबोड़्या -चखन्यौर्या -भीष्म कुकरेती

     
(s =आधी अ  = अ , क , का , की ,  आदि )

सबि चांदन बल भारत मा शिक्षा स्तर बढ़ण चयेंद।  पण मंहगाई , भ्रस्टाचार , बलात्कार का स्तर मा दिनोदिन बढ़ोतरी हूणी च यि सौब एवरेस्ट  तरफ जाणा छन।  अर एक हमारी शिक्षा च  घड़ी खड्डा जिना खसकणि च।
नेताओं का  हाल छन कि बिचारा शक्षा स्तर बढ़ाणो बान चिंतित छन पणबिचारा कुछ नि करि सकदन।
सि परसि नेता जी क पीए न बोलि बल ,"नेता जी ! द्वी जगा बिटेन आमंत्रण च ?"
नेता जीन पूछि ," कख कख बिटेन ?"
पीएन उत्तर देइ ," एक आमंत्रण च शिक्षा का स्तर कैसे बढ़ाया जाय वाळुक अर हैंक आमंत्रण च फिल्मों का स्तर कैसे बढ़ाया जाय वाळुक। द्वी एकी समय पर छन। "
नेता जीन पूछ , " भीड़ कख जादा होली ?"
पीए - भीड़ त फिल्मों का स्तर  बैठक माँ होली।
नेता -टीवी कवरेज कख मीललि ?
पीए - शिक्षा स्तर की रिपोरटिंग  त अखबार वाळुन बि नि करण।  पण फिल्मों स्तर की रिपोर्टइंग  त नेसनल टीवी चैनेल वाळुन बि  करण
नेता - त ठीक च।  फिल्मो का स्तर कैसे बढ़ाया जाय की बैठक का आमंत्रण स्वीकार करो।
फ़िल्मुं बहस मा आकर्षण च।   शिक्षा बहस आकर्षणहीन च।
एक  अधिकारी अत्यंत परेशान छौ । सुबेर बिटेन समस्या हल करणै कोशिस मा लग्युं छौ पर समस्या निदान मा असफल राय।  वो अपण बॉस से पुछणो गयाइ।
एक अधिकारी - सर द्वी लाख कु बजेट आयुं च।  समज मा नि आणु कि मनोरंजन गृह की बिल्डिंग रिपेयर करे जावो कि स्कूल कि बिल्डिंग रिपेयर करे जावु ?
बॉसन जबाब दे ," अबे  इकमा दिमाग लगाणै जरूरत क्या च ? मनोरंजन गृह की बिल्डिंग रिपेयर करा और क्या। लोगुन स्कूल  टुटणै शिकैत  दस साल तक नि करण ।  पण मनोरंजन गृह की  बिगड़ीं हालात  की शिकायत रोज आणि रौण "
बॉस सही बुलणु च।  हमकुण  स्कूल त  एक सर्टिफिकेट पाणै धरमशाला च बस ।
बहुसंख्यक ह्वावन या अल्पसंख्यक सबि किराणा रौंदन मंदिर यहीं बनेगा , मस्जिद यहीं बनेगा।  क्वी माई का लाल इन मांग नि करदो बल अंतररास्ट्रीय स्तर का अत्याधुनिक विश्व विद्यालय वहीं खड़ा करेंगे ! वहीं खड़ा करेंगे।
विद्यास्थल की औकात देवस्थल का समिण कुछ छैं ई नी च।
गांऊं मा ह्वेन या शहरूं मा ह्वेन।  झणि क्यांक क्यांक बान रोज हड़ताल -खड़ताल होणि रौंदन पण मीन नि सूण कि शिक्षा स्तर बढ़ाणो बान क्वी मनिख या समाज सड़क पर ऐ ह्वावु।
वैदिन टीवी मा सुबेर बिटेन श्याम तलक संजय दत्त को पैरोल पर छुट्टी मिलणै समाचार इन आणा रैन  बुल्यां सन्जय दत्त क्वी क्रांतिकारी ह्वावो धौं ! एक अभियुक्त या जेल का कैदी का बारा मा अख़बारबीस अर टीवी वाळ इथगा कागज अर समय बर्बाद करदन पण रति भर कागज अर समय सही शिक्षा पर नि दीन्दन।
फेसबुक मा बि इ हाल छन , सोनाक्षी सिन्हा का समाचारों या फोटो पर लाखों कमेंट्स ऐ जान्दन पण शिक्षा  सवालो मेल तैं क्वी दिखद या ओपन बि नि करद।
सही शिक्षा का बारा मा हम सब संवेदनहीन छंवां।  शिक्षा की स्तिथि का बारा मा पूरो हिंदुस्तान ही सियुं च , बौं हौड़ पड्युं  च।




Copyright@ Bhishma Kukreti  8 /12/2013

[गढ़वाली हास्य -व्यंग्य, सौज सौज मा मजाक मसखरी  दृष्टि से, हौंस,चबोड़,चखन्यौ, सौज सौज मा गंभीर चर्चा ,छ्वीं;- जसपुर निवासी  के  जाती असहिष्णुता सम्बंधी गढ़वाली हास्य व्यंग्य; ढांगू वाले के  पृथक वादी  मानसिकता सम्बन्धी गढ़वाली हास्य व्यंग्य;गंगासलाण  वाले के  भ्रष्टाचार, अनाचार, अत्याचार पर गढ़वाली हास्य व्यंग्य; लैंसडाउन तहसील वाले के  धर्म सम्बन्धी गढ़वाली हास्य व्यंग्य;पौड़ी गढ़वाल वाले के वर्ग संघर्ष सम्बंधी गढ़वाली हास्य व्यंग्य; उत्तराखंडी  के पर्यावरण संबंधी गढ़वाली हास्य व्यंग्य;मध्य हिमालयी लेखक के विकास संबंधी गढ़वाली हास्य व्यंग्य;उत्तरभारतीय लेखक के पलायन सम्बंधी गढ़वाली हास्य व्यंग्य; मुंबई प्रवासी लेखक के सांस्कृतिक विषयों पर गढ़वाली हास्य व्यंग्य; महाराष्ट्रीय प्रवासी लेखक का सरकारी प्रशासन संबंधी गढ़वाली हास्य व्यंग्य; भारतीय लेखक के राजनीति विषयक गढ़वाली हास्य व्यंग्य; सांस्कृतिक मुल्य ह्रास पर व्यंग्य , गरीबी समस्या पर व्यंग्य, आम आदमी की परेशानी विषय के व्यंग्य, जातीय  भेदभाव विषयक गढ़वाली हास्य व्यंग्य; एशियाई लेखक द्वारा सामाजिक  बिडम्बनाओं, पर्यावरण विषयों   पर  गढ़वाली हास्य व्यंग्य, राजनीति में परिवार वाद -वंशवाद   पर गढ़वाली हास्य व्यंग्य; ग्रामीण सिंचाई   विषयक  गढ़वाली हास्य व्यंग्य, विज्ञान की अवहेलना संबंधी गढ़वाली हास्य व्यंग्य  ; ढोंगी धर्म निरपरेक्ष राजनेताओं पर आक्षेप , व्यंग्य , अन्धविश्वास  पर चोट करते गढ़वाली हास्य व्यंग्य    श्रृंखला जारी  ]

Bhishma Kukreti

 History of Deep Chandra: a Kumaoni King who repented religiously for His Father's Sins

                   (History of Kumaon from 1000-1790 AD)
   
         (History of Chand Dynasty Rule in Kumaon)
History of Uttarakhand (Garhwal, Kumaon, Haridwar) - Part 210

                                              By: Bhishma Kukreti

      Ruling period of Kumaon King Deep Chandra (Dip Chand)
Ruling Period – 1748-1777 AD
Inscriptions – 1749, every year from 1752-1760, every year from 1763-1774

                    Contemporary Kings of Kumaon King Deep Chandra
Garhwal Kingdom- Pradip Shah (1717-1772) and Lalit Shah (1772-1780)
Delhi Mogul Emperor – Ahmad Shah ( 1748-1754), Alamgir second (1754-1759) and Shah Alam (1759-1806)

                     Religious Repent on behalf of Father

              Doti Kalyan Chandra was famous for his sinful deeds.  Deep Chand the son of Doti Kalyan Chand performed many rituals for pacifying his father's sins. His mentor Shiv Datt Joshi helped Deep Chandra in repented religious performances and acts.
Doti Kalyan Chandra took loan in form of ornaments from Jageshwar temple. On behalf of Kingdom, Shiv Datt Joshi donated six villages to Jageshwar temple. Doti Kalyan Chandra grabbed the property of various Rautelas (relatives and family members of earlier Chand dynasty kings) . Shiv Datt Joshi returned properties to maximum of Rautelas.  In 1730, King Doti Kalyan Chandra grabbed the property of Puranmall Gaida Bisht. Vairishal Gaida was born after the death of his father Puranmall Gaida Bisht.  Shiv Datt Joshi returned the property of Puranmall to his son Vairishal Bisht.
  Shiv Datt Joshi the Mentor of immature King Deep Chand appointed his son Jaikrishna as Prime Minister (Nayab) of Almora region. Shiv Datt settled to Tarai-Bhabhar to look after fertile region.
           There are thirty copper inscriptions of King Dip Chand. First seventeen inscriptions are of his first ten years of rule. Out of these thirty six inscriptions, twenty five inscriptions are land donations for temples and eleven are for donations to Brahmins.
      Deep Chandra donated lands or gifts to following temples
Seven times donations to Jageshwar temple
Badrinath temple (two time donations)
Kedarnath temple (two time donations)
Vridhjageshwar temple (two time donations)
Kalika temple of Gangoli (two time donations)
Nageshwar temple (single time donation)
Nagnath temple (single time donation)
Kalika –Shitala of Dwara temple (single time donation)
Udayeshwar of Salam temple (single time donation)
Gannath temple (single time donation)
Narayan temple (single time donation)
Punyagiri temple (single time donation)
Pipnath temple (single time donation)
Bhimeshwar temple (single time donation)
Bhalneshwar temple (single time donation)
Deep Chandra donated lands to following Brahmins
Vishan Datt Joshi (twice)
Ganga datt Joshi
Jairam Joshi
Rewadhar Joshi
Maniram Upreti
Kamlapati Upreti
Devi Datt Tiwari
Shishushankar Tiwari
Radhapati






Copyright@ Bhishma Kukreti -bckukreti@gmail.com 7/12/2013

                                      References

Dr. Shiv Prasad Dabral, Uttarakhand ka Itihas Bhag 10, Kumaon ka Itihas 1000-1790
Badri Datt Pande, 1937, Kumaon ka Itihas, Shri Almora Book Depo Almora
Devidas Kaysth, Itihas Kumaon Pradesh
Katyur ka Itihas, Pundit Ram Datt Tiwari
Oakley and Gairola, Himalayan Folklore
Atkinson, History of District Gazette
Menhadi Husain, Tuglak Dynasty
Malfujat- E Timuri
Tarikh -e-Mubarakshahi vol 4
Kumar Suresh Singh2005, People of India
Justin Marozzi, 2006, Tamerlane: Sword of Islam
Bakshsingh Nijar, 1968, Punjab under Sultans 1000-1526 
The Imperial Gazetteer of India, Volume 13 page 52 
Bhakt Darshan, Gadhwal ki Divangit Vibhutiyan
Mahajan V.D.1991, History of Medieval India
Majumdar R.C. (edited) 2006, The Sultanate
Rizvi, Uttar Taimur Kalin Bharat
Tarikhe Daudi
Vishweshara nand , Bharat Bharti lekhmala
Aine-e Akbari
Akbari Darbar
Tareekh Badauni
Eraly Abraham, 2004 The Mogul Throne
The Tazuk-i-Jahangiri
Maularam- Gadh Rajvansh Kavya
Ramayan Pradeep
Annatdev's Smriti-Kaustubh
Sarkar, History of Aurangzeb
Jadunath Sarkar, History of Aurangzeb
Sarkar, fall of Mogul Empire
Sailendra Nath Sen, 2010, An Advanced History of Modern India
William Crooke, 1897, The North Western Provinces of India, page 116
(The History of Garhwal, Kumaon, Haridwar write up is aimed for general readers)
   
History of Garhwal – Kumaon-Haridwar (Uttarakhand, India) to be continued... Part -211   
History of Kumaon (1000-1790) to be continued....
Himalayan, Indian History of Chand Dynasty rule in Kumaon to be continued...
  (Himalayan, Indian History (740-1790 AD to be continued...)
Xx
History of Kumaon King Deep Chand contemporary to Mogul Emperors Ahmad Shah, Alamgir and Shah Alam; History of Pithoragarh Kumaon King Deep Chand contemporary to Mogul Emperors Ahmad Shah, Alamgir and Shah Alam; History of Dwarhat ,Kumaon King Deep Chand contemporary to Mogul Emperors Ahmad Shah, Alamgir and Shah Alam; History of Bageshwar, Kumaon King Deep Chand contemporary to Mogul Emperors Ahmad Shah, Alamgir and Shah Alam; History of Champawat, Kumaon King Deep Chand contemporary to Mogul Emperors Ahmad Shah, Alamgir and Shah Alam; History of Almora Kumaon King Deep Chand contemporary to Mogul Emperors Ahmad Shah, Alamgir and Shah Alam; History of Nainital, Kumaon King Deep Chand contemporary to Mogul Emperors Ahmad Shah, Alamgir and Shah Alam; History of Udham Singh Nagar, Kumaon King Deep Chand contemporary to Mogul Emperors Ahmad Shah, Alamgir and Shah Alam; History of Tarai-Bhabhar Kumaon King Deep Chand contemporary to Mogul Emperors Ahmad Shah, Alamgir and Shah Alam;


Bhishma Kukreti


                             पर्यटन व आथित्य प्रबंधन की बनावट या पर्यटन उद्यम का संगठनात्मक बनावट
                                    Structure in  Tourism Management and Hospitality Management

(   Tourism and Hospitality Marketing Management for Garhwal, Kumaon and Hardwar series--10  )


                                    उत्तराखंड में पर्यटन व आतिथ्य विपणन प्रबंधन -भाग 10

                                                    लेखक : भीष्म कुकरेती                             
                                                 (विपणन व विक्री प्रबंधन विशेषज्ञ )
         पर्यटन व्यापार एक जटिल व्यापार है।  पर्यटन कोई फैक्ट्री या कारखाना नही है जिसमे उत्पाद बनाया और उत्पाद बेच बेच दिया। या पर्यटन सीधी  सेवा नहीं है भी नही कि सेवा दी जाय।
            पर्यटन व आथित्य एक जटिल व्यापार है या सेवा है जिसमे कई संगठन या बनावट होते हैं जिसके मालिक या कार्यकारी अलग अलग होते हैं , जो अलग अलग दिशाओं से एक ही उदयेश की प्राप्ति करते हैं। जैसे बद्रीनाथ मंदिर में पर्यटकों के आने हेतु कई संगठन कार्यरत होते हैं।
                   प्रत्येक क्षेत्र के पर्यटन विकास हेतु कोइ एक ही मॉडल काम नही कर सकता है।  यहाँ तक कि एक ही स्थिति वाले विभिन्न पर्यटन क्षेत्रों के लिए एक मॉडल सफल नहीं हो सकता है। जैसे हिमाचल प्रदेश व उत्तराखंड के पर्यटन विकास हेतु एक ही मॉडल काम नही आयेगा।
  प्रत्येक पर्यटन , यात्रा , आतिथ्य व्यापार में निम्न संगठन कार्यरत होते हैं।

                            उत्प्रेरक , प्रेरक सरकारी संगठन

केंद्रीय सरकारी संगठन - कसी भी रास्ट्र  की नीतियां , नीतियों का कार्यावनीकरण , केंद्रीय सरकारी संगठन पर्यटन के विकास के लिए आवश्यक संगठन होता है। कानून -नियम व्यवस्थाएं भी इसी श्रेणी मी आते हैं
राज्य सरकारी संगठन -राज्य के सरकारी संगठन पर्यटन का एक विशेष अंग होते हैं  जो पर्यटन , यात्रा , आथित्य व्यापार को दिशा व गति  है।
स्थानीय सरकारी संगठन - स्थानीय सरकारी संगठन जैसे ग्राम पंचायत , नगर पालिका संस्थान पर्यटन , यात्रा , आथित्य व्यापार के लिए आवश्यक कारक होते हैं।
सरकारी स्वायत संस्थान -कई अलग अलग स्तर के सरकारी स्वायत संस्थान भी पर्यटन के मुख्या अंग होते हैं। एस्योरेंस , इन्सुएरेंस संस्थान इस श्रेणी में आते हैं
गैर सरकारी स्वायत संस्थाएं - गैर सरकारी संगठन (NGO) भी पर्यटन , यात्रा व आथित्य व्यापार को कई तरह से सहायता देते हैं।

                         वितरण संबंधी संगठन

गैर सरकारी व्यापारिक संस्थान -पर्यटन संबंधित या गैर पर्यटन से संबंधित सभी संस्थान पर्यटन को गति देते हैं। होटल आदि पर्यटन संबंधी संगठन की श्रेणी में आते हैं तो गैर पर्यटन संस्थान जैसे स्थानीय स्तर के कुटीर उद्योग आदि ग्राहकों को वस्तुएं सप्लाई करते हैं।
यात्रा उद्यम - पर्यटन , यात्रा , आतिथ्य व्यापार के लिए यात्रा उद्यम एक महत्वपूर्ण कारक है।
पारम्परिक प्रचार , प्रसार, विज्ञापन  माध्यम - पारम्परिक प्रचार , प्रसार, विज्ञापन  माध्यम भी पर्यटन -आथित्य उद्यम के वितरण अंग होते हैं।
गैर पारम्परिक माध्यम - गैर पारम्परिक माध्यम जैसे मोबाइल , इंटरनेट माध्यम इस श्रेणी में आते हैं।  भविष्य में अन्य माध्यम आयेंगे और ये माध्यम पर्यटन वितरण के अंग बनते जायेंगे।



Copyright @ Bhishma Kukreti 8 /12/2013

Contact ID bckukreti@gmail.com

Tourism and Hospitality Marketing Management for Garhwal, Kumaon and Hardwar series to be continued ...

उत्तराखंड में पर्यटन व आतिथ्य विपणन प्रबंधन श्रृंखला जारी ...

                                    References

1 -भीष्म कुकरेती, 2006  -2007  , उत्तरांचल में  पर्यटन विपणन परिकल्पना , शैलवाणी (150  अंकों में ) , कोटद्वारा , गढ़वाल

xx

   उत्तराखंड पर्यटन व आथित्य प्रबंधन की बनावट या संगठनात्मक बनावट; पिथोरागढ़ ,कुमाऊं, उत्तराखंड पर्यटन व आथित्य प्रबंधन की बनावट या संगठनात्मक बनावट; अल्मोड़ा ,कुमाऊं, उत्तराखंड पर्यटन व आथित्य प्रबंधन की बनावट या संगठनात्मक बनावट; द्वारहाट ,कुमाऊं, उत्तराखंड पर्यटन व आथित्य प्रबंधन की बनावट या संगठनात्मक बनावट; चम्पावत कुमाऊं, उत्तराखंड पर्यटन व आथित्य प्रबंधन की बनावट या संगठनात्मक बनावट; बागेश्वर ,कुमाऊं, उत्तराखंड पर्यटन व आथित्य प्रबंधन की बनावट या संगठनात्मक बनावट;नैनीताल कुमाऊं, उत्तराखंड पर्यटन व आथित्य प्रबंधन की बनावट या संगठनात्मक बनावट;  उधम सिंह नगर कुमाऊं, उत्तराखंड पर्यटन व आथित्य प्रबंधन की बनावट या संगठनात्मक बनावट; हरिद्वार ,उत्तराखंड पर्यटन व आथित्य प्रबंधन की बनावट या संगठनात्मक बनावट; गंगासलाण, गढ़वाल उत्तराखंड पर्यटन व आथित्य प्रबंधन की बनावट या संगठनात्मक बनावट; पौड़ी गढ़वाल उत्तराखंड पर्यटन व आथित्य प्रबंधन की बनावट या संगठनात्मक बनावट; चमोली गढ़वाल उत्तराखंड पर्यटन व आथित्य प्रबंधन की बनावट या संगठनात्मक बनावट; रुद्रप्रयाग ,गढ़वाल उत्तराखंड पर्यटन व आथित्य प्रबंधन की बनावट या संगठनात्मक बनावट; टिहरी गढ़वाल उत्तराखंड पर्यटन व आथित्य प्रबंधन की बनावट या संगठनात्मक बनावट; उत्तरकाशी गढ़वाल उत्तराखंड पर्यटन व आथित्य प्रबंधन की बनावट या संगठनात्मक बनावट; देहरादून गढ़वाल उत्तराखंड पर्यटन व आथित्य प्रबंधन की बनावट या संगठनात्मक बनावट;

Bhishma Kukreti

 Death God and Old Woman (Kala ar Budadi): A Garhwali Folktale for Effective Managers

Garhwali Folktales, Fables, Traditional stories, Community Narratives for Effective Managers, Effective executives, Effective Boss, Effective Supervisors or Stories for Effective management from Garhwal part- 15   

                         Translated by: Bhishma Kukreti

           There was an old woman. She was quite old. She used to call," O Death God! Take me from here."
One day, his son decided to test her desire. On a dark night, when she was in deep sleep, her son put blanket on him including his face. Her son shook her. She woke up and asked," Who are you?"
             Her son said in different tone," I am death God. You used to call me to take you and now, came to take you."
         Folding her both hand, the old woman told," O death God! Don't take with me. Go to another room where my son and his wife are sleeping. Take them with you."
            That is why it is told that we love our life the most.


       ** Story taken from Garhwali Gadya Ki Parmapra by Dr. Anil Dabral. Page 164

Copyright @ Bhishma Kukreti 8/12/2013 for review and interpretation
Garhwali Folktales, Fables, Traditional stories for Managers,/executives, boss, supervisors or Stories for management from Garhwal to be continued...
                  References
1-Bhishma Kukreti, 1984, Garhwal Ki Lok Kathayen, Binsar Prakashan, Lodhi Colony, Delhi 110003
2- Bhishma Kukreti 2003, Salan Biten Garhwali Lok Kathayen, Rant Raibar, Dehradun
Xx
Management lessons for Effective Managers in Garhwali Folktales; Management lessons for Effective Managers in Garhwali Folktales from Malla Dhangu, Garhwal; Management lessons for Effective Managers in Garhwali Folktales from Gangasalan Garhwal; Management lessons for Effective Managers in Garhwali Folktales from Pauri Garhwal; Management lessons for Effective Managers in Garhwali Folktales from Lansdowne Garhwal; Management lessons for Effective Managers in Garhwali Folktales from Chamoli Garhwal; Management lessons for Effective Managers in Garhwali Folktales from Rudraprayag Garhwal; Management lessons for Effective Managers in Garhwali Folktales from Tehri Garhwal; Management lessons for Effective Managers in Garhwali Folktales from Uttarakhand Garhwal; Management lessons for Effective Managers in Garhwali Folktales from Ravai Garhwal; Management lessons for Effective Managers in Garhwali Folktales from Jaunsar Garhwal; Management lessons for Effective Managers in Garhwali Folktales from Dehradun Garhwal; Management lessons for Effective Managers in Garhwali Folktales from Hardwar ;

Bhishma Kukreti

                                 चुनावी विश्लेषकों द्वारा अति सरलीकृत विश्लेषण

                                                भीष्म कुकरेती


टीवी चैनेलों मा जब आप पार्टी कु योगेन्द्र यादव ब्वालो कि सरा भारत मा शहरी मतदाता दिल्ली  जन आम आदमी पार्टी तै वोट द्याला तो बात समज मा आदि च बल यादव अपण पार्टी का प्रोपेगेंडा बान अति सरलीकृत विश्लेषण रीति अपनाणु च।  राजनैतिक पार्टी वाळु कुण अति सरलीकृत रीति अपनाण माफी लैक  च।
टीवी चैनेलों मा जब भाजापा का पीयूष गोयल ब्वालो कि सोसल मीडिया को इथगा प्रभाव च कि गरीब, रस्ता मा सीण वाळ हरिया काका बि नरेंद्र मोदी तैं प्रधान मंत्री बणाण चाणु च।  अतिसरलीकरण करण राजनैतिक पार्टी वाळु कुण एक धारदार हथियार च।
जब तृणमूल कॉंग्रेस या अन्य दल वाळ बुल्दन बल भारत मा चार छै करोड़ लोग ही नरेंद्र मोदी तैं जाणदन तो यो अति सरलीकरण क्वी नी च किलैकि राजनीतिकों से या उम्मीद करे जै सक्यांद।
जब कॉंग्रेस का प्रवक्ता राहुल गांधी तैं इंदिरा गांधी से जादा जनप्रिय नेता बुल्दन तो क्वी भारी भूल नि माने जालि।  यदि सरलीकृत विश्लेषण से क्वी  राजनैतिक पार्टी पार्टी रक्षा कवच पैरो तो यु सरलीकरण जायज च।
पण  जब न्यूट्रल राजनैतिक विश्लेषक जाने अनजाने मा  सरलीकृत विश्लेषण कारन तो बात समज से भैर ह्वे जांद।
आप  पार्टी दिल्ली मा जीत तो यांक अर्थ कतै नी  च कि मुम्बई , कोलकत्ता , लखनऊ , जयपुर मा बि आम आदमी पार्टी तैं वा ही उर्बरक धरती मीललि ज्वा उर्बरक धरती आम आदमी पार्टी वाळ तैं दिल्ली मां मील। अब आम आदमी पार्टी सभी शहरों में अपना परचम लहरायेगी जन वाक्य सरलीकृत वाक्य च जो अनुभवी पत्रकारों का मुख से नि निकळण चयेंद।
एक वाक्य छौ क्या दिल्ली में मोदी का जादू नही चला और हैंक वाक्य छौ क्या राहुल गांधी का जादू नही चला ?
यी द्वी वाक्य अति सरलीकृत विश्लेषण छन।
चुनाव , वोटिंग सबि एक जटिल प्रक्रिया च जख मा केवल करिश्माई नेता ना बल्कणम संगठन अर हौर बि तत्व छन जो काम करदन।
राहुल गांधी अबि बि कॉग्रेस्युं वास्ता संजीवनी च।  राहुल गांधी बाद कॉंग्रेस माँ कु नेता च जु आसाम का एक गाँव मा बि भाषण दे सकुद तो मदुरई मा बि? आज  कॉंग्रेस्युं तैं एकजुट गांधी परिवार ही कौर सकुद।
राहुल गांधी या क्वी बि केंद्रीय या राष्ट्रीय नेता चुनावुं टैम पर भीड़ जुटा बि द्यालो अर संगठन कमजोर च तो चुनाव जितण कठण ही च।
फिर कथगा प्रत्यासी कम्प्लिसेन्सी का शिकार ह्वे जांदन अर वो अपण रणनीति तैं उन नि चलान्दन जन चलण चयेंद।
बाड़ -वाड -फेंस मा बैठ्याँ वोटर्स चुनाव का पासंग होंदन अर यूं वॉटरूं पर ध्यान नि  जावो तो सबी चुनाव गणित अर विश्लेषण सरलीकृत ह्वे जांदन।
वोटिंग मा द्वी बजी से पांच बजे तक की वोटिंग अति महत्वपूर्ण हूंद . जु बि पार्टी द्वी बजे से लेकि पांच बजे तक वोटरों तैं खैंचीक लांदी वा पार्टी कांटे की टक्कर जन जगाऊँ मा बाजी मार जांद , इखमा ही  संगठन काम आंद।
कॉंग्रेस पर यूपीए द्वितीय मा इथगा दाग लग्यां छन कि भगवान बि ऐ जावो तो भी कॉंग्रेस का पक्ष मा दलील दीण कठण च।
नरेंद्र मोदी का रास्ट्रीय स्तर पर आण सरल च , ऊनि केजरीवाल ऐंड पार्टी का वास्ता बि अवतरित हूण कुछ हद तक सरल च किलैकि नरेंद्र मोदी का  रास्ट्रीय स्तर की पैथरै स्लेट साफ़ च अर केजरीवाल की स्लेट तो बिलकुल ही साफ़ च।
चार हिन्दीलैंड राज्यों का चुनाव ना ही लोक सभा का आइना छन अर ना ही यूँ चुनावुं रिजल्टुं तैं खारिज करे सक्यांद।
चुनाव मा जितण इन च जन खाणक बणाण।  लूण से दाळ स्वादिस्ट ह्वे ग्याइ  एक सरलीकृत विश्लेषण च किलैकि दाळ बणाण मा कथगा ही घटक अर प्रक्रिया दाळ तैं सवादि बणान्दन। इख तलक कि भोजन तैं कै हिसाब से परोसे गे  बि भोजन को स्वाद बदल दींद।  इनी चुनाव हूँदन अर चुनावी रिजल्ट तैं एक कारण से विश्लेषित नि करे सक्यांद।
विश्लेषकों से उम्मीद हूंद  कि वूंकि विवेचना सरलीकृत नि  ह्वावो






Copyright@ Bhishma Kukreti  9 /12/2013

Bhishma Kukreti

History of Tarai-Bhabhar Administration and Helping Rohilas by Kumaon King Deep Chandra

                   (History of Kumaon from 1000-1790 AD)
   
         (History of Chand Dynasty Rule in Kumaon)
History of Uttarakhand (Garhwal, Kumaon, Haridwar) - Part 211

                                              By: Bhishma Kukreti

               Tarai –Bhabhar Administration by Shiv Datt Joshi

                In past, at the rule of Doti Kalyan Chand, Shiv Datt Joshi worked hard in Kumaon Tarai-Bhabhar. Shiv Datt Joshi appointed his cousin brother Hari Ram Joshi as Hakim (administrator) of Kashipur Pargana. Hariram was wise, hard working, experienced administrator. However, Hari ram Joshi also opposed Shiv Datt Joshi. Hariram was administrator in Almora too.  In 1749-50, Hariram Joshi ignored or opposed Shiv Datt Joshi. Shiv Datt Joshi replaced Hariram and appointed Shiromani Das a Brahmin from Bajpur as administrator of Kashipur in place of Hariram Joshi. Hariram Joshi waited to take revenge for his dismissal as administrator of Kashipur.

                          Helping Rohilas 

    In 1745, Delhi Mugal captured Ruhelkhand and captured Rohila Sardar Ali Muhammad Khan. Delhi Empire appointed Ali Muhammad Khan as administrator of Chakla Sarhind. Ali Muhammad Khan started secret political relation with Amhmad Shah Abdali. On 21st January 1748, Ahmad Shah Abdali entered into Lahore.  Ali Muhammad ran away from Sarhind and came back to Moradabad. Immediately he captured Ruhelkhand.
Now, again, Kumaon was in danger from Ali Muhammad Khan's future attack. However, Ali Muhammad Khan died in 1748 and Delhi Emperor Muhammad Shah too died in 1748.
  In 1750, Bangas (Pathan from Afghanistan link) attacked on Nabab Safdar Jung of Awadh.  Saddulla Khan the son of late Ali Muhammad Khan and Rahmat Khan helped Bangash. With the help of Maratha, Nabab Safdar Jung of Awadh defeated Bangash and Rohila army.  Rohila ran towards Tarai –Bhabhar of Kumaon. Rohila army reached in dense jungle in Kumaon foothills. Some historians call the place as Chilkiya and some describe it as Lal Dhang.
           At Thapli, in dense jungle, Rohilas established their army camp. The dug trenches and put guns. Awadh army and Maratha army also reached there and they put their gun opposite of Rohilas. Awadh army wanted to stop the food supply for Rohilas. However, Kumaon King helped Rohilas to get food supply. Kumaon King did not help Rohilas as obligation but Kumaon King was aware that after the battle is pacified the Rohilas would disturb Tarai-Bhabhar, Kumaon. Kumaon King was not sure of Awadh ruler helping Kumaon Kingdom in case, Rohila disturb Kumaon.
Shiv Datt Joshi helped Rohilas. For two months the Rohila army and Awadh army aided by Maratha were standstill opposite of each other with a few flanking and guerilla fights from both the sides. Rohila Sardar Saddulla Khan requested his Afghan kin Ahmad Shah Abdali to help him. Ahmad Shah Abdali sent his army from Afghanistan. When the army of Ahmad Shah Abdali reached to Punjab, Maratha King mediated the treaty between Rohilas and Awadh ruler Nabab Safdar Jung.
                A historians as Irwin, Sarkar and Shrivastava as per  Gulistan described the place of shelter of Rohila as Chikliya. Hadiktulakalim described this place as Lal Dhang. There are three places as Chilkiya and two places as Lal Dhang in Garhwal and Kumaon Bhabhar Tarai. Therefore, it is difficult to know the exact place of tussle between Rohilas and Awadh army.. 
       However, Chilkiya of Kumaon was near to Shiv Datt Joshi and possible to supply food to Rohilas. Chikliya of Garhwal is far from Rohilkhand.
        According to Ramayana Pradip, Rohila sent message to Garhwal King for help. Garhwali King Pradip Shah also sent a promising letter to Rohilas that they can use Garhwal land for shelter and crossing Ganga from Chandi Ghat.
       That shows that Kumaon King (under the guardianship of Shiv Datt Joshi) and Garhwal King helped Rohilas.
            Rohilas took shelter in Chilkiya or Lal Dhang in 1751. There was treaty between Rohilas and Awdh ruler in February 1752, in Lal Dhang or Chilkiya. By the treaty between Rohilas and Awadh, both the Kumaon and Garhwali Kings felt great relief.

Copyright@ Bhishma Kukreti -bckukreti@gmail.com 9/12/2013

                                      References

Dr. Shiv Prasad Dabral, Uttarakhand ka Itihas Bhag 10, Kumaon ka Itihas 1000-1790
Badri Datt Pande, 1937, Kumaon ka Itihas, Shri Almora Book Depo Almora
Devidas Kaysth, Itihas Kumaon Pradesh
Katyur ka Itihas, Pundit Ram Datt Tiwari
Oakley and Gairola, Himalayan Folklore
Atkinson, History of District Gazette
Menhadi Husain, Tuglak Dynasty
Malfujat- E Timuri
Tarikh -e-Mubarakshahi vol 4
Kumar Suresh Singh2005, People of India
Justin Marozzi, 2006, Tamerlane: Sword of Islam
Bakshsingh Nijar, 1968, Punjab under Sultans 1000-1526 
The Imperial Gazetteer of India, Volume 13 page 52 
Bhakt Darshan, Gadhwal ki Divangit Vibhutiyan
Mahajan V.D.1991, History of Medieval India
Majumdar R.C. (edited) 2006, The Sultanate
Rizvi, Uttar Taimur Kalin Bharat
Tarikhe Daudi
Vishweshara nand , Bharat Bharti lekhmala
Aine-e Akbari
Akbari Darbar
Tareekh Badauni
Eraly Abraham, 2004 The Mogul Throne
The Tazuk-i-Jahangiri
Maularam- Gadh Rajvansh Kavya
Ramayan Pradeep
Annatdev's Smriti-Kaustubh
Sarkar, History of Aurangzeb
Jadunath Sarkar, History of Aurangzeb
Sarkar, fall of Mogul Empire
Sailendra Nath Sen, 2010, An Advanced History of Modern India
William Crooke, 1897, The North Western Provinces of India, page 116
(The History of Garhwal, Kumaon, Haridwar write up is aimed for general readers)
   
History of Garhwal – Kumaon-Haridwar (Uttarakhand, India) to be continued... Part -212   
History of Kumaon (1000-1790) to be continued....
Himalayan, Indian History of Chand Dynasty rule in Kumaon to be continued...
  (Himalayan, Indian History (740-1790 AD to be continued...)
Xx
Notes on History of Tarai-Bhabhar Administration and Helping Rohilas by Kumaon King Deep Chandra; History of Kashipur, Tarai-Bhabhar Administration and Helping Rohilas by Kumaon King Deep Chandra; History of Jaspur, Tarai-Bhabhar Administration and Helping Rohilas by Kumaon King Deep Chandra; History of Chilkiya Tarai-Bhabhar Administration and Helping Rohilas by Kumaon King Deep Chandra; History of Laldhang Tarai-Bhabhar Administration and Helping Rohilas by Kumaon King Deep Chandra; History of Gadarpur Tarai-Bhabhar Administration and Helping Rohilas by Kumaon King Deep Chandra; History of Kicchha Tarai-Bhabhar Administration and Helping Rohilas by Kumaon King Deep Chandra; History of Bajpur, Tarai-Bhabhar Administration and Helping Rohilas by Kumaon King Deep Chandra; History of Barakhera Tarai-Bhabhar Administration and Helping Rohilas by Kumaon King Deep Chandra; History of Gularbhoj Tarai-Bhabhar Administration and Helping Rohilas by Kumaon King Deep Chandra; History of Sitarganj Tarai-Bhabhar Administration and Helping Rohilas by Kumaon King Deep Chandra; History of Udham Singh Nagar Tarai-Bhabhar Administration and Helping Rohilas by Kumaon King Deep Chandra;

Bhishma Kukreti


                        पहाड़ों में कृषि , वानकी व शिक्षा में उन्नति ही पर्यटन का ध्येय होना चाहिए

                    Basic Chief Aims and Objectives of Tourism and Hospitality Development in Uttarakhand


          (Tourism and Hospitality Marketing Management for Garhwal, Kumaon and Hardwar series--11  )


                                    उत्तराखंड में पर्यटन व आतिथ्य विपणन प्रबंधन -भाग 11

                                                    लेखक : भीष्म कुकरेती                             
                                                 (विपणन व विक्री प्रबंधन विशेषज्ञ )

                                                   ऐतिहासिक सत्य :दे दे बाबा सुई तागा तुई छे हमर ब्वेई बाबा

                    यह एक ऐतिहासिक सत्य है कि अशोक व गुप्त काल के बाद समस्त भारत में कृषि अन्वेषण , कृषि औजार , उद्यान कृषि अन्वेषण , दुग्ध उद्यम अन्वेषण , फूल कृषि अन्वेषण , वानकी अन्वेषण , औषधि अन्वेषण , पशु संबर्धन अन्वेषण में गुणात्मक गिरावट आयी। जहां ब्रिटिश काल से भारत के अन्य भागों में कृषि अन्वेषण में क्रान्ति आती रही वहीं उत्तराखंड के पहाड़ों में तीन हजार साल से चली आ रही कृषि संबंधी व्यवसाय व वानकी व्यवसाय में भयंकर गिरावट आयी। कारण यह था कि राजकर इस तरह के थे कि लोगों ने परिवार पालन तक ही कृषि व वानकी व्यवसाय को सीमित कर दिया था। यही कारण है कि माधो सिंह भंडारी के पावड़े प्रसिद्ध होने के बाद भी गढ़वाल -कुमाऊं में नहरों का प्रचलन हुआ ही नही। जल घराटों का दोहन अन्य ऊर्जा स्रोत्र के लिए हुआ ही नही।

                                         पर्यटन याने भीख
यदयपि पहाड़ी भीख  नही मांगते किन्तु मौर्या काल के बाद कृषि , वानकी , औषधि व्यवसाय में गिरावट से पहाड़ के ग्रामीण पर्यटकों से केवल उन वस्तुओं की अपेक्षा तक सीमित रह गये थे जो पहाड़ों में दुर्लभ था।  यह कहावत रुपया मांग -दे दे बाबा सुई तागा तुई छे हमर ब्वेई बाबा 'बतलाता है कि पहाड़ियों ने ब्यापार को समाप्त ही क्र दिया था।  पहाड़ों में वणिक जाती का ना होना , पहाड़ों में शिल्पकार (हरिजन ) समाज का केवल 15 % होना इस बात का द्योतक है कि पहाड़ियों ने पहाड़ों में कृषि व वानकी तत्तसंबंधी उद्यमों को तिलांजलि दी थी।
                                       पर्यटन से  कृषि , औषधीय व वानकी संबंधी  उद्यम विकास की अपेक्षा

बहुत से वुद्धिजीवी पर्यटन विकास में केवल धन अर्जन की सम्भावनाएं तलासते हैं। किन्तु पर्यटन से केवल धन तलासना पहाड़ों की मुख्य समस्या नही हल कर सकता है। पर्यटन से केवल धन तलासना आपदा से अधिक नुकसान को बुलावा देगा जैसे इस साल की आपदा में हुआ।

वास्तव में उत्तराखंड में पर्यटन विकास का असली उद्येश्य निम्न होना चाहिए -
१-उत्तराखंड के सभी धार्मिक स्थलों में पहाड़ों में उगे फूल उपयोग में आयें
२- उत्तराखंड में पर्यटकों की उदर पूर्ति पहाड़ों में उपजे अनाज , सब्जियों , दालों , तेल ,घी आदि से ही हो. ऐसी पर्यटन व्यवस्था का निर्माण हो कि पहाड़ों के कृषि उपज के लिए निर्यात के नये वितरण मार्ग खुलें
३-उत्तराखंड में पर्यटकों को पहाड़ों में उपजी चाय , दूध , दही  , फल आदि मिलें
४ -उत्तराखंड में पर्यटकों के मनोरंजन  केवल गढ़वाल -कुमाऊं -हरिद्वार संस्कृति व कला से ही अधिक हो
५ -उत्तराखंड में प्रत्येक पर्यटक केवल पहाड़ में  कुटीर उद्यम निर्मित यादगार  वस्तु  या सोविनियर अधिक से अधिक खरीदे।
६ - छोटे छोटे घराटों की असीमित ऊर्जा से संचालित सिंचाई के साधन को पर्यटन गामी बनाया जाय या पर्यटन उद्यम घराट निर्मित ऊर्जा को बढ़ावा दे।
७- पर्यटन को वानकी अन्वेषण के साथ जोड़ा जाय।
८- पर्यटन से पहाड़ों के वानकी व कृषि उद्यम , औषधीय उद्यम  , चारा उद्यम , औषधीय व इनके अन्वेषण को आशातीत बल मिले
९-पर्यटन को कृषि औजार या वानकी औजार , दुग्ध उद्यम यंत्र अन्वेषण के साथ जोड़ा जाना चाहिए।
१०-पर्यटन के लिए प्रवीण -कौशल युक्त श्रमिक या स्किल्ड लेबर  प्रशिक्षण के लिए पहाड़ों में ही प्रशिक्षण संस्थान खुलें ना कि शहरों में
११-कुछ ही सर्किट की प्रसिद्धि से इन स्थलों पर पर्यटकों का भारी दबाब हो रहा है।  आज समय आ गया है कि सैकड़ों अन्य धार्मिक स्थल व मेलों को प्रचारित कर यह दबाब कम किया जाय।
           उत्तर प्रदेस व अब उत्तराखंड राज्य सरकारें  उत्तराखंड में  पर्यटन में आशातीत वृद्धि का ढोल पीटती आयीं हैं।  किन्तु हमारे समाज ने यह नही पूछा कि इस पर्यटन से पहाड़ों में क्या फूलों का उत्पादन बढ़ा है ?नागरिकों को प्रशासन व नेताओं से पूछना चाहिए कि क्या पर्यटन वृद्धि से पहाड़ों में सब्जी उत्पादन बढ़ा है ? विद्धिजीवियों को सरकारी महकमे को पूछना चाहिए कि क्या पर्यटन उद्यम विकास से पहाड़ी दाल , फल ,शहद का उत्पादन बढ़ा है ? सभी को प्रश्न करना चाहिए क्या पर्यटन से पहाड़ों में दुग्ध उद्यम पोषित हुआ है ? एक सदाबहार प्रश्न यह भी है कि क्या पर्यटन उद्यम की आंकड़ों में चाय उद्यम में नई स्फूर्ति के आंकड़े है ? इस प्रश्न को कौन पूछेगा कि क्या पर्यटन उद्यम ने ग्रामीण रेशे उद्योग को गति प्रदान की है ? क्या किसी प्रशाशनिक अधिकारी या  नेता के पास कोई जबाब है कि पर्यटक अपने साथ कौन सी पहाड़ी वस्तु बद्रीनाथ या नैनीताल से सोविनियर या यादगार वस्तु ले जाते हैं ?  प्रश्न यह भी है कि वह कौन सी पहाड़ी कला है जो उत्तराखंड में आधुनिक पर्यटन से विकसित हुयी है ? क्या यह शर्म की बात नही है कि जब बद्रीनाथ मंदिर को फूलों से सजाया जाता है तो वे फूल पहाड़ों में नही उगाये जाते अपितु निर्यात किये जाते हैं।  कोटद्वार या पौड़ी में नजीबाबाद से दूध की गाडी देर से पंहुचे तो होटल में चाय नही मिलती है। क्या यह पर्यटन विकास है कि दूध का निर्यात करना पड़ता है ?
 
पहाड़ों में पर्यटन हजारों साल से चल रहा है।  ब्रिटिश काल से ही पहाड़ी लोग होटलों में काम करते आये हैं। किन्तु क्या ग्रामीण इलाकों में क्या  होटल मैनेजमेंट के प्रशिक्षण केंद्र खुले हैं ? क्या हमारी शिक्षा पाठ्यक्रमों में पर्यटन प्रबंधन आवश्यक विषय है ?
प्रश्न यह भी है कि पहाड़ों के ग्राम प्रधान व अन्य लोकल सेल्फ गवर्मेंट के कर्ता  -धर्ता आधुनिक पर्यटन के बारे में कितने प्रशिक्षित हैं ?
   आज व अभी से हमें उत्तराखंड में पर्यटन विकास के मुख्य उदस्यों में बदलाव लाने पड़ेंगे और कहना पड़ेगा कि उत्तराखंड के पर्यटन का ध्येय पहाड़ों में कृषि , वानकी , औषधीय , दुग्ध , पशु उद्यम, कुटीर उद्यम , जल उद्यम आदि अन्य ग्रामीण उद्यम विकास होना चाहिए।



Copyright @ Bhishma Kukreti 9 /12/2013

Contact ID bckukreti@gmail.com

Tourism and Hospitality Marketing Management for Garhwal, Kumaon and Hardwar series to be continued ...

उत्तराखंड में पर्यटन व आतिथ्य विपणन प्रबंधन श्रृंखला जारी ...

                                    References

1 -भीष्म कुकरेती, 2006  -2007  , उत्तरांचल में  पर्यटन विपणन परिकल्पना , शैलवाणी (150  अंकों में ) , कोटद्वारा , गढ़वाल

xx

    Notes on Basic Chief Aims and Objectives of Tourism and Hospitality Development in Uttarakhand ;Basic Chief Aims and Objectives of Tourism and Hospitality Development in Haridwar , Uttarakhand ; Basic Chief Aims and Objectives of Tourism and Hospitality Development in Pithoragarh Uttarakhand ; Basic Chief Aims and Objectives of Tourism and Hospitality Development in Bageshwar Uttarakhand ; Basic Chief Aims and Objectives of Tourism and Hospitality Development in Champawat Uttarakhand ; Basic Chief Aims and Objectives of Tourism and Hospitality Development in Almora Uttarakhand ; Basic Chief Aims and Objectives of Tourism and Hospitality Development in Nainital Uttarakhand ; Basic Chief Aims and Objectives of Tourism and Hospitality Development in Udham Singh Nagar Uttarakhand ; Basic Chief Aims and Objectives of Tourism and Hospitality Development in Gangasalan Garhwal Uttarakhand ;Basic Chief Aims and Objectives of Tourism and Hospitality Development in Pauri Garhwal Uttarakhand ;Basic Chief Aims and Objectives of Tourism and Hospitality Development in Chamoli Garhwal Uttarakhand ;Basic Chief Aims and Objectives of Tourism and Hospitality Development in Rudraprayag Garhwal Uttarakhand ;Basic Chief Aims and Objectives of Tourism and Hospitality Development in Garhwal Uttarkashi Uttarakhand ;Basic Chief Aims and Objectives of Tourism and Hospitality Development in Tehri Garhwal Uttarakhand ;Basic Chief Aims and Objectives of Tourism and Hospitality Development in Dehradun  Uttarakhand ;Basic Chief Aims and Objectives of Tourism and Hospitality Development in Uttarakhand, Central Himalaya Basic Chief Aims and Objectives of Tourism and Hospitality Development in Uttarakhand, North India ;;Basic Chief Aims and Objectives of Tourism and Hospitality Development in Uttarakhand, South Asia ;

Bhishma Kukreti

Grandson from Son and Grandson from Daughter (Apar Nati-Paraya Nati): A Garhwali Folktale for Modern Mangers

Garhwali Folktales, Fables, Traditional stories, Community Narratives for Effective Managers, Effective executives, Effective Boss, Effective Supervisors or Stories for Effective management from Garhwal part- 16   

                         Translated by: Bhishma Kukreti
              An old woman was visiting on the road. She had two grandsons with her each from son and daughter. She was carrying the grandson from her daughter on her soldier. The grandson from son was walking with her.
        Suddenly, a dog came on her way.  The dog started barking on her. The grandson from daughter sitting on her soldier told to dog," O Dear Dog! Bite my grandmother (Nani).
            The grandson from her son who was walking took a stone and threw on the dog and told," O Dog! Go away from my grandmother."
           The woman became angry on her grandson from her daughter and let him down from her solder to walk. She put her grandson from son on her soldier.

       ** Garhwali Traditional Story taken from Garhwali Gadya Ki Parmapra by Dr. Anil Dabral. Page 164

Copyright @ Bhishma Kukreti 9/12/2013 for review and interpretation
Garhwali Folktales, Fables, Traditional stories for Managers,/executives, boss, supervisors or Stories for management from Garhwal to be continued...
                  References
1-Bhishma Kukreti, 1984, Garhwal Ki Lok Kathayen, Binsar Prakashan, Lodhi Colony, Delhi 110003
2- Bhishma Kukreti 2003, Salan Biten Garhwali Lok Kathayen, Rant Raibar, Dehradun
Xx
Effective Management teaching  in  Garhwali folktales; Effective Management teaching in Garhwali folktales from Malla Dhangu, Garhwal; Effective Management teaching in  Garhwali folktales from Ganga Salan Garhwal; Effective Management teaching in  Garhwali folktales from Lansdowne Tehsil Garhwal; Effective Management teaching from Garhwali folktales from Pauri Garhwal; Effective Management teaching from Garhwali folktales from Chamoli Garhwal; Effective Management teaching from Garhwali folktales from Rudraprayag Garhwal; Effective Management teaching from Garhwali folktales from Rudraprayag Garhwal; Effective Management teaching from Garhwali folktales from Tehri Garhwal; Effective Management teaching in Garhwali folktales from Uttarkashi Garhwal; Effective Management teaching from Garhwali folktales from Dehradun  Garhwal; Effective Management teaching in Garhwali folktales from Garhwal, North India; Effective Management teaching from Garhwali folktales from Garhwal, South Asia;

Bhishma Kukreti

Ju Bindi Atkadu Vu Khannu Fatkadu: A Decision Making Management Lesson from a Garhwali Proverb

                  Multiple Alternatives are Dangerous for Right Decision 

         (A Research Review on Garhwali, Kumaoni, Hardwar Folk Literature)
                               
              Successful Management Lessons in Garhwali-Kumaoni Folk Proverbs -5
                Management Lessons in Garhwali –Kumaoni Folk Literature part -18 
                           Research and Review by: Bhishma Kukreti
                       (The Yogic Ways of Marketing Management Expert) 

  The Literal meaning of Garhwali Proverb Ju Bindi Atkadu Vu Khannu Fatkadu is 'That who searches too many girls for marrying he gets ash or improper wife'.
               The above Garhwali proverb is excellent Management Lesson for Decision Making                        process. Too many alternatives mean there is sure confusion in decision making.
                         Defining Decision

          Nate Smith (2008) explains the definition of decision making that the Decision making is a cognitive process of choosing an opinion from two or more than two alternatives.

                    Recognizing Workable Alternatives /Options
          The biggest problems in decision making process come when there are multiple alternatives. The alternatives should be studied and compared thoroughly but it is difficult to write and remember the positive and negative points for each alternatives.

                 Finding Valid Alternatives
   More alternatives mean more study, more comparison etc. By all means the alternatives or options should be minimized. Unless and until, there are minimum options left the decision is complex and would not fetch the right result. Bring the alternatives to two or the maximum three alternatives.

               Optimization for One Thing

  The alternatives should be judged or analyzed by one variable and not by all variables

           Quantitative verses Qualitative Ratio

               Evaluate the balance minimum alternatives or option by quantities and qualitative methods suiting your need or strategy.
              The assumptions from quantitative and qualitative analysis of alternatives should be compared.
The Risks are also weighed with quantitative and qualitative weighing.
     Intuition is also one of ways to take decision.
           The assumption from the analysis matches the most your strategy should be your decision.   

Copyright @ Bhishma Kukreti bckukreti@gmail.com  9/12/2013

     Notes on   Management Lessons in Garhwali –Kumaoni –Haridwar Folk Literature to be continued....
Management Lessons in Garhwali-Kumaon Folktales, Folk Stories, traditional Narratives, Community stories to be continued ...
Research Review of Garhwali-Kumaoni Literature to be continued....
                  References
1-Bhishma Kukreti, 1984, Garhwal Ki Lok Kathayen, Binsar Prakashan, Lodhi Colony, Delhi 110003
2-Anil Dabral, 2007, Garhwali Gadya Parampara,
3- Bhishma Kukreti, 2003, Salan Biten Lok Kathayen, Rant Raibar, Dehradun
4- Bhishma Kukreti, October 2007, Gadhwali Lok kathaon ma Prabandh Shastra ki suchna, Chitthi Patrika (Lok Ktha Visheshank), Dehradun
Xx
Notes on Ju Bindi Atkadu  vu Khannu Fatkadu: A Decision Making Management Lesson from a Garhwali Proverb; Ju Bindi Atkadu Vu Khannu Fatkadu: A Decision Making Management Lesson from a Garhwali Proverb from Dhangu ,Garhwal; Ju Bindi Atkadu Vu Khannu Fatkadu: A Decision Making Management Lesson from a Garhwali Proverb from Pauri Garhwal; Ju Bindi Atkadu Vu Khannu Fatkadu: A Decision Making Management Lesson from a Garhwali Proverb from  Chamoli Garhwal; Ju Bindi Atkadu Vu Khannu Fatkadu: A Decision Making Management Lesson from a Garhwali Proverb from Rudraprayag  Garhwal; Ju Bindi Atkadu Vu Khannu Fatkadu: A Decision Making Management Lesson from a Garhwali Proverb from Tehri Garhwal; Ju Bindi Atkadu Vu Khannu Fatkadu: A Decision Making Management Lesson from a Garhwali Proverb from Uttarkashi Garhwal; Ju Bindi Atkadu Vu Khannu Fatkadu: A Decision Making Management Lesson from a Garhwali Proverb from Dehradun Garhwal; Ju Bindi Atkadu Vu Khannu Fatkadu: A Decision Making Management Lesson from a Garhwali Proverb from Haridwar; Ju Bindi Atkadu Vu Khannu Fatkadu: A Decision Making Management Lesson from a Garhwali Proverb from Garhwal, Uttarkashi; Ju Bindi Atkadu Vu Khannu Fatkadu: A Decision Making Management Lesson from a Garhwali Proverb from  Garhwal, Himalaya; Ju Bindi Atkadu Vu Khannu Fatkadu: A Decision Making Management Lesson from a Garhwali Proverb from , Garhwal, North India; Ju Bindi Atkadu Vu Khannu Fatkadu: A Decision Making Management Lesson from a Garhwali Proverb from , Garhwal, South Asia;

Bhishma Kukreti

                               हार का बाद आत्मचिंतन या आत्मा हरण   ?

                                     चबोड़्या -चखन्यौर्या -भीष्म कुकरेती

     
(s =आधी अ  = अ , क , का , की ,  आदि )

हार अर जीत मा एक सबसे बड़ो अंतर हूंद कि जितण वाळ जश्न मनांद त हरण वाळ प्रेस कॉन्फ्रेंस करद अर आत्मचिंतन करद।
प्रेस कोन्फेरेंस अर आत्मचिंतन द्वी ही भयावह व धर्मसंकटी बात छन।
प्रेस कॉन्फ्रेन्स मा पत्रकार इन इन बात पुछ्दन कि राजनीतिज्ञ जांक उत्तर सही द्यावन त कोढ़ी हूँदन अर उत्तर नि द्यावन त जग हंसाई हूंद।
अब द्याखो ना सन 2013 का पांच विधान सभाओं का चुनाव  पश्चात , पत्रकार कॉंग्रेसी नेताओं तैं जब पुछदन बल क्या राहुल का जादू ख़तम हो गया ? तो कॉंग्रेसी  नेताs समणि यमराज -ज्यूंरा बैठ जांदो।  कॉंग्रेसी सही जबाब दीन्दन कि राहुल को जादूs  सुख हम कॉंग्रेस्युंन कबि नि चाख ना द्याख तो जु नेता सच बोलि द्यावो  वो कॉंग्रेसी नेता ह्वैंइ नि सकुद।  अर आदतन , अपण संस्कृति अनुसार कॉंग्रेसी नेता झूट बुल्दन कि नही राहुल गांधी का जादु कभी समाप्त नही हो सकता है तो जग हंसाइ ह्वै जांद।  इलै ये प्रश्न का जबाब मा कॉंग्रेसी बुलद बल राहुल गांधी दलितुंक  इख  भोजन करदन अर रात सिंयां रौंदन।
फिर निर्दयी , कुटिल, कठोर हृदयी पत्रकार हरीं कॉंग्रेसी नेता पर हैंक सवालो तोप दागी दीन्दन बल क्या नरेंद्र मोदी का जादू चल गया है ? अब सही उत्तर च कि नरेंद्र मोदीन अपण कार्यकर्ताओं अर भक्त वोटरों माँ जान फूंकी दे।  पण कॉंग्रेसी सही जबाब द्यालु तो वै तैं कु कॉंग्रेसी ब्वालाल ? संतप्त कॉंग्रेसी जबाब दींदु बल अल्पसंख्यकों ने नरेंद्र मोदी को सफाचट नकार दिया है। पण खटिक -कसाई पत्रकार फिर पुछद कि क्या भ्रस्टाचार मुद्दा छयो ? अब इखम बि  पंजाब का मुख्यमंत्री स्वर्गीय  प्रताप सिंग कैरो का पश्चात कै बि कॉंग्रेसीम जबाब नि हूंद , तो कॉंग्रेसी जबाब दींदो बल जु भ्रस्टाचार मुद्दा हि हूंद त यदुरप्पा तैं वोट किलै मिलदा ? असल मा कॉंग्रेसी जबाब दीण चांदो छौ बल जब भ्रटाचार मा लिप्त बीर भद्र सिंह हम तै हिमाचल मा जीत दिलै सकुद त साफ़ च कि लोग भ्रस्टाचार प्रेमी छन। 
इनी भाजपा का बुरा हाल छन।  माना कि आप चटपटो मटन -भात -कळेजी पेट भरिक खावो या चटकाओ अर फिर इथगा स्वादिस्ट भोजन का बाद आप तैं नीम रस की आचमन पीण पोड़ल तो तुमर क्या हाल ह्वालु ? भाजपान तीन राज्यों मा आशा से बिंडी जीत हासिल कार , किन्तु बिचारा भाजापाई उत्सव ही नि मनै सकणा छन। अब दिल्ली  चुनाव मा  आम आदमी पार्टी का 28 एमएलए आण  से  दिल्ली विधान सभा मा सर्वाधिक 31 जितणो बाद बि भारतीय जनता पार्टी बेउत्तर च।
जब भाजपा का नेतौं से पूछे जांद कि क्या दिल्ली में नरेंद्र मोदी का जादू नही चला ? तो बिचारा भाजपा का नेता सच नि बोल सकदन कि नरेंद्र मोदी का असर नि हूंद त हमर हाल बि कॉंग्रेस जन हूण छौ। जब पूछे जांद कि दिल्ली में नरेंद्र मोदी का जादू नही चला ? तो भाजपा का नेतौं एकी स्टीरिओ टाइप जबाब हूंद बल प्रधान मंत्री त नरेंद्र मोदी ही बणल।
अर पत्रकारुं समिण झूट बुलण भौत ही सरल च।  दस -बीस मिनट गूवक घूँट पीण मा नेताउं कुछ नि जांद।  बेशर्मी , बेहयाई, लज्जाहीनता  राजनेताउं का सदाबहार जेवरात , कवच, कुंडल, मुर्खल  हूँदन।
पण सबसे कठण काम आत्मचिंतन का हूंद।  सरा दुनिया तैं ठगण सरल हूंद पण मनिख अफु तैं ठग ही नि सकुद।
जब कॉंग्रेसी आत्म चिंतन कारल तो  भ्रस्टाचार , मंहगाई , आत्मकेंद्रित नेतौं कुकर्म त ऊंक समिण आला कि ना ?
जब कॉंग्रेसी आत्मचिंतन कारल तो ऊंकी आत्मा पूछलि कि ना कि 125 साल पुराणि पार्टी एक परिवार पर ही निर्भर किलै च ? कॉंग्रेसी नेता की आत्मा एक सवाल तो कारलि  ही कि प्रजातंत्र मा विकेंद्रीकरण एक आवश्यक तत्व हूंद अर तुमन विकेन्द्रीयकरण को भट्टा किलै बैठाइ ?
ऊनि भाजपा का नेतौं तैं ऊंकी आत्मा सवाल पूछलि कि तुम तैं संसद मा जनतान विरोधी पार्टी का रूप मा भेजि छौ कि संसद बंद करणो बान भेजि छौ ? आत्मचिंतन मा भाजपा नेता की आत्मा का प्रश्न यु  बि त होलु कि जख बि कॉंग्रेस अर भाजपा का अतिरिक्त ताकतवर तिसर राजनीतिक दल हूंद ऊख तुमर घमंड कख हर्ची जांद।  उख तुम लुंज किलै छंवां ? किलै इथगा सालों बाद बि हिन्दीलैंड तक सीमित छंवां ?
पण नेताओं द्वारा आत्मचिंतन बि अपण आत्मा तैं धोखा दीणो बान हूंद।  बकळि जिकुड़ी का नेता , मोटी चमड़ी का नेता जै तरां से  जन मानस तैं धोखा दींदो वो अपणी आत्मा तैं बि भरमाण , धोका दीण सीखि गे।  राजनैतिक नेता का वास्ता आत्मा अर जनता मा अब कुछ फरक  नि रै ग्याइ। 



Copyright@ Bhishma Kukreti  10 /12/2013

[गढ़वाली हास्य -व्यंग्य, सौज सौज मा मजाक मसखरी  दृष्टि से, हौंस,चबोड़,चखन्यौ, सौज सौज मा गंभीर चर्चा ,छ्वीं;- जसपुर निवासी  के  जाती असहिष्णुता सम्बंधी गढ़वाली हास्य व्यंग्य; ढांगू वाले के  पृथक वादी  मानसिकता सम्बन्धी गढ़वाली हास्य व्यंग्य;गंगासलाण  वाले के  भ्रष्टाचार, अनाचार, अत्याचार पर गढ़वाली हास्य व्यंग्य; लैंसडाउन तहसील वाले के  धर्म सम्बन्धी गढ़वाली हास्य व्यंग्य;पौड़ी गढ़वाल वाले के वर्ग संघर्ष सम्बंधी गढ़वाली हास्य व्यंग्य; उत्तराखंडी  के पर्यावरण संबंधी गढ़वाली हास्य व्यंग्य;मध्य हिमालयी लेखक के विकास संबंधी गढ़वाली हास्य व्यंग्य;उत्तरभारतीय लेखक के पलायन सम्बंधी गढ़वाली हास्य व्यंग्य; मुंबई प्रवासी लेखक के सांस्कृतिक विषयों पर गढ़वाली हास्य व्यंग्य; महाराष्ट्रीय प्रवासी लेखक का सरकारी प्रशासन संबंधी गढ़वाली हास्य व्यंग्य; भारतीय लेखक के राजनीति विषयक गढ़वाली हास्य व्यंग्य; सांस्कृतिक मुल्य ह्रास पर व्यंग्य , गरीबी समस्या पर व्यंग्य, आम आदमी की परेशानी विषय के व्यंग्य, जातीय  भेदभाव विषयक गढ़वाली हास्य व्यंग्य; एशियाई लेखक द्वारा सामाजिक  बिडम्बनाओं, पर्यावरण विषयों   पर  गढ़वाली हास्य व्यंग्य, राजनीति में परिवार वाद -वंशवाद   पर गढ़वाली हास्य व्यंग्य; ग्रामीण सिंचाई   विषयक  गढ़वाली हास्य व्यंग्य, विज्ञान की अवहेलना संबंधी गढ़वाली हास्य व्यंग्य  ; ढोंगी धर्म निरपरेक्ष राजनेताओं पर आक्षेप , व्यंग्य , अन्धविश्वास  पर चोट करते गढ़वाली हास्य व्यंग्य    श्रृंखला जारी  ]